13 დეკემბერს საქართველოს ჟურნალისტური ეთიკის ქარტიამ ქარტიის წევრთა საერთო კრებაზე „ქარტიის პრიზი 2025“-ის გამარჯვებულები გამოავლინა. 

ნამუშევრები წინასწარ გამოცხადებული კრიტერიუმების მიხედვით შეაფასა დამოუკიდებელმა ჟიურიმ. 

2025 წელს ქარტიამ კონკურსი მეცამეტედ ჩაატარა და ამჯერად ქარტიის პრიზი 4 კატეგორიაში გაიცა. 

ფოტო/ფოტორეპორტაჟი ონლაინ და ბეჭდურ მედიაში: მინდია გაბაძე

სტატია/მულტიმედია სტატია ონლაინ მედიაში: ნათია ამირანაშვილი 

სიღრმისეული ან საგამოძიებო ნამუშევარი: სტუდია „მონიტორი“

ქალთა უფლებებისა და გენდერული თანასწორობის გაშუქება: ნასტასია არაბული 

პირველ სამ კატეგორიაში პრიზი დააწესა საკუთრივ ეთიკის ქარტიამ, ხოლო ქალთა უფლებებისა და გენდერული თანასწორობის გაშუქებაში პრიზი ეთიკის ქარტიამ გაეროს ქალთა ორგანიზაციასთან თანამშრომლობით. 

მედიის ადვოკატირების კოალიციამ, საქართველოს ჟურნალისტური ეთიკის ქარტიასთან თანამშრომლობით, ჟურნალისტიკის განვითარებაში შეტანილი განსაკუთრებული წვლილისთვის პრიზი გადასცა „ბათუმელებისა“ და „ნეტგაზეთის“ დამფუძნებელს მზია ამაღლობელს. 

ჩვენ, საქართველოს ჟურნალისტური ეთიკის ქარტიის წევრთა ყოველწლიური საერთო კრების მონაწილეები, ჩვენი პროფესიული გაერთიანების სახელით მივმართავთ ქვეყანაში მოქმედ შესაბამის ინსტიტუციებს ჩვენი კოლეგის, „ბათუმელებისა“ და „ნეტგაზეთის“ თანადამფუძნებლისა და ხელმძღვანელის, მზია ამაღლობელის, გათავისუფლების მოთხოვნით, რათა მას მიეცეს საშუალება, მიიღოს კვალიფიციური სამედიცინო დახმარება. 

12 იანვარს სრულდება ერთი წელი, რაც მზია ამაღლობელი სისხლის სამართლის წესითაა დაკავებული და უკანონო პატიმრობაში იმყოფება. კრიტიკული მედიის ხელმძღვანელის საქმე პოლიტიკური დევნისა და საპოლიციო ანგარიშსწორების კლასიკურ ნიმუშს წარმოადგენს, რაც მზია ამაღლობელმა 38-დღიანი შიმშილობით გააპროტესტა. უკანონო იყო მზია ამაღლობელის ადმინისტრაციული წესით დაკავებაც, რომელიც სასამართლომ შემდგომში მთელი რიგი დაუსაბუთებელი გადაწყვეტილებების მისაღებად გამოიყენა. 

ჩვენ დარწმუნებული ვართ, რომ  ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლო მზია ამაღლობელის საქმეს სამართლიანად განიხილავს და გულდასმით შეისწავლის ყველა იმ გარემოებას, რაც ქართულმა სასამართლომ  არ გაითვალისწინა. 

არაადამიანურმა მოპყრობამ დაკავებისას, უკანონო პატიმრობამ, გახანგრძლივებულმა, დამღლელმა და უსამართლობით გაჯერებულმა სასამართლო პროცესმა, მზია ამაღლობელის ჯანმრთელობა საფუძვლიანად შეარყია. 

მზია ამაღლობელს სამედიცინო დიაგნოზის გამო მარცხენა თვალში მხედველობა პრაქტიკულად დაკარგული აქვს. ამ თვალით ის შუქ-ჩრდილების გარჩევას თუ ახერხებს. მარჯვენა თვალში მხედველობა მინიმუმამდე არის შემცირებული. 

