22 ივლისს სასამართლომ 14-დღიანი პატიმრობა მიუსაჯა ტელეკომპანია „ფორმულას“ წამყვანს, ვახო სანაიას. ჟურნალისტს ხელბორკილები დაადეს ფეისბუქ პოსტების გამო, რომლებშიც მან არანორმატიული ლექსიკა გამოიყენა. პატიმრობას წინ უძღოდა მაღალი ჯარიმა, 6,000 ლარი, მსგავსი პოსტისათვის. ვახო სანაიას წინააღმდეგ საპატიმრო სასჯელი გამოიყენეს 2025 წლის ოქტომბერშიც, როცა მას ბრალად „გზის ხელოვნურად გადაკეტვა“ წაუყენეს - მაშინ ჟურნალისტმა საპატიმროში 6 დღე დაჰყო.

გამოხატვის თავისუფლების ასეთი შეზღუდვა „ქართული ოცნებისთვისაც“ უპრეცენდენტოა -  საქართველოში ჟურნალისტი სოციალურ ქსელში გამოქვეყნებული პოსტის საფუძველზე ადმინისტრაციული პატიმრობით პირველად დაისაჯა. თუმცა ეს შემთხვევა, სამწუხაროდ,  ტელეკომპანია „ფორმულას“ წინააღმდეგ მიმართულ ქმედებათა ჯაჭვში მხოლოდ ერთ-ერთია. „ქართული ოცნება“ უკვე რა ხანია მიზანმიმართულად ცდილობს ტელეკომპანიის დასუსტებას. შემზღუდველი კანონების შედეგად ისედაც მძიმე ფინანსურ მდგომარეობაშ მყოფ ტელეკომპანიას უწევს რომ შეტევა შეტევაზე მოიგერიოს. 

17 ივლისს კომუნიკაციების ეროვნულმა კომისიამ ტელეკომპანია „ფორმულა“ 5,000 ლარით დააჯარიმა, მაუწყებლობის შესახებ კანონის 54-ე მუხლის, რომელიც „სამართლიანობასა და მიუკერძოებლობას“ ეხება, საფუძველზე. კანონის ამ მუხლს კომუნიკაციების კომისია ყველაზე ხშირად იყენებს კრიტიკული ტელევიზიების წინააღმდეგ, რათა მათ ახალი ამბების პროგრამებში ისეთი ფრაზების გამოყენებისთვის ედავოს, როგორებიცაა „ქართული ოცნების პრეზიდენტი“, „ქართული ოცნების პროკურატურა“, „ოცნების საგარეო საქმეთა სამინისტრო“, „რეპრესიული კანონები“ და სხვა. მსგავსი ტერმინების, მათ შორის, „ივანიშვილის რეჟიმი“, „რეჟიმის პროკურატურა“, „რეჟიმის სასამართლო“, გამოყენებისთვის კომუნიკაციების კომისიამ ტელეკომპანია მანამდეც, 21 მაისს, 2,500 ლარით დააჯარიმა. უფრო ადრე კი, 8 აპრილს, კომისიამ „ფორმულა“, სხვა ტელეკომპანიებთან ერთად, იმავე მიზეზით გააფრთხილა. მოქმედი კანონმდებლობა კომისიას საშუალებას აძლევს, შემდეგ ჯერზე ტელეკომპანია „ფორმულას“ ავტორიზაცია შეუჩეროს, ხოლო 3 თვის ვადაში პრობლემის მოუგვარებლობის შემთხვევაში, ის საერთოდაც შეუწყვიტოს (მუხლი 73). 

14 ივლისს სასამართლომ დააკმაყოფილა „ქართული ოცნების“ მხარდამჭერის, გოგა ხაინდრავას, სარჩელი „შაბათის ფორმულაში“ 2025 წლის 20 დეკემბერსა და 2026 წლის 17 იანვარს გასული რეპორტაჟების თაობაზე, და „ფორმულა“ მისთვის მორალური ზიანის ასანაზღაურებლად 10,000 ლარით დააჯარიმა. 

პარალელურად, 2026 წლის 17 იანვარს გასული სიუჟეტის გამო, გამოძიებას აწარმოებს პროკურატურაც ცრუ დასმენის მუხლით, „ფორმულას“ მიერ შესაძლო დანაშაულის ჩადენის ფაქტზე. სადავო სიუჟეტში წყარო ამბობს, რომ ხაინდრავას უცხო ქვეყნის მოქალაქეები საქართველოში შემოჰყავდა ანგარებით, თანხის სანაცვლოდ. პროკურატურამ უკვე გამოკითხა „შაბათის ფორმულას“ წამყვანი დავით ქაშიაშვილი, სიუჟეტის ავტორი ნატუკა ლომაძე და ოპერატორი მიშო მარტაშვილი.  

