საქართველოს ჟურნალისტური ეთიკის ქარტიის საბჭოს გადაწყვეტილებით, TV პირველის ჟურნალისტებმა ნატა ქაჯაიამ და რუსუდან ჯაბანიშვილმა ინფორმაციის სიზუსტის (პირველი) და შესწორების (მეხუთე) პრინციპი დაარღვიეს.

მათ წინააღმდეგ ქარტიას ცენტრალურმა საარჩევნო კომისიამ მომართა. სადავო ჟურნალისტური პროდუქტი ტელეკომპანიის ეთერში, საინფორმაციო გამოშვებაში, 2021 წლის 10 თებერვალს გავიდა და საოლქო საარჩევნო კომისიის წევრების არჩევას ეხებოდა.

განმცხადებელი განმარტავდა, რომ სიუჟეტში გადმოცემული ინფორმაცია საარჩევნო ადმინისტრაციის წარმომადგენლების საქმიანობის შესახებ, ასევე, ამ პროცესის დაკავშირება ხელისუფლებასა და ოპოზიციას შორის საარჩევნო ადმინისტრაციის რეფორმირებაზე მიმდინარე მოლაპარაკებებთან, სიმართლეს არ შეესაბამებოდა და აზიანებდა საარჩევნო პროცესს.

გადაწყვეტილების სამოტივაციო ნაწილი მოგვიანებით გამოქვეყნდება.

2021 წლის 27 მაისს გავრცელებული ინფორმაციით, ხულოს საკრებულოს „ქართული ოცნების“ წევრმა ნუგზარ სოლომონიძემ „Factcheck.ge"-ს ანალიტიკოსს ნაზი რეხვიაშვილს მუქარის შემცველ შეტყობინებები გაუგზავნა.

კოალიცია "მედიის ადვოკატირებისთვის" მოუწოდებს საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს დაუყოვნებლივ გამოიძიოს მომხდარი ფაქტი.

კოალიციის წევრი ორგანიზაციები კიდევ ერთხელ მიმართავენ კოალიცია "ქართულ ოცნების" ლიდერებს მიიღონ სათანადო ზომები ხელისუფლების წარმომადგენლების მიერ ჟურნალისტებზე სისტემატური თავდასხმების შესაჩერებლად.

გავრცელებული ინფორმაციით, ხულოს საკრებულოს „ქართული ოცნების“ წევრი ნუგზარ სოლომონიძე „Factcheck.ge"-ს ანალიტიკოსს ნაზი რეხვიაშვილს მუქარის შემცველ შეტყობინებებს უგზავნის. „რომ მოვა დრო, მერე მიხვდები რა საფრთხეში გაბი შენი მომავალი, ვერ გიცნივარ,“ „საომრად მეორედ გამოიწვიე მელოდე“ - წერს ნუგზარ სოლომონიძე ჟურნალისტს მას შემდეგ, რაც ნაზი რეხვიაშვილმა საკუთარ ფეისბუქგვერდზე ტვ 25-ის მასალიდან ამონარიდი გამოაქვეყნა, სადაც საკრებულოს წევრი აჭარის მთავრობის თავმჯდომარეს, თორნიკე რიჟვაძეს „აჭარის უმაღლესი საბჭოს თავმჯდომარედ“ მოიხსენიებს. 

ჟურნალისტური ეთიკის ქარტია მოუწოდებს სამართალდამცავ ორგანოებს მყისიერად გამოიძიონ მომხდარი ფაქტი, ხელისუფლების წარმომადგენელს კანონის შესაბამისად მოსთხოვონ პასუხი და დაუყოვნებლივ მიიღონ პრევენციული ღონისძიებები ჟურნალისტის უსაფრთხოების უზრუნველსაყოფად.

ქარტიას მიაჩნია, რომ განსაკუთრებით საყურადღებოა თანამდებობის პირის მხრიდან მედიის წარმომადგენლის მიმართ მუქარის ფაქტი. 

