სიახლეები
კოალიცია „მედიის ადოკატირებისათვის“ წევრი ორგანიზაციები ვეხმიანებით ქალაქ თბილისის მერის და „ქართული ოცნების“ გენერალური მდივნის კახა კალაძის ინიციატივას შექმნას ახალი პლატფორმა მედიაკრიტიკისათვის და გამოიყენოს თავისი პოლიტიკური ძალაუფლება მედიაზე თავდასხმის გასაძლიერებლად.

მიგვაჩნია, რომ მაღალი პოლიტიკური თანამდებობის პირის მხრიდან კრიტიკული მედიასაშუალების მისამართით მსგავსი კამპანიის წარმოება არ შეესაბამება დემოკრატიული საზოგადოების მოლოდინებს. უხეშად ეწინააღმდეგება მაღალი თანამდებობის პირთა ეთიკურ ღირებულებებს და პრინციპებს. მით უფრო, როცა არსებობს რისკი წახალისდეს ჟურნალისტების მიმართ აგრესია, სიტყვიერი და ფიზიკური თავდასხმა.

განსხვავებული მოსაზრებების არსებობა დემოკრატიული საზოგადოების ბუნებრივი მოცემულობაა. გადაწყვეტილების მიღებისას და სამსახურებრივი მოვალეობის შესრულებისას, საჯარო პირებმა კარგად უნდა გაიაზრონ დაკისრებული პასუხისმგებლობები.

თბილისის მერს, როგორ მმართველი პარტიის წარმომადგენელს, კიდევ ერთხელ მოვუწოდებთ იფიქროს ჟურნალისტების უსაფრთხოებაზე, მხარი დაუჭიროს მედიის თავისუფლებას და საკუთარი დამოკიდებულებით არ გააღრმავოს მედიაზე თავდასხმის რისკები.
25.06.2020
საქართველოს ჟურნალისტური ეთიკის ქარტიის სამდივნომ დასაშვებად ცნო გიორგი ახვლედიანის განცხადება TV პირველის ჟურნალისტების - ნოდარ მელაძის და ეკო მაღრაძის წინააღმდეგ.

სადავო ჟურნალისტური პროდუქტი „ქართული ოცნების გარე სპიკერების ინსტიტუტთან“ დაკავშირებით, TV პირველზე, 2020 წლის 30 მაისს, “ნოდარ მელაძის შაბათის” ეთერში გავიდა.

განმცხადებლის განმარტებით, სიუჟეტში საუბარი იყო ოცნების იმ მხარდამჭერებზე, რომლებიც პარტია “ქართული ოცნების” საქმიანობის პროპაგანდისთვის ფულს იღებენ, ჩამოთვლილთა სიაში კი მოხვდა მისი იდენტური სახელისა და გვარის მქონე ადამიანი. მხარე განმარტავს, რომ ეს დოკუმენტები ნაბეჭდი სახით იყო და არც ბეჭდით და არც ხელმოწერით მისი ნამდვილობა არ დასტურდებოდა.

მხარე დავობს ქარტიის შემდეგი პრინციპების დარღვევაზე:

  • პირველი (ინფორმაციის სიზუსტე);
  • მესამე (დადასტურებული წყარო);
  • მეოთხე (ინფორმაციის მოპოვების სამართლიანი მეთოდები);
  • მეხუთე (შესწორება).

ქარტიის საბჭო განცხადებას ღია სხდომაზე განიხილავს და გადაწყვეტს დაირღვა თუ არა ქარტიის პრინციპი.
23.06.2020
საქართველოს ჟურნალისტური ეთიკის ქარტიის სამდივნომ დასაშვებად ცნო უჩა ზაქაშვილის, მერაბ კახიანის და ჯამბულ ბახტაძის განცხადება მთავარი არხის ჟურნალისტის - ნინო კეკელიას წინააღმდეგ.

სადავო ჟურნალისტური პროდუქტი “ამერიკელი ბიზნესმენი საქართველოს სამართლებრივ სისტემაში არსებულ კორუფციაზე საუბრობს” ტელეკომპანია “მთავარის” ვებგვერდზე 2020 წლის 12 ივნისს გამოქვეყნდა.