„ქართული ოცნების“ მიერ მიღებული რეპრესიული კანონები ეწინააღმდეგება როგორც საქართველოს კონსტიტუციას, ასევე საერთაშორისო ნორმებს და საუკეთესო პრაქტიკას. 

„ქართულმა ოცნებამ“ მაუწყებლობის შესახებ კანონი სადამსჯელო ინსტრუმენტად აქცია, ხოლო კომუნიკაციების კომისია, რომელიც დამოუკიდებელი მარეგულირებელი უნდა იყოს, პარტიული ხაზის გამტარებლად და ცენზორად. „ქართული ოცნების“ სამსახურში დგას სასამართლოც და პროკურატურაც. 

საზოგადოებისთვის სრულიად ნათელია, რომ ვახო სანაია ისჯება არა კონკრეტული პოსტების, არამედ „ქართული ოცნების“ მიმართ კრიტიკული დამოკიდებულებისა და დაუმორჩილებლობის გამო. „ქართული ოცნება“ მისადმი დაქვემდებარებული ინსტიტუციების მეშვეობით ლახავს სარედაქციო დამოუკიდებლობის პრინციპს და ცდილობს, გავლენა მოახდინოს სარედაქციო პოლიტიკაზე. ასევე იოლად იკითხება „ქართული ოცნების“ განზრახვა, მართლმსაჯულება საზოგადოებრივი მონაწილეობის წინააღმდეგ და იმ მედიის შესავიწროებლად გამოიყენოს, რომელიც მაღალი საჯარო ინტერესის მქონე თემებს აშუქებს. 

ორმაგი სტანდარტები მართლმსაჯულებაში, ცენზურა, უსამართლოდ დაკისრებული ჯარიმები და საპატიმრო სასჯელები ერთობლიობაში ქმნის რეპრესიულ გარემოს, აფერხებს მედიის ფუნქციონირებას, ასუსტებს თვითრეგულირების როლს და საზოგადოებას ართმევს უფლებას, იყოს ინფორმირებული ქვეყანაში მიმდინარე პროცესების შესახებ. 

ქარტია სოლიდარობას უცხადებს ვახო სანაიას, „ფორმულას შაბათის“ გუნდსა და ტელეკომპანია „ფორმულას“ თითოეულ თანამშრომელს - ადამიანებს, რომლებიც უამრავი დაბრკოლების მიუხედავად, პროფესიის ერთგულნი რჩებიან და განაგრძობენ საზოგადოების საკეთილდღეოდ მუშაობას. 

გამოცემა „ჩემი ხარაგაულის“ კორესპონდენტი და რედაქტორი 6 ივლისს ხარაგაულის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს სხდომას დაესწრნენ. ჟურნალისტებს ამჯერადაც არ დაახვედრეს განცალკევებულად მდგომი სამუშაო მაგიდა და სკამები, როგორც ამას საკრებულოს დებულება ითხოვს. ხარაგაულის საკრებულოს დებულების მიხედვით, საკრებულოს სხდომათა დარბაზში “ცალ-ცალკე უნდა იყოს გამოყოფილი ადგილები გამგებლის, მასობრივი ინფორმაციის საშუალებათა წარმომადგენლების [...] და სხდომაზე დასწრების მსურველ პირთათვის” (მე-8 მუხლი, მესამე პუნქტი). ჟურნალისტი ნინო კაპანაძე საკრებულოს თავმჯდომარის მითითებით მერიის წარმომადგენლებისთვის განსაზღვრულ ადგილას დაჯდა. სხდომის შემდგომ საკრებულომ თავის ოფიციალურ ფეისბუქ გვერდზე გამოაქვეყნა ინფორმაცია სხდომის შესახებ ფოტოს თანხლებით, რომლიდანაც მერიის ერთ-ერთი სამსახურის უფროსსა და მერის მოადგილეს შორის მჯდომი ჟურნალისტი ამოჭრა. „ჩემი ხარაგაულის“ რედაქტორმა მერის მოადგილეს დამუშავებული კადრი გაუგზავნა - ფოტო ჟურნალისტის გარეშე. საკრებულომ ფეისბუქ გვერდზე შეცვლილი ფოტო რეალური ფოტოთი მალევე ჩაანაცვლა. “ჩემი ხარაგაულის” მიერ ამ ამბის გახმაურების შემდეგ სოციალურ ქსელში განთავსებული პოსტის კომენტარებში საკრებულოს პრესსამსახურის წარმომადგენლის მუქარისშემცველი კომენტარიც დაიწერა. 

“[...] ვთვლი, რომ ამ პოსტზე პასუხისმგებლობა უნდა აიღოთ და შესაბამისი პასუხიც აგოთ! Nino Kapanadze ტელეფონზე მიპასუხე! ამ პოსტის გამო ჩემს ნერვიულობას ფასად დაგიჯენთ! ყველაფრის მკადრებლებო!”, - წერს სოციალურ ქსელში ნინი თხელიძე. 