ჟურნალისტური ეთიკის ქარტია ყოველთვის დაიცავს ჟურნალისტთა უფლებებს და გამოხატვის თავისუფლების მაღალ სტანდარტს და მიაჩნია, რომ მის წინააღმდეგ გაკეთებული ყველა განცხადება საფრთხეს უქმნის ქართული სახელმწიფოს დემოკრატიულ განვითარებას.

ბელარუსის ხელისუფლებამ ცრუ შეტყობინების საფუძველზე მინსკში ავარიულად დასვა თვითმფრინავი და დააკავა მასში მყოფი ჟურნალისტი და ბლოგერი რომან პროტასევიჩი, რომელსაც ხელისუფლება არეულობის მოწყობაში ადანაშაულებს.

• საქართველოს ჟურნალისტური ეთიკის ქარტია სოლიდარობას უცხადებს რომან პროტასევიჩს  და მიაჩნია, რომ იგი დაუყოვნებლივ უნდა გათავისუფლდეს. 
• ქარტია მოუწოდებს საქართველოს ხელისუფლებას, ჰქონდეს სათანადო რეაქცია მედიის წარმომადგენლის დაკავებასთან დაკავშირებით. აღსანიშნავია, რომ საგარეო საქმეთა სამინისტრო შემთხვევას მხოლოდ Twitter-ზე  გამოეხმაურა, სადაც მიესალმა რეისის უსაფრთხო დაშვებასა და ბორტზე მყოფი ადამიანის დაკავება მიუღებლად შეაფასა. ქარტია მიიჩნევს, რომ საგარეო საქმეთა სამინისტროს განცხადება არანაირად არ ასახავს შექმნილი ვითარების სიმწვავეს. ლიეტუვამ და ევროკავშირის სხვა ქვეყნებმა უკვე მოითხოვეს ბელარუსის რეჟიმის წინააღმდეგ ახალი სანქციები, მნიშვნელოვანია, საქართველოს ხელისუფლებასაც ჰქონდეს სათანადო რეაქცია და დაგმოს ჟურნალისტის დაკავება.
• საქართველოს ჟურნალისტური ეთიკის ქარტია მიმართავს საერთაშორისო ორგანიზაციების წარმომადგენლებსა და საერთაშორისო ჟურნალისტურ გაერთიანებებს, რომ გამოიყენონ მათ ხელთ არსებული ყველა საშუალება, რათა ერთად დავიცვათ სიტყვისა და გამოხატვის თავისუფლება. 

საქართველოს ჟურნალისტური ეთიკის ქარტიის სამდივნომ დასაშვებად ცნო აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტროს და ქეთევან ბაკარაძის განცხადება TV პირველის ჟურნალისტების ეკო მაღრაძის, ვასილ დაბრუნდაშვილის და ინა ცარციძის წინააღმდეგ.

ორივე განმცხადებელმა ქარტიას იდენტურ მასალაზე მომართა. სადავო გადაცემა, ,,პირველების ცენტრალური გამოშვება ეკო მაღრაძესთან და ვასილ დაბრუნდაშვილთან ერთად“, ტელეკომპანიის ეთერში, 2021 წლის 21 აპრილს გავიდა.

განმცხადებლების პოზიციით, გადაცემაში მტკიცებით ფორმაში გაჟღერებული ბრალდებები თითქოს აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტრომ ფული მიითვისა, რის გამოც მაღალი თანამდებობის პირების მიმართ დაწყებულია გამოძიება, სიმართლეს არ შეესაბამება.

განმცხადებელი დავობს ქარტიის შემდეგი პრინციპების დარღვევაზე:

• პირველი - ინფორმაციის სიზუსტე
• მესამე - დადასტურებული წყარო
• მეხუთე - შესწორება
• მეთერთმეტე - ფაქტის განზრახ დამახინჯება

ქარტიის საბჭო განცხადებას ღია სხდომაზე განიხილავს და გადაწყვეტს დაირღვა თუ არა ქარტიის პრინციპები.

საქართველოს ჟურნალისტური ეთიკის ქარტიის სამდივნომ დასაშვებად ცნო გიგა კოტრიკაძის განცხადება POSTV-ს წინააღმდეგ.