განმცხადებლების განმარტებით, სიუჟეტში მათდამი გაჟღერებული ბრალდება ფულის გამოძალვის შესახებ უსაფუძვლოა და სიმართლეს არ შეესაბამება. მხარე ამბობს რომ ჟურნალისტი მასალის მომზადებისას მათ არ დაკავშირებია და აუდიტორიას მხოლოდ ერთი მხარის პოზიცია გააცნო.

განმცხადებლები ჟურნალისტს ქარტიის პირველი (ინფორმაციის სიზუსტე), მეხუთე (შესწორება) და მეშვიდე (დისკრიმინაცია) პრინციპების დარღვევას ედავებიან.

ქარტიის საბჭო განცხადებას ღია სხდომაზე განიხილავს და გადაწყვეტს დაირღვა თუ არა ქარტიის პრინციპები.
23.06.2020
2020 წლის 21 ივნისს, ტელეკომპანია ,,მთავარის" პროგრამა PostFactum-ში გავიდა სიუჟეტი ბავშვთა პორნოგრაფიის საქმეზე.

სიუჟეტში აჩვენეს კადრები პორნოგრაფიული მასალიდან. მიუხედავად იმისა, რომ შეეცადნენ ბავშვთა სახეების დაფარვას, ვფიქრობთ, გარკვეული პირებისთვის შესაძლებელი გახდა არასრულწლოვანთა იდენტიფიცირება.

ქარტია მიიჩნევს, რომ ბავშვის დაფარვა უპირობოდ აუცილებელია, თუ მასალა რაიმე ფორმით უკავშირდება სექსუალურ ძალადობას. მედიამ განსაკუთრებული ყურადღებით უნდა გააშუქოს ამგვარი შემთხვევები. გასათვალისწინებელია ის ფაქტიც, რომ ბავშვის სახის დაფარვა არ არის საკმარისი, რადგან ხშირად ამოცნობა შესაძლებელია გარემოს აღწერით, ან სხვა დეტალების იდენტიფიცირებითაც, რასაც ადგილი ჰქონდა ამ შემთხვევაში.

მედიის ვალდებულებაა, თავიდან აიცილოს ბავშვის რეტრავმირება და არ გაახსენოს მას ამბავი, რომელიც ნეგატიურ ემოციებთანაა დაკავშირებული. გამონაკლის შემთხვევად მიიჩნევა რედაქციის დასაბუთება და საჯარო ინტერესი, რასაც “მთავარი არხის” ეთერში გასული სიუჟეტის შემთხვევაში ადგილი არ ჰქონია.

საქართველოს ჟურანალისტური ეთიკის ქარტიის მერვე პრინციპის თანახმად, ჟურნალისტი ვალდებულია, დაიცვას ბავშვის უფლებები; პროფესიული საქმიანობისას უპირატესი მნიშვნელობა მიანიჭოს ბავშვის ინტერესებს, არ მოამზადოს და არ გამოაქვეყნოს ბავშვების შესახებ ისეთი სტატიები ან რეპორტაჟები, რომლებიც საზიანო იქნება მათთვის.

მიგვაჩნია, რომ ტელეკომპანიამ არ გაითვალისწინა ბავშვთა საუკეთესო ინტერესი და გაავრცელა მასალა, რომელიც, ჩვენი აზრით, გამოუსწორებელ ზიანს მიაყენებს მათ.

ქარტია მოუწოდებს ტელეკომპანია “მთავარს”, ამოიღოს აღნიშული სიუჟეტი გავრცელების ყველა შესაძლო პლატფორმიდან. ასევე მოუწოდებს ყველა მედიასაშუალებას არ გაავრცელონ მსგავსი, ბავშვთა ინტერესების დამაზიანებელი ვიდეო კადრები.
22.06.2020
საქართველოს ჟურნალისტური ეთიკის ქარტიის სამდივნომ დასაშვებად ცნო საქართველოს ახალგაზრდა იურისტთა ასოციაციის განცხადება TV პირველის ჟურნალისტის - ანა ახალაიას წინააღმდეგ.

სადავო სიუჟეტი "მოკლული და ქუჩაში გადაგდებული ჩვილი", TV პირველზე, გამოშვება “პირველებში”, 2020 წლის 2 ივნისს გავიდა.