ქარტია ხარაგაულის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს მოუწოდებს, უზრუნველყოს საკრებულოს სხდომების საჯაროობა, არ გააყალბოს რეალობის ამსახველი ფოტოები და მედიის წარმომადგენლებისათვის შექმნას ადეკვატური სამუშაო პირობები. 

7 ივლისს, სამშაბათს, 20:00 საათზე, ქარტიის საბჭო განიხილავს ლიანა ყვარელაშვილის განცხადებას საინფორმაციო ინტერნეტ ჟურნალის Geoelite.ge-ს წინააღმდეგ

სადავო მასალა საინფორმაციო ინტერნეტ ჟურნალის სოციალურ ქსელში 2026 წლის 4 თებერვალს გამოქვეყნდა. განმცხადებელი მიიჩნევს, რომ სადავო მასალაში დარღვეულია ჟურნალისტური ეთიკის სტანდარტები.

განმცხადებელი დავობს ქარტიის პირველი (სიზუსტე), მე-3 (დადასტურებული წყარო), მე-4 (კეთილსინდისიერება), მე-5 (შესწორება), მე-10 (პირადი ცხოვრების ხელშეუხებლობა) და მე-11 (ფაქტის განზრახ დამახინჯება) პრინციპების დარღვევაზე.

მოპასუხე ჟურნალისტად საინფორმაციო ინტერნეტ ჟურნალის Geolite.ge-ს არაიდენტიფიცირებული ჟურნალისტი განისაზღვრა.

ქარტიის საბჭო განცხადებას განიხილავს და გადაწყვეტს, დაირღვა თუ არა სადავო ჟურნალისტურ პროდუქტში ქარტიის პრინციპები.

სხდომა წარიმართება ონლაინ რეჟიმში, პლატფორმა ZOOM-ის მეშვეობით. საქმის განხილვა ღიაა და ნებისმიერ მსურველს შეუძლია დასწრება. სხდომაზე დასწრებისთვის საჭირო მონაცემების მისაღებად, მოგვწერეთ მეილზე: ethicscharter@gmail.com

ივნისის განმავლობაში პარლამენტმა საკანონმდებლო ორგანოს კარი „ტვ პირველის“ უკვე მესამე ჟურნალისტს ჩაუკეტა - ნატალია ქაჯაიამ დღეს მიიღო აპარატის უფროსის წერილი, რომლითაც მას შეატყობინეს, რომ პარლამენტში ჟურნალისტური საქმიანობის განხორციელება ერთი წლით აეკრძალა. 

მანამდე მსგავსი შინაარსის წერილები მიიღეს მაკა ჩიხლაძემ, 8 ივნისს  და მაკა ანდრონიკაშვილმა, 22 ივნისს. აკრედიტაცია  მაკა ჩიხლაძეს 6 თვით, ხოლო მაკა ანდრონიკაშვილს ერთი თვით შეუჩერდა.  

პარლამენტი თანდათანობით ხდება ერთ-ერთი ყველაზე ჩაკეტილი ინსტიტუცია ქვეყანაში, მტრულად განწყობილი იმ ჟურნალისტების მიმართ, რომელთა კრიტიკულ კითხვებზე პარლამენტის წევრების ნაწილს პასუხები ხშირად არ აქვს. 

ამგვარი ქმედებით პარლამენტი ჟურნალისტებს მუშაობაში მიზანმიმართულად უშლის ხელს და არ აძლევს მათ საშუალებას, ისეთი დაბალანსებული რეპორტაჟები და გამოძიებები მოამზადონ, რომელშიც ყველა მხარის პოზიცია იქნება წარმოდგენილი. ამ საბაბით კი მედიასაშუალებები კომუნიკაციების ეროვნული კომისიის სამიზნედ იქცევიან, რომელსაც ახლა უკვე შინაარსობრივი საკითხების განხილვის მანდატიც აქვს და რომელიც მათ სწორედაც რომ ბალანსის დაუცველობისთვის აჯარიმებს. 

ჟურნალისტური ეთიკის ქარტია პარლამენტს მოუწოდებს, შეწყვიტოს ჟურნალისტების დევნა და მისცეს მათ საკანონმდებლო ორგანოში მუშაობის საშუალება. 

ქარტია სოლიდარულია ყველა ჟურნალისტის მიმართ, რომელიც პარლამენტის უსამართლო მიდგომებით დაზარალდა და პროფესიული მოვალეობის შესრულებაში ხელი შეეშალა. 

საქართველოს ჟურნალისტური ეთიკის ქარტიას განცხადებით მომართა დავით ნატროშვილმა “ტაბულას” მთავარი რედაქტორის ლევან სუთიძის წინააღმდეგ.