სადავო გადაცემა ტელეკომპანიის ეთერში, 2021 წლის 13 აპრილს გავიდა და ის ნამახვანჰესის საწინააღმდეგო აქციას ეხებოდა.

განმცხადებლის პოზიციით, სიუჟეტში არასწორად და შეცდომით ხდება მისი იდენტიფიცირება. მისი განმარტებით, როგორც თვითონ, ასევე აქციის სხვა მონაწილეებიც წარმოჩენილია, როგორც დესტრუქციულ და პოლიტიკურად ანგაჟირებულ ჯგუფად. განმცხადებლის თქმით, ეს ინფორმაცია სიმართლეს არ შეესაბამება, ემსახურება საზოგადოების შეცდომაში შეყვანას და ზიანს აყენებს საპროტესტო პროცესს.

განმცხადებელი დავობს ქარტიის შემდეგი პრინციპიების დარღვევაზე:

• პირველი - ინფორმაციის სიზუსტე
• მესამე - დადასტურებული წყარო
• მეხუთე - შესწორება
• მეშვიდე - დისკრიმინაცია
• მეთერთმეტე - ფაქტის განზრახ დამახინჯება

ქარტიის საბჭო განცხადებას ღია სხდომაზე განიხილავს და გადაწყვეტს დაირღვა თუ არა ქარტიის პრინციპები.

დღეს, 2021 წლის 17 მაისს გავრცელებული ინფორმაციით, დმანისის შესასვლელთან, სადაც სამართალდამცველებმა გზა დროებით გადაკეტეს, დაპირისპირება მოხდა.

დაპირისპირებაში მონაწილე პირები ფიზიკურად გაუსწორდნენ ადგილზე მყოფ საქართველოს პირველი არხის გადამღებ ჯგუფსაც, ჟურნალისტს, ოპერატორსა და ფოტორეპორტიორს, რომლებიც დმანისში მიმდინარე მოვლენებს აშუქებენ.

კოალიცია „მედიის ადვოკატირებისათვის“ წევრი ორგანიზაციები მოუწოდებენ შინაგან საქმეთა სამინისტროს გამოიძიოს აღნიშნული ფაქტი და ჟურნალისტებს მიეცეთ შესაძლებლობა თავისუფლად ასახონ დმანისში მიმდინარე პროცესები.

ტელეკომპანია „პირველი არხი“ ავრცელებს ინფორმაციას, რომ დმანისში დაპირისპირებაში მონაწილე პირები ფიზიკურად გაუსწორდნენ ადგილზე მყოფ საქართველოს პირველი არხის გადამღებ ჯგუფს, ჟურნალისტს, ოპერატორსა და ფოტორეპორტიორს, რომლებიც მიმდინარე მოვლენებს აშუქებდნენ. ჩვენი ინფორმაციით, ასევე დაშავდნენ სხვა მედიასაშუალებების წარმომადგენლებიც და ხელი შეეშალათ მუშაობაში.

საქართველოს ჟურნალისტური ეთიკის ქარტია გმობს მედიის წარმომადგენლებზე განხორციელებულ ძალადობას და მოუწოდებს სამართალდამცავ ორგანოებს, სწრაფად და ეფექტიანად გამოიძიონ აღნიშნული შემთხვევა. 

ჟურნალისტური ეთიკის ქარტია მოუწოდებს ხელისუფლებას, დაიცვას ჟურნალისტთა უსაფრთხოება და პროფესიული საქმიანობის შესრულებისას მედიას შეუქმნას შესაბამისი სამუშაო პირობები, რათა მოქალაქეებს ჰქონდეთ შესაძლებლობა, მიიღონ ინფორმაცია მიმდინარე პროცესებთან დაკავშირებით.

საქართველოს ჟურნალისტური ეთიკის ქარტიის სამდივნომ დასაშვებად ცნო ქობულეთის მუნიციპალიტეტის მერიის განცხადება ტვ 25-ის ჟურნალისტების - სულხან მესხიძის და ნინია მესხიძის წინააღმდეგ.