განმცხადებლის განმარტებით, ჟურნალისტი სიუჟეტის მომზადებისას ესაუბრა იმ არასრულწლოვნებს, რომლებიც უშუალოდ შეესწრნენ მომხდარ ფაქტს. სიუჟეტიდან არ დგინდება, რომ ჟურნალისტს კომენტარის ჩასაწერად ჰქონდა მშობლის ან სხვა, არასრულწლოვანზე პასუხისმგებელი პირის ნებართვა. გარდა ამისა, მხარე ხაზს უსვამს, რომ ისეთი ფაქტების გახსენება, როგორიცაა ჩვილის მკვლელობა, ნეგატიურად აისახებოდა არასწრულწლოვანის ფსიქოლოგიურ მდგომარეობაზე. მხარე დავობს ქარტიის მერვე პრინციპის დარღვევაზე, რომლის მიხედვითაც:

”ჟურნალისტი ვალდებულია, დაიცვას ბავშვის უფლებები; პროფესიული საქმიანობისას უპირატესი მნიშვნელობა მიანიჭოს ბავშვის ინტერესებს, არ მოამზადოს და არ გამოაქვეყნოს ბავშვების შესახებ ისეთი სტატიები ან რეპორტაჟები, რომლებიც საზიანო იქნება მათთვის. ჟურნალისტმა არ უნდა ჩამოართვას ინტერვიუ და არ უნდა გადაუღოს ფოტო 16 წელზე ნაკლები ასაკის მოზარდს მშობლის ან მეურვის თანხმობის გარეშე იმ საკითხებზე, რომლებიც მისი ან სხვა რომელიმე მოზარდის კეთილდღეობას ეხება.”

ქარტიის საბჭო განცხადებას ღია სხდომაზე განიხილავს და გადაწყვეტს დაირღვა თუ არა ქარტიის პრინციპი.
22.06.2020
საქართველოს ჟურნალისტური ეთიკის ქარტიის სამდივნომ დასაშვებად ცნო არასამთავრობო ორგანიზაცია “ფემინას” და ანი მეზურნიშვილის განცხადებები ტელეკომპანია “რუსთავი 2”-ის გადაცემა “პროფილის” წამყვანის მაია ასათიანის წინააღმდეგ.

ორივე განმცხადებელმა ქარტიას იდენტურ ჟურნალისტურ პროდუქტზე, თოქ-შოუ“ პროფილზე” მომართა, რომელიც ტელეკომპანიის ეთერში 2020 წლის 11 ივნისს გავიდა. მხარეები ხატია სიჭინავასა და რამაზ ნოზაძის ოჯახთან დაკავშირებულ მონაკვეთზე დავობენ.

განმცხადებლების განმარტებით, გადაცემის ამ ნაწილის მთავარი არსი ბიჭი შვილის ყოლის უპირატესობაზეა, გოგო შვილის ყოლა კი მეორეხარისხოვანადაა შეფასებული და გადაცემას ლაიტმოტივად გასდევს მამრობითი სქესის აღმატებულობის პათოსი. მხარეების აზრით, გენდერული ნიშნით არათანასწორი დამოკიდებულების გამოხატვა და მჩაგვრელი ფორმით გადაცემის ტირაჟირება ხელს უწყობს სოციუმში არსებული გენდერული სტერეოტიპების გამყარებას და დისკრიმინაციის წახალისებას, რაც არღვევს ქარტიის მეშვიდე პრინციპს.

ქარტიის საბჭო განცხადებას ღია სხდომაზე განიხილავს და გადაწყვეტს დაირღვა თუ არა ქარტიის პრინციპი.
21.06.2020
საქართველოს ჟურნალისტური ეთიკის ქარტიის ინფორმაციით, 2019 წლის 20-21 ივნისს თბილისში, რუსთაველის გამზირზე, საპროტესტო აქციის დარბევის დროს დაშავდა მედიის 40-მდე წარმომადგენელი - ჟურნალისტები, ოპერატორები და ფოტოჟურნალისტები.