სადავო მასალა “ტაბულას” სოციალურ ქსელში 2026 წლის 23 ივნისს გამოქვეყნდა სათაურით: “დავით ნატროშვილის Instagram პოსტი თემურ უგულავას გარდაცვალების შემდეგ”.

განმცხადებელი მიიჩნევს, რომ სადავო მასალაში ქარტიის პირველი (სიზუსტე), მე-5 (შესწორება), მე-10 (პირადი ცხოვრების ხელშეუხებლობა) და მე-11 (ფაქტის განზრახ დამახინჯება) პრინციპები დაირღვა.

მოპასუხედ “ტაბულას” მთავარი რედაქტორი ლევან სუთიძე განისაზღვრა.

ქარტიის საბჭო განცხადებას ღია სხდომაზე განიხილავს და გადაწყვეტს, დაირღვა თუ არა სადავო ჟურნალისტურ პროდუქტში ქარტიის პრინციპები.

კომუნიკაციების ეროვნულმა კომისიამ ჯარიმა 2,500 ლარის ოდენობით ჯერ 21 მაისს ტელეკომპანია „ფორმულას“ დააკისრა, ხოლო 25 ივნისს - „ტვ პირველს“. კომისია ორივე ტელეკომპანიას ახალი ამბების პროგრამაში ისეთი ტერმინების გამოყენებას ედავება, როგორიცაა, მაგალითად, „ფორმულას“ შემთხვევაში „ქართული ოცნების მთავრობის მეთაური“, „რეჟიმის პროკურატურა“ და „ოლიგარქის გარემოცვიდან“, ხოლო „ტვ პირველის“ შემთხვევაში „ოლიგარქი“ და „სინდისის პატიმრები“, „ცრუ მოწმე პოლიციელების ჩვენებების საფუძველზე გასამართლებულები“ და სხვა მსგავი. კომისიამ მიიჩნია, რომ ამ ტერმინებით მაუწყებელმა პირადი დამოკიდებულება გამოხატა, რითაც დაარღვია მაუწყებლობის შესახებ კანონის 54-ე მუხლის, რომელიც „სამართლიანობასა და მიუკერძოებლობას“ ეხება, მე-5 პუნქტი. დამატებით, „ფორმულას“ კომისია ედავება ასევე 54-ე მუხლის 1-ლი (ეხება სამართლიანობის და მიუკერძოებლობის პრინციპს) და მე-4 (ეხება ბალანსს) პუნქტების დარღვევას. 

ქარტია კომისიის გადაწყვეტილებებს ტელეკომპანია „ფორმულასა“ და „ტვ პირველის“ დაჯარიმების შესახებ საგანგაშოდ მიიჩნევს. თუმცა, არა მხოლოდ იმის გამო, რომ ამ გადაწყვეტილებებით კომისია შერჩევითად და უსამართლოდ ფინანსურ ზიანს აყენებს ისედაც მწირი რესურსებით მომუშავე მაუწყებლებს. ჯარიმა ხელ-ფეხს უხსნის „ქართულ ოცნებას“ ტელეკომპანია „ფორმულასა“ და „ტვ პირველისთვის“ ავტორიზაციის გასაუქმებლად. მაუწყებლობის შესახებ კანონის 72-ე მუხლის თანახმად, შემდგომი სადამსჯელო ზომა შეიძლება იყოს ჯარიმა წლიური შემოსავლის 1%-ის ოდენობით, მაგრამ არანაკლებ 5,000 ლარისა ან ავტორიზაციის შესაჩერებლად საჯარო ადმინისტრაციული წარმოების დაწყება. ავტორიზაციის შეჩერება შეიძლება საბოლოოდ ავტორიზაციის გაუქმებით დასრულდეს, რისი პირობებიც აღწერილია ამავე კანონის 72-ე, 73-ე და 74-ე მუხლებში.  

ამ გადაწყვეტილებებით, კომუნიკაციების ეროვნული კომისიამ კიდევ ერთხელ დაადასტურა მისი არჩევანი ახალი, „ქართულ ოცნებასთან“ დაახლოებული, თავმჯდომარის პირობებში, იყოს ცენზორი და დამსჯელობითი ორგანო იმ მაუწყებლებისთვის, ვის წინსვლასა და განვითარებაზე ზრუნვაც ევალება.  

ქარტია საგანგაშოდ და პოლიტიკური მოტივებით დევნის ნიმუშად მიიჩნევს პროკურატურის გადაწყვეტილებას, გოგა ხაინდრავას მიმართ ტელეკომპანია „ფორმულას“ მიერ დანაშაულის შესაძლო ჩადენის ფაქტთან დაკავშირებით ცრუ დასმენის მუხლით აღძრული სისხლის სამართლის საქმის ფარგლებში, გამოკითხვაზე დაიბაროს ტელეკომპანია „ფორმულას“ გადაცემის, „შაბათის ფორმულას“, წამყვანი, დავით ქაშიაშვილი. 