სადავო მასალა “ქობულეთის მერიას უსინათლოები მხედველობიდან გამორჩა” ტელეკომპანიის ეთერში, 2021 წლის 04 მაისს გავიდა.

განმცხადებლის განმარტებით, სიუჟეტში გამოთქმული ბრალდება ქობულეთის მუნიციპალიტეტის მერიის მისამართით, რომ ქალაქში შმმ პირებისთვის არ არის ადაპტირებული გარემო და მიმდინარე ინფრასტრუქტურული სამუშაოები უკვე დასრულებულია სიმართლეს არ შეესაბამება.

განმცხადებელი დავობს ქარტიის შემდეგი პრინციპიების დარღვევაზე:

• პირველი - ინფორმაციის სიზუსტე;
• მეხუთე - შესწორება;
• მეთერთმეტე - ფაქტის განზრახ დამახინჯება.

ქარტიის საბჭო განცხადებას ღია სხდომაზე განიხილავს და გადაწყვეტს დაირღვა თუ არა ქარტიის პრინციპები.

საქართველოს ჟურნალისტური ეთიკის ქარტიის სამდივნომ დასაშვებად ცნო საქართველოს პარლამენტის წევრის ანრი ოხანაშვილის განცხადება მთავარი არხის ჟურნალისტების - მიხეილ სესიაშვილის და ჟანა აკოფაშვილის წინააღმდეგ.

სადავო გადაცემა ტელეკომპანიის ეთერში, 2021 წლის 10 აპრილს გავიდა. განმცხადებლის პოზიციით, ფაქტი, რომ თითქოს მისი მეუღლის მამას სახელმწიფომ მიზერულ ფასად ქონება გადასცა განმცხადებლის პარლამენტის წევრად ყოფნის პერიოდში, სიმართლეს არ შეესაბამება და ემსახურება საზოგადოების შეცდომაში შეყვანას.

განმცხადებელი დავობს ქარტიის შემდეგი პრინციპიების დარღვევაზე:

• პირველი - ინფორმაციის სიზუსტე
• მესამე - დადასტურებული წყარო
• მეხუთე - შესწორება

ქარტიის საბჭო განცხადებას ღია სხდომაზე განიხილავს და გადაწყვეტს დაირღვა თუ არა ქარტიის პრინციპები.

ქარტიის საბჭოს განცხადებით მომართა მირანდა ოგანეზოვამ. განმცხადებლის პოზიციით იგი იყო გაზეთ „თანამემამულეს“ რედაქტორი და საქმიანობის დროს განიცდიდა ზეწოლასა და ჩარევას რუს თანამემამულეთა ორგანიზაციების საკოორდინაციო საბჭოს (КСОРСГ) თავმჯდომარის პირველი მოადგილის ალექსანდე ბეჟენცევის მხრიდან. მირანდა ოგანეზოვას შეფასებით ეს იყო ქარტიის მე-2 პრინციპის [„დაუშვებელია ჟურნალისტის იძულება, პროფესიული საქმიანობისას მოიქცეს ან აზრი გამოხატოს საკუთარი სინდისის წინააღმდეგ“] დარღვევა. საქმეზე ზეპირი მოსმენა, მხარეების მონაწილეობით გაიმართა 2021 წლის 24 აპრილს.

ქარტიის პრინციპები ეხება ჟურნალისტურ საქმიანობას და შესაბამისად საბჭო განიხილავს იმ შესაძლო დარღვევებს, რომელიც ხდება ჟურნალისტური საქმიანობის განხორცილების პროცესში. ჟურნალისტური საქმიანობა ქარტიის საბჭომ შემდეგი სახით განსაზღვრა „თანამედროვე ტექნოლოგიების პირობებში ყველას აქვს უფლება და საშუალება, საჯაროდ გაავრცელოს ფაქტი ან მოსაზრება, მედია სწორედ იმით გამოირჩევა ყველა სხვა ნებისმიერი პირისაგან, რომ იგი ხაზს უსვამს საკუთარ თავს როგორც ინფორმაციის გამავრცელებელ საშუალებას, ასეთად აღიქმება საზოგადოების მიერ და არსებობს მოლოდინი, რომ იგი პატივს სცემს საზოგადოების უფლებას“.