მათი განცხადებით, აქციის დაშლამდე ისინი არ გაუფრთხილებიათ, ასევე, ნაწილი ამბობს რომ, მიუხედავად მათი პროფესიის ამომცნობი სიმბოლიკის ქონისა, რაც მიანიშნებდა, რომ ისინი იყვნენ მედიის წარმომადგენლები, სპეცრაზმი მაინც დამიზნებით ესროდა რეზინის ტყვიებს, ხელს უშლიდა ჟურნალისტური საქმიანობის შესრულებაში, აყენებდა სიტყვიერ და ფიზიკურ შეურაცხყოფას.

2019 წლის 22 ივნისს ჟურნალისტური ეთიკის ქარტიამ მოამზადა სპეციალური მიმართვა საქართველოს მთავრობის, შინაგან საქმეთა სამინისტროსა და დიპლომატიური კორპუსების სახელზე, სადაც მოითხოვდა ყველა იმ სამართალდამცავის გამოვლენასა და პასუხისგებაში მიცემას, ვინც საპროტესტო აქციის დაშლის დროს მედიის წარმომადგენლებს მიზანმიმართულად დევნიდა, ჯანმრთელობას უზიანებდა და უკანონოდ ხელს უშლიდა პროფესიული საქმიანობის შესრულებაში.

ამ მიმართვიდან დღემდე, აქციაზე დაშავებულ მედიის წარმომადგენლებს არ მინიჭებიათ დაზარალებულის სტატუსი და საქმე დღემდე გამოუძიებელია. ამის გამო, სამმა ჟურნალისტმა სტრასბურგის ადამიანის უფლებათა სასამართლოს მიმართა, რომელთა საქმეები უკვე წარმოებაშია მიღებული.

ქარტია მოუწოდებს პროკურატურას, დროულად გამოიძიოს 2019 წლის 20-21 ივნისს მედიის წარმომადგენლების მიმართ განხორციელებული ფაქტი. სამართალდამცავი უწყების მხრიდან მსგავსი ფაქტების რეაგირების გარეშე დატოვებამ, ამგვარი ძალადობისა და ჟურნალისტურ საქმინობაში ხელშეშლის შემთხვევები, შეიძლება, წაახალისოს.

ქარტია მოუწოდებს შესაბამის ორგანოებს, გაატარონ პრევენციული ღონისძიებები, დაიცვან და უზრუნველყონ ჟურნალისტების უსაფრთხოება, შეუქმნან მათ ნორმალური სამუშაო პირობები. მნიშვნელოვანია, ხელისუფლებამ გაითავისოს მედიის როლი და მნიშვნელობა საზოგადოების სრული და დროული ინფორმირებულობის ნაწილში.
20.06.2020
გავრცელებული ინფორმაციის თანახმად, 2020 წლის 12 ივნისს თბილისში ჩატარებული სპეცოპერაციისას დაკავებული რუსეთის მოქალაქე ტელეკომპანია ,,მთავარი არხის” ჟურნალისტის, გიორგი გაბუნიას ლიკვიდაციას გეგმავდა.

აღნიშნული სავარაუდოდ უკავშირდება 2019 წლის 7 ივლისს ტელეკომპანია „რუსთავი 2"-ის გადაცემა „პოსტსკრიპტუმში“ გიორგი გაბუნიას მხრიდან რუსეთის პრეზიდენტის- ვლადიმირ პუტინის გინებას. აღნიშნულ ფაქტს გამოეხმაურა თავად ვლადიმერ პუტინიც, საქართველოს ხელისუფლების წარმომადგენლებმა კი, ჟურნალისტის ქმედება უარყოფითად შეაფასეს.

ქარტია მიიჩნევს, რომ მნიშვნელოვანია საგამოძიებო ორგანოებმა გიორგი გაბუნიას ლიკვიდაციის მომზადებასთან დაკავშირებული საქმის დეტალები მაღალი საჯარო ინტერესიდან გამომდინარე დროულად გაასაჯაროონ.

ჟურნალისტური ეთიკის ქარტია მოუწოდებს ხელისუფლებას, უზრუნველყოს ჟურნალისტთა უსაფრთხოების დაცვა.
16.06.2020
კოალიცია „მედიის ადვოკატირებისათვის“ წევრი ორგანიზაციები მივმართავთ საქართველოს მთავრობას სათანადო რეაგირებისათვის და ვითხოვთ, საგამოძიებო ორგანოებმა გიორგი გაბუნიას ლიკვიდაციის მომზადებასთან დაკავშირებით „მთავარი არხის“ მიერ გავრცელებული ინფორმაციის თაობაზე დროული და დასაბუთებული ინფორმაცია გაასაჯაროონ.