სადავო სიუჟეტი „ფორმულას“ ეთერში 2026 წლის 17 იანვარს გავიდა. გოგა ხაინდრავამ ამ სიუჟეტის გამო სასამართლოს უკვე მიმართა ცილისწამების საბაბით და მორალური ზიანის ანაზღაურება მოითხოვა. ტელეკომპანია ბრალდებას არ ეთანხმება.     

დავით ქაშიაშვილის გამოკითხვაზე დაბარებას ქარტია ჟურნალისტზე ზეწოლად და მედიის დაშინების მცდელობად მიიჩნევს. კატეგორიულად დაუშვებელია ჟურნალისტის იძულება, წყარო გაამხილოს. წყაროს იდენტიფიცირების მოტივით საგამოძიებო ორგანოებმა შეიძლება მოითხოვონ და, ძალისმიერი ზომებით მოიპოვონ კიდეც, წვდომა ჟურნალისტის ჩანაწერებსა და სხვა მასალებზე, რაც ასევე იქნება მედიის უფლებების უხეში დარღვევა და უკიდურესად დამაზიანებელ პრეცედენტს შექმნის. ქარტია „ქართულ ოცნებას“ ამგვარი მოქმედებისგან თავის შეკავებისკენ მოუწოდებს. 

ქარტია სოლიდარობას უცხადებს ტელეკომპანია „ფორმულას“ და „ტვ პირველს“ და ყველა იმ მედიასაშუალებას და ჟურნალისტს, რომლებიც, „ქართული ოცნების“ პირობებში პროფესიული მოვალეობის შესრულების გამო იდევნება.  

საქართველოს ჟურნალისტური ეთიკის ქარტია მანკიერად და დამაზიანებლად მიიჩნევს საქართველოს პარლამენტში „ქართული ოცნების“ მიერ ბოლო წლებში დანერგილ ჟურნალისტთა აკრედიტაციის პრაქტიკას. 

პარლამენტის თავმჯდომარის მიერ 2023 წლის 6 თებერვალს გამოცემულმა ბრძანებამ ჟურნალისტთა აკრედიტაციის იმგვარი მექანიზმი შექმნა, რომელიც მმართველ გუნდს საშუალებას აძლევს, მათგან იზოლირდეს, ვინც კრიტიკულ შეკითხვებს სვამს და პროპაგანდისტულ მედიასაშუალებებთან მუშაობას მიჩვეულებს დისკომფორტს უქმნის. 

იმ პირობებში, როცა დამოუკიდებელი მედიასაშუალებები „ქართული ოცნების“ მიერ მიღებული რეპრესიული კანონების შედეგად უკიდურესად შეზღუდული რესურსით მუშაობენ, საპარლამენტო კორესპონდენტისთვის აკრედიტაციის დაუსაბუთებლად შეჩერება ამ მედიასაშუალებების აუდიტორიას და, შესაბამისად, საზოგადოების მნიშვნელოვან ნაწილს, საპარლამენტო პროცესების შესახებ ინფორმაციაზე წვდომას უკარგავს.  

ეს კი იმის პარალელურად, რომ დამოუკიდებელი მედიასაშუალებების სხვა ჟურნალისტები პარლამენტში შესასვლელად ერთჯერად აკრედიტაციას ძნელად ან საერთოდ ვერ იღებენ.

აკრედიტაციის 2023 წელს შეცვლილი წესი პარლამენტში უკვე არაერთხელ გამოიყენეს ჟურნალისტების შესაზღუდად. მაისის ბოლოს აკრედიტაცია ვადაზე ადრე გაუუქმეს დამოუკიდებელ ონლაინ მედიასაშუალებებს, მათ შორის ონლაინ გამოცემა „პუბლიკას“ და „სტუდია მონიტორს“.  

24 ივნისს „ქართულმა ოცნებამ“ ნინი ბალანჩივაძეს,  „ფორმულას“ საპარლამენტო კორესპონდენტს, უკვე მეორედ დააკისრა სანქცია და პარლამენტის კარი 6 თვით ჩაუკეტა. ნინი ბალანჩივაძეს, იმ დროს „მთავარი არხის“ თანამშრომელს, პარლამენტმა აკრედიტაცია პირველად 2024 წლის 23 ივნისს, ერთი თვით შეუჩერა, ნინო წილოსანის მოთხოვნის საფუძველზე, რომელიც ჟურნალისტის კითხვამ გააღიზიანა. 