მართალია, მარჯვენა თვალში მხედველობის კორექტირება სათვალით ჯერ კიდევ არის შესაძლებელი, მაგრამ საბაზისო გამოკვლევებიც კი, რაც მზია ამაღლობელს პატიმრობის პერიოდში ჩაუტარდა, ნათლად მიუთითებს მდგომარეობის მნიშვნელოვნად გაუარესებაზე. 

რამდენადაც ჩვენთვის ცნობილი გახდა, მზია ამაღლობელს მაღალტექნოლოგიური გამოკვლევები მხოლოდ გასულ ხუთშაბათს ჩაუტარდა ისეთ სამედიცინო დაწესებულებაში, რომელიც სათანადოდაა აღჭურვილი. იმედი გვაქვს, ვიდრე მზია ამაღლობელი უკანონოდ არის გამოკეტილი საპატიმრო დაწესებულებაში, მისთვის ხელმისაწვდომი იქნება ამ კვლევების საფუძველზე დანიშნული მკურნალობა.

მზია ამაღლობელი საქართველოს ჟურნალისტური თემის მრავალმხრივ გამორჩეული წევრია. მისი წვლილი ქართული ჟურნალისტიკის განვითარებაში და პროფესიული სტანდარტების დამკვიდრებაში შეუფასებელია. მზია ამაღლობელის ძალისხმევა სიტყვისა და გამოხატვის თავისუფლების დასაცავად აღიარებულია საქართველოს გარეთაც. წელს ის გახდა არაერთი საერთაშორისო პრესტიჟული პრემიის ლაურეატი, რომელთა შორისაა ევროკავშირის ადამიანის უფლებათა უმაღლესი ჯილდო - სახაროვის პრემია. 

მზიას ამაღლობელის პატიმრობაში დატოვება განგრძობითი სირცხვილია ქართული სახელმწიფოსთვის და იმ პოლიტიკური ძალისთვის, რომელიც მას მართავს. 

მზია ამაღლობელი 25 წელზე მეტია არის მოქალაქეების ხმა ძალაუფლების მქონეთა საპირწონედ. მზია ამაღლობელი, უკიდურესად მტრულ გარემოში, უშიშრად და დაუღალავად იცავდა ყველას, ვისი უფლებებიც ირღვეოდა და ვისაც დევნიდნენ და ავიწროებდნენ. მზია საკუთარი ხელით და მძიმე შრომით ქმნიდა ისეთ საქართველოს, როგორში ცხოვრებაზეც ყველანი ვოცნებობთ - დემოკრატიულს, ჰუმანიზმისა და თანასწორობის იდეალებით შთაგონებულს, ქვეყანას კარგი მმართველობითა და სოციალური სამართლიანობით. 

სანამ მზია ამაღლობელი პატიმრობაშია, ჩვენი თავისუფლებაც შეზღუდულია. 

გაათავისუფლეთ მზია ამაღლობელი და დაუბრუნეთ საზოგადოებას პასუხისმგებლიანი მოქალაქე, ხოლო პროფესიულ თემს - კეთილსინდისიერი პროფესიონალი, ერთგული კოლეგა და მეგობარი.

13 დეკემბერს ქარტიის ყოველწლიური, რიგით მეჩვიდმეტე საერთო კრება გაიმართა. კრებაზე ანგარიშით წარდგნენ ქარტიის საბჭოს თავმჯდომარე ნანა ბიგანიშვილი, სარევიზიო კომისიის თავმჯდომარე კამილა მამედოვა და ქარტიის აღმასრულებელი დირექტორი ლია ჩახუნაშვილი. 

საერთო კრებაზე გამოვლინდნენ ქარტიის პრიზის 2025 გამარჯვებულებიც.

გარდა ამისა, საერთო კრებაზე, მედიის ადვოკატირების კოალიციამ, საქართველოს ჟურნალისტური ეთიკის ქარტიასთან თანამშრომლობით, ჟურნალისტიკის განვითარებაში შეტანილი განსაკუთრებული წვლილისთვის პრიზი გადასცა „ბათუმელებისა“ და „ნეტგაზეთის“ დამფუძნებელს მზია ამაღლობელს. 

ქარტიის ყოველწლიური კრების მონაწილეებმა მიიღეს მიმართვა ქვეყანაში მოქმედი შესაბამისი ინსტიტუციების მიმართ უკანონო პატიმრობაში მყოფი კოლეგის, „ბათუმელებისა“ და „ნეტგაზეთის“ დამფუძნებლის, მზია ამაღლობელის, გათავისუფლების მოთხოვნით, რათა მას მიეცეს საშუალება, კვალიფიციური სამედიცინო დახმარება მიიღოს.   