“მთავარი არხის” ინფორმაციით, 2020 წლის 12 ივნისს თბილისში ჩატარებული სპეცოპერაციისას დაკავებული რუსეთის მოქალაქე ტელეკომპანიის ჟურნალისტის, გიორგი გაბუნიას ლიკვიდაციას გეგმავდა.

სახელმწიფო უსაფრთხოების სამსახურმა გავრცელებული ინფორმაცია დაადასტურა. თუმცა ამ დრომდე უცნობია ხელისუფლების ხედვა ჟურნალისტის და მედიასაშუალების დაცვის გარანტიების შესახებ.

საზოგადოებას შევახსენებთ, რომ 2019 წლის 7 ივლისს გიორგი გაბუნიამ ტელეკომპანია „რუსთავი 2"-ის გადაცემა „პოსტსკრიპტუმში“ რუსეთის პრეზიდენტ ვლადიმირ პუტინს რუსულად აგინა.

ტელეწამყვანის სიტყვები ტელეკომპანია „რუსთავი 2”-თან მიმდინარე საპროტესტო აქციაზეც გააპროტესტეს. „რუსთავი 2"-ის მაშინდელი წამყვანის გინება უარყოფითად შეაფასეს საქართველოს ხელისუფლების წარმომადგენლებმა.

საქართველოს საგარეო საქმეთა სამინისტრომ კი საერთაშორისო საზოგადოებას და პრესის თავისუფლების საკითხებზე მომუშავე საერთაშორისო ორგანიზაციებს მოუწოდა, ჟურნალისტ გიორგი გაბუნიას საქციელისთვის სათანადო შეფასება მიეცა.

გაბუნიას გინებას უპასუხა რუსეთის პრეზიდენტმა ვლადიმერ პუტინმა. ჩეჩნეთის ლიდერმა რამზან კადიროვმა კი გიორგი გაბუნიას გადამალვა ურჩია, რადგან „არსებობს მილიონობით ახალგაზრდა, რომელიც რუსეთის პრეზიდენტს პატივს სცემს”.

ჩვენ არაერთხელ შევახსენეთ საქართველოს მთავრობას, რომ ჟურნალისტების უფლებების პატივისცემა და დაცვა განსაკუთრებული მნიშვნელობის ამოცანაა. გავრცელებული ინფორმაციაზე დროული და სათანადო რეაგირებით ხელისუფლებამ უნდა შეძლოს ჟურნალისტების უსაფრთხოებაზე ზრუნვა.
16.06.2020
საქართველოს ჟურნალისტური ეთიკის ქარტიის სამდივნომ დასაშვებად ცნო ააიპ “აგროგილდიას” განცხადება ტელეკომპანია “იმედის” ჟურნალისტის - სოფიო ბეროშვილის წინააღმდეგ.

სადავო რეპორტაჟი: “მანქანაში, საშინელ პირობებში დატყვევებული ლეკვების გათავისუფლების ისტორია” 2020 წლის, 28 მაისს, ტელეკომპანიის დილის ეთერში, რუბრიკა “თათების იმედში” გავიდა.

განმცხადებლის განმარტებით, რეპორტაჟი თბილისის მუნიციპალური მერიის სსიპ ცხოველთა მონიტორინგის სააგენტოს რეკლამას წარმოადგენს და პროპაგანდისტულია. მხარე ასევე თვლის, რომ ჟურნალისტი არ აწვდის საზოგადოებას ფაქტთან დაკავშირებულ ზუსტ დეტალებს, რასაც მასალის ავტორის პირად ინტერესებს უკავშირებს.

განმცხადებელი დავობს ქარტიის შემდეგი პრინციპების დარღვევაზე:

  • პირველი - ინფორმაციის სიზუსტე;
  • მეოთხე - ინფორმაციის მოპოვების კეთილსინდისიერი მეთოდები;
  • მეცხრე - სარეკლამო და სარედაქციო მასალების გამიჯვნა;
  • მეთერთმეტე - ფაქტის განზრახ დამახინჯება და პროფესიული საქმიანობისას ქრთამის ან საჩუქრის მიღება.