ამჯერად პარლამენტი ნინი ბალანჩივაძეს 2026 წლის 23 ივნისს ტელეკომპანია „ფორმულას“ ეთერში, გადაცემა „ახალ ფორმულაში“ გასულ სიუჟეტს ედავება. წერილში, რომელიც ჟურნალისტმა პარლამენტიდან მიიღო, ნათქვამია, რომ მან არ დაიცვა აკრედიტაციის წესის მე-15 მუხლის მე-2 პუნქტის „დ“ ქვეპუნქტში ასახული მოთხოვნა, რომლის თანახმადაც აკრედიტებული ჟურნალისტი ვალდებულია: „საქართველოს პარლამენტის წევრის, აპარატის თანამშრომლის ან პარლამენტში სტუმრად მყოფი პირის მიერ ინტერვიუს ჩაწერაზე უარის თქმის შემთხვევაში შეწყვიტოს ინტერვიუ“. 

სიუჟეტიდან ჩანს, რომ არცერთ იმ პირს, ვისგანაც ნინი ბალანჩივაძე კომენტარის ჩაწერას ცდილობდა, მისთვის ინტერვიუს შეწყვეტა არ უთხოვია. ჟურნალისტი მათ კითხვებს უსვამდა რუსეთის წინააღმდეგ სტრასბურგის სასამართლოს მიერ გამოტანილი დაწყვეტილებაზე აგვისტოს ომის დროს საქართველოს თავდაცვის ძალების სამი სამხედრო მოსამსახურის წამებისა და მოკვლის და ტყვეობაში ხუთი ქართველი ჯარისკაცის წამებისა და დამცირების გამო. 

„ქართული ოცნება“ შესაშურ თანმიმდევრულობას იჩენს ქვეყანაში მედიისათვის ხელშემშლელი გარემოს მშენებლობისას. სამწუხაროდ, საერთო სურათის ნაწილია გაუმჭვირვალე პარლამენტი, რომელიც არ გრძნობს თავს საზოგადოების მიმართ ანგარიშვალდებულად და დამოუკიდებელი მედიის კრიტიკულ თვალს ემალება.  

ჟურნალისტური ეთიკის ქარტია სოლიდარობას უცხადებს ნინი ბალანჩივაძეს და ყველა ჟურნალისტს, ვინც დაუმსახურებლად გახდა „ქართული ოცნების“ პარლამენტის მხრიდან თავდასხმისა და დევნის ობიექტი აკრედიტაციის უსამართლო და ლოგიკას მოკლებული წესის გამოყენებით. 

14 ივნისს, ჟურნალისტური ეთიკის ქარტიის საბჭომ განიხილა ალექსანდრე ელისაშვილის განცხადება ტელეკომპანია “რუსთავი 2-ის” წამყვანების დავით კაკულიას, ნათია ლაზაშვილის და “რუსთავი 2-ის” არაიდენტიფიცირებული ჟურნალისტის წინააღმდეგ.

სადავო მასალა “რუსთავი 2-ის” ეთერში 2026 წლის 31 მარტს გადაცემაში “კურიერი” 21:08 სთ-ზე გავიდა. ის ეხება თბილისის საქალაქო სასამართლოს არქივის შენობის დაწვის მცდელობის ფაქტზე ალექსანდრე ელისაშვილისთვის ბრალის წარდგენას.  

განმცხადებელი დავობდა ქარტიის პირველი (სიზუსტე), მე-5 (შესწორება), მე-7 (დისკრიმინაცია) და მე-11 (ფაქტის განზრახ დამახინჯება) პრინციპების დაირღვაზე.

ქარტიის საბჭოს გადაწყვეტილებით, სადავო მასალაში დაირღვა ქარტიის პირველი, მე-5 და მე-11 პრინციპები, არ დარღვეულა მე-7 პრინციპი.

მოპასუხე მხარე სხდომას არ დასწრებია და არც საკუთარი წერილობითი პოზიცია წარმოუდგენია.

საქმეზე სამოტივაციო ნაწილი მოგვიანებით გამოქვეყნდება.

ჟურნალისტური ეთიკის ქარტია საგანგაშოდ მიიჩნევს საქართველოს პროკურატურის გადაწყვეტილებას ტელეკომპანია „ფორმულას“ წინააღმდეგ სისხლის სამართლის საქმის აღძვრის შესახებ. საქმე ეხება გოგა ხაინდრავას მიმართ დანაშაულის ჩადენის შესაძლო ფაქტს. პროკურატურის განცხადებით, გამოძიება დაიწყო სისხლის სამართლის კოდექსის 373-ე მუხლის პირველი ნაწილით, რაც ცრუ დასმენას გულისხმობს. გოგა ხაინდრავა მოწმის სახით უკვე გამოიკითხა. 

გავრცელებული ინფორმაციით, პროკურატურა ცრუ დასმენას “ფორმულას” წყაროს ედავება.