საერთო კრებაზე საქართველოს ჟურნალისტური ეთიკის ქარტიის წევრებმა საბჭოს სამი ახალი წევრი აირჩიეს, თითოეული სამწლიანი ვადით. 

საბჭოს წევრები გახდნენ:

თბილისის ქვოტით - ნათია ამირანაშვილი („პუბლიკა“)

რეგიონების ქვოტით - ლელა დუმბაძე („ბათუმელები“, ბათუმი) და თემო ინასარიძე (ფრილანსერი, ახალციხე).

ქარტიის საბჭოში სულ 9 წევრია, 6 წევრი რეგიონულ მედიას წარმოადგენს, 3 კი თბილისს. საბჭოს წევრად ყოფნის ვადა ამოეწურათ თბილისის ქვოტით ნინო რამიშვილს, ხოლო რეგიონის ქვოტით საბა წიწიკაშვილს და ვლადიმერ  ჩხიტუნიძეს. 

საბჭოს თავმჯდომარედ ყოფნის ვადა ამოეწურა ნანა ბიგანიშვილს. საბჭოს ახალმა შემადგენლობამ თავმჯდომარედ თიკო ზაზაძე აირჩია, ერთწლიანი ვადით. 

საბჭოს ახალი შემადგენლობა ასეთია: 

თიკო ზაზაძე (თავმჯდომარე)

ნათია ამირანაშვილი 

ნანა ბიგანიშვილი 

ნინო გელაშვილი

თიკო დავაძე

ლელა დუმბაძე

თემო ინასარიძე

ნინო კაპანაძე

ირაკლი მსხილაძე

კრებაზე საქართველოს ჟურნალისტური ეთიკის ქარტიის წევრებმა სარევიზიო კომისიის სამი ახალი წევრი აირჩიეს, თითოეული სამწლიანი ვადით. სარევიზიო კომისიის წევრები გახდნენ თამარ რუხაძე, ცქრიალა შერმადინი და თინათინ დვალიშვილი. სარევიზიო კომისიის წევრად ყოფნის ვადა ამოეწურათ კამილა მამედოვას, ნინო შუბითიძეს და მალხაზ რეხვიაშვილს. სარევიზიო კომისიის ახალმა შემადგენლობამ თავმჯდომარედ თინათინ დვალიშვილი აირჩია. 

1  დეკემბერს საბჭომ განიხილა ია როდამი ფარულავას განცხადება ტელეკომპანია “იმედის”, ინტერნეტმედიების - “კვირას”, “ლიდერის”, “ნიუსჰაბის”, “ექსკლუზივნიუსის”, “დაიჯესტის”, “რეზონანს დეილის”, “ინფოფოსტალიონის”, “ენესპი ჯის” და “ექსკლუზივტივის” წინააღმდეგ. 

სადავო მასალები, რომლებშიც ია ფარულავა ძალადობრივი აქციების ორგანიზებასა და მსგავსი აქციების ჩასატარებლად უცხო ქვეყნებიდან დავალებების მიღებაშია დადანაშაულებული, 21 აგვისტოს მოპასუხე მედიებმა თითქმის ერთდროულად გაავრცელეს. 

განმცხადებელი დავობდა ქარტიის პირველი (სიზუსტე), მე-7 (დისკრიმინაცია) და მე-11 (ფაქტის განზრახ დამახინჯება) პრინციპების დარღვევაზე.

განხილვის პროცესში განმცხადებელმა სრულად მოხსნა პრეტენზია “რეზონანსი დეილის” მიმართ. 

მოპასუხე მხარეებს სხდომაში მონაწილეობა არ მიუღიათ. 

1 მაისს ქარტიის საბჭომ განიხილა გიგა გელხვიიძის განცხადება საზოგადოებრივი მაუწყებლის აჭარის ტელევიზიისა და რადიოს ჟურნალისტის, ქეთევან ბოლქვაძის, წინააღმდეგ. 