ქარტიის საბჭო განცხადებას ღია სხდომაზე განიხილავს და გადაწყვეტს დაირღვა თუ არა ქარტიის პრინციპები.
12.06.2020
 
ჩვენ, კოალიცია „მედიის ადვოკატირებისათვის“ წევრი ორგანიზაციები, გავეცანით კომუნიკაციების კომისიის (შემდგომში „კომისია“) მიერ შემუშავებულ სტრატეგიის პროექტს - კერძო საეთერო რადიომაუწყებლობის ლიცენზიების მოსაპოვებლად კონკურსების გამოცხადების თაობაზე. დოკუმენტს კომისია საკონსულტაციოდ აქვეყნებს.
11.06.2020
საქართველოს ჟურნალისტური ეთიკის ქარტიის სამდივნომ დასაშვებად ცნო ბაკურ კიღურაძის განცხადება შემდეგი მედიასაშუალებების ჟურნალისტების წინააღმდეგ:

  1. ნათია ქოქოსაძე - ტელეკომპანია “მთავარი”;
  2. მაია მამულაშვილი, ლიკა ჯანყარაშვილი - TV პირველი;
  3. ნასტასია არაბული - რადიო თავისუფლება.
სადავო მასალები ერთსა და იმავე ამბავს ეხება. ჟურნალისტურ პროდუქტებში საუბარია ბაკურ კიღურაძეზე, რომელმაც ქართულ ოცნებას 50 000 ათასი ლარი შესწირა და ამასთან იგი 2010 წელს ჯაშუშობის ბრალდებით დააკავეს.

განმცხადებლის განმარტებით, გამოქვეყნებულ მასალებში, ის როგორც უცხო ქვეყნის ჯაშუშობისთვის ბრალდებულ პირად არის გამოყვანილი, იმ გარემოების მიუხედავად, რომ მის მიმართ 2018 წელს, გამამართლებელი განაჩენი დადგა. მხარე მიიჩნევს, რომ ამ ფორმით წარმოჩენა მიზნად ისახავს მის რეპუტაციულ დისკრედიატაციას.

ბაკურ კიღურაძე დავობს შემდეგი პრინციპების დარღვევაზე:

  • პირველი - ინფორმაციის სიზუსტე;
  • მესამე - დადასტურებული წყარო;
  • მეხუთე - შესწორება;
  • მეშვიდე - დისკრიმინაციის წახალისება;
  • მეცხრე -სარეკლამო და სარედაქციო მასალების გამიჯვნა;
  • მეათე - პირადი ცხოვრების ხელშეუხებლობა;
  • მეთერთმეტე - ფაქტის განზრახ დამახინჯება.

ქარტიის საბჭო განცხადებას ღია სხდომაზე განიხილავს და გადაწყვეტს დაირღვა თუ არა ქარტიის პრინციპები.

სადავო მასალები იხილეთ აქ:
09.06.2020

შემოგვიერთდით Facebook-ზე

ჩამოტვირთეთ PDF ვერსია

ჟურნალისტურ საქმიანობას თან სდევს შეცდომები, არაზუსტი დეტალების გავრცელება, რაც ზოგ შემთხვევაში სისწრაფის, უყურადღებობის, პროფესიონალიზმის ნაკლებობის, მწირი გამოცდილების ანდა სხვა მიზეზით არის გამოწვეული. პასუხისმგებლიანი მედია, რომლისთვისაც აუდიტორიის სანდოობა და რეპუტაცია მნიშვნელოვანია, ცდილობს მყისიერად შეასწოროს დაშვებული შეცდომა, ამცნოს აუდიტორიას და იზრუნოს ზუსტი ინფორმაციის გავრცელებაზე.

ქარტიაში განცხადების შემოტანა შეუძლია ნებისმიერ მოქალაქეს, რომელიც მიიჩნევს, რომ ჟურნალისტმა დაარღვია ეთიკური და პროფესიული სტანდარტები. ქარტიის საბჭო იხილავს განცხადებებს როგორც ქარტიის წევრი, ისე არაწევრი ჟურნალისტების მიმართ.