სავარაუდოდ, საქმე ეხება „შაბათის ფორმულას“ ეთერში 2025 წლის 20 დეკემბერსა და 2026 წლის 17 იანვარს გასულ სიუჟეტებს, რომელთა გამოც „ფორმულას“ გოგა ხაინდრავა სასამართლოში ცილისწამებისთვის უჩივის. 

ქარტია პროკურატურის ამ ქმედებას განიხილავს, როგორც ინსტრუმენტს მედიის დასაშინებლად და გამომძიებელი ჟურნალისტების დასასჯელად. წყაროს კონფიდენციალობა ჟურნალისტის დაცული უფლება და ფუნდამენტური პროფესიული სტანდარტია. დაუშვებელია ჟურნალისტის იძულება, წყარო გაამჟღავნოს. 

კრიტიკული მედიის მიმართ რეპრესიული მიდგომები საქართველოში მუდმივად ახალ სახეს იძენს და სულ უფრო ღრმავდება. უკიდურესად მტრული და ხელშემშლელი გარემო არის ის  ყოველდღიურობა, რა პირობებშიც დამოუკიდებელ მედიას უწევს მუშაობა.  

ქარტია სოლიდარობას უცხადებს ტელეკომპანია „ფორმულას“ და მის გუნდს, რომელიც ქვეყანაში შექმნილი ვითარების ფონზე პროფესიული საქმიანობის ერთგული რჩება. 

14 ივნისს, კვირას, 11:00 საათზე, ქარტიის საბჭო განიხილავს ალექსანდრე ელისაშვილის განცხადებას ტელეკომპანია “რუსთავი 2-ის” ჟურნალისტების წინააღმდეგ.

სადავო მასალა “რუსთავი 2-ის” ეთერში 2026 წლის 31 მარტს გადაცემაში “კურიერი” 21:08 სთ-ზე გავიდა. ის ეხება თბილისის საქალაქო სასამართლოს არქივის შენობის დაწვის მცდელობის ფაქტზე ალექსანდრე ელისაშვილისთვის ბრალის წარდგენას.  

განმცხადებელი დავობს ქარტიის პირველი (სიზუსტე), მე-5 (შესწორება), მე-7 (დისკრიმინაცია) და მე-11 (ფაქტის განზრახ დამახინჯება) პრინციპების დაირღვაზე.

მოპასუხე ჟურნალისტებად განმცხადებლის მხრიდან გადაცემის წამყვანები დავით კაკულია და ნათია ლაზაშვილი, ასევე სიუჟეტის ავტორი, არაიდენტიფიცირებული ჟურნალისტი განისაზღვრნენ.

ქარტიის საბჭო განცხადებას განიხილავს და გადაწყვეტს, დაირღვა თუ არა სადავო ჟურნალისტურ პროდუქტში ქარტიის პრინციპები.

სხდომა წარიმართება ონლაინ რეჟიმში, პლატფორმა ZOOM-ის მეშვეობით. საქმის განხილვა ღიაა და ნებისმიერ მსურველს შეუძლია დასწრება. სხდომაზე დასწრებისთვის საჭირო მონაცემების მისაღებად, მოგვწერეთ მეილზე: ethicscharter@gmail.com

6 ივნისს საღამოს, ჩაფხუტიანი პირი „გლოვოს“ ჩანთით, რომელიც სკუტერით გადაადგილდებოდა, ფილარმონიასთან, შაბათის მარშის დაწყებამდე ცოტა ხნით ადრე, თავს დაესხა ფოტოგრაფ ლევან ზაზაძეს და მას ჯერ სიტყვიერი შეურაცხყოფა მიაყენა, ხოლო შემდეგ დაარტყა და სახე დაუზიანა. 

თავდამსხმელი პოლიციამ ადგილიდან გაიყვანა, თუმცა მას ამ დრომდე არ გამოუკითხავს ლევან ზაზაძე და სამოქალაქო აქტივისტი თამუნა გიორგაძე, რომელიც ასევე დაზარალდა ინცინდენტის დროს. თვითმხილველთა თქმით, პოლიციამ რეაგირება დააგვიანა. მედიით გავრცელდა ფოტოები, სადაც ჩანს თავდამსხმელი პოლიციელებთან ერთად, ხელბორკილების გარეშე. მოგვიანებით შსს-მ განაცხადა, რომ ფაქტზე გამოძიება 126-ე მუხლით დაიწყო, რაც ძალადობას გულისხმობს, თუმცა საზოგადოებისთვის ამ დრომდე უცნობია, დაკავებულია თუ არა თავდამსხმელი.  

პოლიციის გულგრილი დამოკიდებულება მსგავსი დანაშაულების მიმართ ახალისებს ძალადობას - აგრესიული პირები ჟურნალისტებს  იოლ სამიზნედ მიიჩნევენ. ეს ხდება იმ ფონზე, როცა პოლიცია გამორჩეულად მკაცრია სამოქალაქო აქტივისტების მიმართ და ახალგაზრდებს, რომლებიც მშვიდობიანად გამოხატავენ პროტესტს, დაუფიქრებლად ადებენ ხელბორკილებს და აპატიმრებენ.