სადავო მასალა საზოგადოებრივი მაუწყებლის აჭარის ტელევიზიისა და რადიოს გადაცემის “მთავარი” პირდაპირ ეთერში 2025 წლის 14 იანვარს გავიდა. განმცხადებელი მიიჩნევს, რომ ის გადაცემის წამყვანმა ჰომოფობიური და შეურაცხმყოფელი ტერმინებით მოიხსენია.

განმცხადებლი დავობდა ქარტიის პირველი (სიზუსტე), მეხუთე (შესწორება), მეშვიდე (დისკრიმინაცია) და მე-10 (პირადი ცხოვრების ხელშეუხებლობა) პრინციპების დარღვევაზე.

მოპასუხე მხარეს სხდომაში მონაწილეობა არ მიუღია. განცხადებასთან დაკავშირებით ჟურნალისტს საკუთარი პოზიცია არც წერილობით წარმოუდგენია. 

„ტვ პირველის“ ინფორმაციით 22 ნოემბერს, საღამოს, პოლიციამ, აქციაზე დააკავა მისი ჟურნალისტი გიორგი მამნიაშვილი. “ტვ პირველის” საინფორმაციო სამსახურის ხელმძღვანელის, ნოდარ მელაძის თქმით, ამ დროს გიორგი მამნიაშვილი პროფესიულ მოვალეობას ასრულებდა და ადგილზე პირდაპირ ჩართვაზე  მყოფი ჯგუფის პარალელურად მუშაობდა. 

გიორგი მამნიაშვილთან კავშირი რედაქციამ 22:30 წუთზე დაკარგა. დაკავებამდე რამდენიმე წუთით ადრე ჟურნალისტმა რედაქციას აქტივისტების დაკავების კადრები გაუგზავნა. 

გიორგი მამნიაშვილს ეძებდნენ, ხოლო შსს-ს პრესსამსახური „ტვ პირველს“ მის დაკავებას არ უდასტურებდა. მოგვიანებით გაირკვა, რომ დაკავებული ჟურნალისტი პოლიციამ დიღმის იზოლატორში გადაიყვანა. 

ჟურნალისტური ეთიკის ქარტია შსს-ს მოუწოდებს, პასუხისმგებლობა აიღოს საპოლიციო თავნებობაზე, გამოავლინოს და შესაბამისად დასაჯოს პოლიციელები, რომლებიც ჟურნალისტებს აქციების გაშუქებაში ხელს უშლიან და, ზოგიერთ შემთხვევაში, აკავებენ კიდეც მათ. პოლიციის მხრიდან ჟურნალისტების მიმართ ამგვარი დამოკიდებულება სრულიად მიუღებელია და ის მედიაზე ზეწოლის იმ კოორდინირებული სტრატეგიის ნაწილს წარმოადგენს, რომლის საბოლოო მიზანი საზოგადოების სანდო და მიუკერძოებელი, ფაქტებზე დაფუძნებული ინფორმაციისა და ანალიზის გარეშე დატოვებაა.  

ჟურნალისტური ეთიკის ქარტია სოლიდარობას უცხადებს გიორგი მამნიაშვილს და ყველა ჟურნალისტს, რომელთა პროფესიული უფლებები პოლიციამ ბოლო წლის განმავლობაში პროევროპული აქციების გაშუქებისას შელახა.  

საქართველოს ჟურნალისტური ეთიკის ქარტიას განცხადებით მომართა ია როდამი ფარულავამ ტელეკომპანია “იმედის”, ინტერნეტმედიების - “კვირას”, “ლიდერის”, “ნიუსჰაბის”, “ექსკლუზივნიუსის”, “დაიჯესტის”, “რეზონანს დეილის”, “ინფოფოსტალიონის”, “ენესპი ჯის” და “ექსკლუზივტივის” წინააღმდეგ.

სადავო მასალები, რომლებშიც ია ფარულავა ძალადობრივი აქციების ორგანიზებასა და მსგავსი აქციების ჩასატარებლად უცხო ქვეყნებიდან დავალებების მიღებაშია დადანაშაულებული, 21 აგვისტოს მოპასუხე მედიებმა თითქმის ერთდროულად გაავრცელეს. 

განმცხადებელი დავობს ქარტიის პირველი (სიზუსტე), მე-7 (დისკრიმინაცია) და მე-11 (ფაქტის განზრახ დამახინჯება) პრინციპების დარღვევაზე.