განსახილველ შემთხვევაში წარმოდგენილი იყო რუსულენოვანი ბეჭდური გამოცემა „თანამემამულე“ (соотечественник). თავად აღნიშნული გამოცემა თავის თავს აღწერს როგორც „საქართველოში რუს თანამემამულეთა ორგანიზაციების საკოორდინაციო საბჭოს გაზეთი“, საქმის განხილვის დროს გამოიკვეთა რომ აღნიშნული გამოცემა არ ვრცელდება საჯაროდ, არ არის განკუთვნილი ფართო აუდიტორიისათვის, არ აღიქმება საზოგადების მიერ როგორც ინფორმაციის გამავრცელებელ საშუალებად და განკუთვნილია მხოლოდ რუს თანამემამულეთა წრისათვის, რათა მათ მიიღონ ინფორმაცია თანამემამულეთა საკოორდინაციო საბჭოს საქმიანობის შესახებ. მეორეს მხრივ მედიის დამახასიათებელი თვისებაა რომ ის ხელმისაწვდომი იყოს ნებისმიერი პირისათვის, რაც ამ შემთხვევაში სახეზე არ გვაქვს.

განმცხადებლის მიერ წარმოდგენილი მტკიცებულებები (აუდიო ფაილები, მიმოწერა) უფლებამოსილი ორგანოების მიერ (სახალხო დამცველი, სასამართლო, სამართალდამცავი უწყებები) მათი კომპეტენციის ფარგლებში, შესაძლებელია შეფასებული იქნას დისკრიმინაციად, ზეწოლად, მაგრამ მათზე ვერ იმსჯელებს ქარტიის საბჭო, ვინაიდან როგორც აღინიშნა, გამოცემა „თანამემამულე“ ვერ შეფასდება მედიად და ჟურნალისტურ საქმიანობად.


მირანდა ოგანეზოვას გამოხმაურება საბჭოს პოზიციაზე

კოალიცია „მედიის ადვოკატირებისთვის“ წევრი ორგანიზაციები მიიჩნევენ, რომ სასულიერო პირების მხრიდან ჟურნალისტებზე სიტყვიერი და ფიზიკური თავდასხმები საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტრომ დაუყოვნებლივ უნდა შეისწავლოს.

გუშინ, 2021 წლის 08 მაისს, ტელეკომპანია „მთავარი არხის“ მიერ გავრცელდა ინფორმაცია ჟურნალისტურ საქმიანობაში უკანონოდ ხელისშეშლის კიდევ ერთი ფაქტის შესახებ. მასალაში ჩანს, რომ „მთავარი არხის“ ჟურნალისტს ირაკლი ვაჩიბერაძეს, გადაღების დროს ვანისა და ბაღდათის მიტროპილიტმა ანტონ ბულუხიამ ჯერ სიტყვიერი შეურაცხყოფა მიაყენა, შემდეგ მუქარით აუკრძალა მის ეპარქიაში გადაადგილება, და ბოლოს ფიზიკური შეურაცხყოფა მიაყენა.

ამ დრომდე საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს სასულიერო პირების არაერთ თავდასხმაზე რეაგირება არ მოუხდენია, დანაშაულის შემცველ ფაქტებზე განმარტებებს არ აკეთებს საქართველოს საპატრიარქოც.

მედიაკოალიცია სასულიერო პირების მხრიდან ჟურნალისტებზე თავდასხმებს გმობს და მოითხოვს შეწყდეს ჟურნალისტების დევნის ტენდენცია.

მედიაკოალიცია მოუწოდებს საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს დაუყოვნებლივ შეისწავლოს სასულიერო პირების მიერ ჟურნალისტების დევნის შემთხვევები. მათ შორის, დაიწყოს გამოძიება "მთავარი არხის" ჟურნალისტის ირაკლი ვაჩიბერაძის მიმართ გამოვლენილი ძალადობისა და ჟურნალისტურ საქმიანობაში უკანონო ხელშეშლასთან დაკავშირებით.