ქარტია მოუწოდებს შსს-ს კანონის შესაბამისად დასაჯოს ჟურნალისტზე თავდამსხმელი და გამოიჩინოს ძალისხმევა ჟურნალისტებისთვის უსაფრთო სამუშაო გარემოს უზრუნველსაყოფად. 

30 მაისს სუს-მა უცხო ქვეყნის სასარგებლოდ ჯაშუშობის ბრალდებით დააკავა ირაკლი ჩიხლაძე, რომელიც, წლებია, ჟურნალისტურ საქმიანობას ეწევა და თავისი პროექტებით ხელს უწყობს დიალოგს ქართველ, აფხაზ და ოს ჟურნალისტებს და სამოქალაქო საზოგადოების წარმომადგენლებს შორის. 

1 ივნისს დახურულ სხდომაზე მოსამართლე ეკა ბარბაქაძემ ირაკლი ჩიხლაძეს აღკვეთის ღონისძიების სახით პატიმრობა შეუფარდა. 

ირაკლი ჩიხლაძე 2008 წლის აგვისტოს ომში რუსული ძალების მიერ ცხინვალში მოკლული ჟურნალისტის გიგა ჩიხლაძის ძმაა. ის არის არასამთავრობო ორგანიზაციის „სამოქალაქო მოსმენების კავკასიური ცენტრი“ დამფუძნებელი და ხელმძღვანელი და ასევე მედიაგამოცემა „კავკაზნიუსის“ ერთ-ერთი ხელმძღვანელი. 

კოლეგებისა და ოჯახის ინფორმაციით, ირაკლი ჩიხლაძის პროფესიული საქმიანობის ფოკუსი სტერეოტიპების დამსხვრევა და ომითა და ოკუპაციით გახლეჩილი საზოგადოების წევრების დაახლოება იყო. 

ჟურნალისტს ბრალი სისხლის სამართლის კოდექსის 314 მუხლის პირველი ნაწილით წარუდგინეს, რაც ნიშნავს, რომ მას, ბრალის დამტკიცების შემთხვევაში, 8-დან 12 წლამდე პატიმრობა ელის. 

პროკურატურამ, რომელიც ირაკლი ჩიხლაძეს უცხო ქვეყნის სპეცსამსახურის დავალებით ინფორმაციის შეგროვებასა და გადაცემას ედავება, საქმეს გრიფი  „საიდუმლო“ დაადო, ხოლო ირაკლი ჩიხლაძის ადვოკატს, გიორგი გელხაურს, „გაუთქმელობაზე“ მოაწერინა ხელი და საქმის მასალებზე საუბარი აუკრძალა. თავად ირაკლი ჩიხლაძე ამ ეტაპზე დუმილის უფლებით სარგებლობს. 

შედეგად, მაღალი საჯარო ინტერესის მიუხედევად, საქმის დეტალების შესახებ არც საზოგადოება და არც ჟურნალისტური თემი ინფორმირებული არ არის. 

„ქართული ოცნების“ წარმომადგენლებმა გააკეთეს მინიშნება, რომ ირაკლი ჩიხლაძე ერთ-ერთი ევროპული ქვეყნის სასარგებლოდ ჯაშუშობდა.

ადვოკატი გადაწყვეტილებას უკანონოდ და დაუსაბუთებლად მიიჩნევს. ის მიანიშნებს, რომ საქმეში არსებული მტკიცებულებები ირაკლი ჩიხლაძისთვის წარდგენილ ბრალს არ ადასტურებს და რომ მსგავსი მტკიცებულებების საფუძველზე ნებისმიერი იმ ადამიანის დაკავება შეიძლება, ვინც კი ანალიტიკურ საქმიანობას ეწევა ან საერთაშორისო ორგანიზაციებთან თანამშრომლობს. 

ისეთი სერიოზული ბრალდების შემთხვევაში, როგორიც ჯაშუშობაა, მტკიცების მაღალი სტანდარტის დაცვაა საჭირო.  დახურული და გასაიდუმლოებული პროცესი საზოგადოების ინტერესში ცალსახად არ შედის. 

ქარტია უერთდება ოჯახის და თავად ბრალდებულის მოთხოვნას, საქმე გამჭვირვალედ და მაღალი საჯაროობის პირობებში წარიმართოს, რათა საზოგადოებას მიეცეს საშუალება, წარმოდგენილი მტკიცებულებების საფუძველზე, თავად შეაფასოს, თუ რამდენად ობიექტური და სამართლიანია ირაკლი ჩიხლაძის მიმართ წარდგენილი ბრალი.