მოპასუხედ განმცხადებლის მხრიდან განისაზღვრა ზემოთ ჩამოთვლილი მასალების გამოქვეყნებაზე პასუხისმგებელი ჟურნალისტები. 

ქარტიის საბჭო განცხადებას განიხილავს და გადაწყვეტს, დაირღვა თუ არა სადავო ჟურნალისტურ პროდუქტებში ქარტიის პრინციპები.

სხდომა წარიმართება ონლაინ რეჟიმში, პლატფორმა ZOOM-ის მეშვეობით. საქმის განხილვა ღიაა და ნებისმიერ მსურველს შეუძლია დასწრება. სხდომაზე დასწრებისთვის საჭირო მონაცემების მისაღებად, მოგვწერეთ მეილზე: ethicscharter@gmail.com

19 ნოემბერს, ქარტიის საბჭომ განიხილა დიმიტრი ლორთქიფანიძის განცხადება ჟურნალისტ ელისო კილაძის წინააღმდეგ.

სადავო მასალა გაზეთ “ქრონიკა +-ში” 11 აგვისტოს გამოქვეყნდა სათაურით “ექსკლუზიური ინტერვიუ თეკლა კუბლაშვილთან”.  განსახილველი საკითხი უკავშირდება მონაზონ თეკლა კუბლაშვილის კონფლიქტს სასულიერო პირებთან, და ამ კონფლიქტში დიმიტრი ლორთქიფანიძის შესაძლო მონაწილეობას.

განმცხადებელი დავობდა ქარტიის პირველი (სიზუსტე) და მე-11 (ფაქტის განზრახ დამახინჯება) პრინციპების დარღვევაზე. საბჭომ ორივე  დარღვეულად მიიჩნია. 

მოპასუხე მხარეს სხდომაში მონაწილეობა არ მიუღია. განცხადებასთან დაკავშირებით, ჟურნალისტს საკუთარი პოზიცია არც წერილობით წარმოუდგენია.

საქართველოს ჟურნალისტური ეთიკის ქარტიის საბჭო ოთხშაბათს, 19  ნოემბერს, 19:00 საათზე, განიხილავს დიმიტრი ლორთქიფანიძის განცხადებას გაზეთ “ქრონიკა პლიუსის“ ჟურნალისტის და რედაქტორის ელისო კილაძის წინააღმდეგ.

სადავო სტატია დაიბეჭდა გაზეთ “ქრონიკა პლიუსის” 2025 წლის 11 აგვისტოს ნომერში სათაურით: “ექსკლუზიური ინტერვიუ თეკლა კუბლაშვილთან”.

განმცხადებელი დავობს ქარტიის პირველი (სიზუსტე) და მე-11 (ფაქტის განზრახ დამახინჯება) პრინციპების დარღვევაზე.

მოპასუხედ განმცხადებლის მხრიდან განისაზღვრა ელისო კილაძე.

ქარტიის საბჭო განცხადებას განიხილავს და გადაწყვეტს, დაირღვა თუ არა სადავო ჟურნალისტურ პროდუქტში ქარტიის პრინციპები.

როგორც საქართველოს ჟურნალისტური ეთიკის ქარტიისთვის მედიიდან გახდა ცნობილი, საერთო სასამართლოების დეპარტამენტმა 19 სასამართლოსთვის, რომელთა შორის არის თბილისის საქალაქო სასამართლო და თბილისის სააპელაციო სასამართლო, სხვადასხვა სახის ავეჯი შეისყიდა. ამ შესყიდვის ნაწილია კარადები მობილური ტელეფონების შესანახი ასობით დანომრილი და საკეტიანი სათავსოთი. 

იუსტიციის უმაღლესი საბჭოს 2025 წლის 17 ივლისის დადგენილებით, სასამართლოს მანდატურს აქვს უფლება, არ დაუშვას სასამართლო სხდომის დარბაზში ფოტო-, კინო-,  ვიდეოგადაღების, ტრანსლაციის და აუდიოჩანაწერის ფუნქციის მქონე ნებისმიერი ტექნიკური საშუალების შეტანა. დადგენილება აკონკრეტებს, რომ ამგვარ საშუალებებში მოიაზრება მობილური ტელეფონიც. 

ინფორმაციამ მობილური ტელეფონების შესანახი კარადების შესყიდვის შესახებ ჟურნალისტურ თემში განსაკუთრებული  მღელვარება გამოიწვია - გაჩნდა მოლოდინი, რომ ამ კარადების დამონტაჟების შემდგომ ჟურნალისტებს სასამართლოში მუშაობა და  პროცესების გაშუქება კიდევ უფრო გაუჭირდებათ. 

საერთო სასამართლოების შესახებ კანონში შეტანილი ცვლილებებით, 28 ივნისიდან სასამართლოს შენობასა და ეზოში ფოტო და ვიდეო გადაღება და აუდიოჩაწერა აკრძალულია. თუმცა ჟურნალისტებს დღემდე აქვთ საშუალება, სასამართლოს შენობაში შეიტანონ მობილური ტელეფონები და ლეპტოპები და სასამართლო სხდომები ფოტო და ვიდეოგამოსახულების და ხმის გარეშე, ლაივ რეჟიმში, ტექსტური სახით გააშუქონ. 

ჟურნალისტები დიდ ძალისხმევას იღებენ იმისთვის, რომ აუდიტორიამ მათ რეპორტაჟებში ფოტო და ვიდეო გამოსახულებისა და ხმის დანაკლისი ნაკლებად იგრძნოს. ამის გაკეთებას ჟურნალისტები სიზუსტის ასე ზედმიწევნით დაცვითა და ისეთი მაღალი ოპერატიულობით ვეღარ შეძლებენ, თუკი მათ სასამართლოს დარბაზებში მხოლოდ კალმისა და ფურცლის გამოყენების უფლებას დაუტოვებენ. 

თბილისის საქალაქო სასამართლოში ახლა ბევრი ისეთი პროცესი მიმდინარეობს, რომელთა მიმართ საზოგადოების ინტერესი მაღალია. ჟურნალისტებისთვის სამუშაო პირობების გაუარესება საზოგადოებას მათთვის მნიშვნელოვან ინფორმაციაზე წვდომას დააკარგვინებს. 

ჟურნალისტური ეთიკის ქარტია მოუწოდებს საქართველოს იუსტიციის უმაღლეს საბჭოს, სასწრაფოდ განმარტოს, გეგმავს თუ არა სასამართლო ჟურნალისტებისთვის სასამართლოს შენობაში მობილური ტელეფონების გამოყენების აკრძალვას. 

ჟურნალისტური ეთიკის ქარტია იმედს იტოვებს, რომ ამგვარი ზომების მიღებისგან იუსტიციის უმაღლესი საბჭო თავს შეიკავებს, ვინაიდან მსგავსი აკრძალვა არ შედის არც სასამართლოების და, რაც მთავარია, არც საზოგადოების ინტერესებში. საზოგადოებას უნდა ჰქონდეს საშუალება, დროულად მიიღოს სრული ინფორმაცია მართლმსაჯულების აღსრულების პროცესზე მისთვის სანდო მედიასაშუალების დახმარებით. 

საქართველოს ჟურნალისტური ეთიკის ქარტიას განცხადებით მომართა ნინო დათაშვილმა ჟურნალისტის გიორგი აბაზაძის წინააღმდეგ.

სადავო სიუჟეტები გიორგი აბაზაძის ავტორობით ტელეკომპანია “იმედის” ეთერში, ორ სხვადასხვა საინფორმაციო გამოშვებაში, 2025 წლის 6 აგვისტოს გავიდა. სიუჟეტებში საუბარია ნინო დათაშვილის ჯანმრთელობის მდგომარეობაზე და კონფლიქტზე მასსა და სასამართლოს მანდატურებს შორის. 

განმცხადებელი დავობს ქარტიის პირველი (სიზუსტე), მე-7 (დისკრიმინაცია), მე-10 (პირადი ცხოვრების პატივისცემა) და მე-11 (ფაქტის განზრახ დამახინჯება) პრინციპების დარღვევაზე.

მოპასუხე ჟურნალისტად განმცხადებლების მხრიდან განისაზღვრა გიორგი აბაზაძე. 

ქარტიის საბჭო განცხადებას ღია სხდომაზე განიხილავს და გადაწყვეტს, დაირღვა თუ არა სადავო ჟურნალისტურ პროდუქტში ქარტიის პრინციპები.