7 თებერვალი, 2026 წელი

საქმე  N 802, 803, 804, 805, 806, 807

საბჭოს თავმჯდომარე: თინათინ ზაზაძე

საბჭოს წევრები: თიკო დავაძე, ნანა ბიგანიშვილი, ირაკლი მსხილაძე, თემო ინასარიძე, ნათია ამირანაშვილი, ნინო კაპანაძე, ლელა დუმბაძე

აღწერილობითი ნაწილი:

საქართველოს ჟურნალისტური ეთიკის ქარტიას განცხადებით მომართეს მეგი ფერაძემ, ქეთევან გოგიჩაშვილმა, მარიამ ოთინაშვილმა, მარიამ აქუბარდიამ, ნიკოლოზ ტყემალაძემ და მზია კაკალაშვილმა POSTV-ს არაიდენტიფიცირებული ჟურნალისტის წინააღმდეგ. სადავო ქარდზე, რომელიც POSTV-ანალიტიკის Facebook გვერდზე გავრცელდა, მოქალაქე მეგი ფერაძის მხრიდან ჟურნალისტზე თავდასხმაზე იყო საუბარი.

მოპასუხედ განისაზღვრა მედიასაშუალების არაიდენტიფიცირებული ჟურნალისტი.

საქმის განხილვის თავისებურებები:

საბჭოს სხდომა წარიმართა ონლაინ რეჟიმში, საბჭოს წევრები სხდომაში მონაწილეობდნენ დისტანციურად.

ქარტიის წესდების თანახმად: „საბჭოს წევრებს  საკუთარი პოზიცია განსახილველ საკითხთან დაკავშირებით შეუძლიათ გამოხატონ/საბჭოს მუშაობაში მონაწილეობა მიიღონ დისტანციური ელექტრონული საკომუნიკაციო საშუალების გამოყენებით [სოციალური ქსელი, ელექტრონული ფოსტა, ონლაინ  ვიდეო და აუდიო ზარები]“.

სხდომას დისტანციურად ესწრებოდნენ და განხილვაში მონაწილეობდნენ განმცხადებლები მეგი ფერაძე, ნიკოლოზ ტყემალაძე და ქეთევან გოგიჩაშვილი.

მოპასუხე ჟურნალისტი სხდომას არ დასწრებია, თუმცა წარმოდგენილია შეპასუხება, სადაც მოპასუხე მედიასაშუალება აცხადებს, რომ სადავო ქარდი Facebook-ზე ნამდვილად განთავსდა, თუმცა მისი გამოქვეყნებით ჟურნალისტური ეთიკის ქარტიის არცერთი პრინციპი არ დარღვეულა. მათი შეფასებით, განმცხადებლების პრეტენზიები დაუსაბუთებელი და მცდარ ფაქტებზე დაფუძნებულია და მედიის სარედაქციო დამოუკიდებლობისა და გამოხატვის თავისუფლების შეზღუდვის მცდელობას წარმოადგენს. შესაბამისად, მედიასაშუალება საჩივარს უსაფუძვლოდ მიიჩნევს და ბრალდებებს არ ეთანხმება.

განმცხადებლები თავდაპირველად სადავოდ ხდიდნენ ქარტიის პირველ, მე-3, მე-4, მე-5, მე-7, მე-8, მე-10 და მე-11 პრინციპებს, თუმცა სხდომის მიმდინარეობისას მე-3, მე-8 და მე-10 პრინციპები მოიხსნა და სადავო პრინციპებად დაზუსტდა პირველი, მე-5, მე-7 და მე-11 პრინციპები.

სამოტივაციო ნაწილი:

პირველი პრინციპი

„ჟურნალისტმა პატივი უნდა სცეს სიმართლეს და საზოგადოების უფლებას – მიიღოს ზუსტი ინფორმაცია.“

განმცხადებლების პოზიციით, ჟურნალისტმა კონკრეტულ პირს დაუდასტურებლად მიაწერა ფაქტთან კავშირი და მისი შესაძლო ბრალეულობის შესახებ ინფორმაცია მტკიცებულების გარეშე გაავრცელა.

აღნიშნული პრინციპი ჟურნალისტისგან მოითხოვს, რომ ფაქტობრივი ინფორმაციის გავრცელებამდე იგი გონივრულად გადაამოწმოს და აუდიტორიას მკაფიოდ გააცნოს მხოლოდ ის გარემოებები, რომელთა სისწორის დასადასტურებლად სათანადო ფაქტობრივი საფუძველი არსებობს. გადამოწმების ვალდებულება განსაკუთრებით მაღალია მაშინ, როდესაც გავრცელებული ინფორმაცია კონკრეტულ პირს შესაძლო სამართალდარღვევას, ძალადობას, შეურაცხმყოფელ ქმედებას ან სხვა რეპუტაციულად დამაზიანებელ მოქმედებას მიაწერს.

განსახილველ შემთხვევაში, POSTV-ს მიერ გავრცელებულ სადავო ქარდში კონკრეტულ ფაქტთან დაკავშირებული იყო მეგი ფერაძე და მას მიეწერებოდა ჟურნალისტისთვის სიტყვიერი შეურაცხყოფის მიყენება. ინფორმაცია წარმოდგენილი იყო არა როგორც ვარაუდი ან დაუდასტურებელი ვერსია, არამედ მტკიცებით ფორმაში, რაც აუდიტორიას უქმნიდა მკაფიო წარმოდგენას, რომ აღნიშნული ქმედება სწორედ მეგი ფერაძემ ჩაიდინა.

საბჭო განსაკუთრებულ ყურადღებას ამახვილებს იმაზე, რომ ქარდზე გამოყენებული იყო მუშტმოღერებული პირის ფოტო, რომელსაც ეკეთა სათვალე და სახის მნიშვნელოვანი ნაწილი ნაჭრით ჰქონდა დაფარული. შესაბამისად, თავად ეს ფოტო არ იძლეოდა პირის იდენტობის ცალსახად დადგენის შესაძლებლობას. ამ პირობებში, როდესაც მედიასაშუალება ფოტოზე გამოსახულ პირს კონკრეტულ ადამიანთან აიგივებს და მას კონკრეტულ ქმედებას მიაწერს, აუცილებელია არსებობდეს დამატებითი, სარწმუნო და გადამოწმებული საფუძველი, რომელიც ამ ინფორმაციას დაადასტურებს.

სადავო მასალაში არ ყოფილა მითითებული არც წყარო, არც დამატებითი მტკიცებულება და არც სხვა ფაქტობრივი გარემოება, რომელიც დაადასტურებდა, რომ ფოტოზე გამოსახული პირი სწორედ მეგი ფერაძე იყო ან რომ ჟურნალისტის მიმართ სიტყვიერი შეურაცხყოფა მან განახორციელა. ამდენად, აუდიტორიისთვის უცნობი დარჩა, რის საფუძველზე მოხდა პირის იდენტიფიცირება და რა მტკიცებულებას ეყრდნობოდა მედიასაშუალება გავრცელებული ინფორმაციის წარმოდგენისას.

საბჭო მიიჩნევს, რომ ჟურნალისტური სიზუსტის მოთხოვნა ვერ დაკმაყოფილდება მხოლოდ ვიზუალურ მსგავსებაზე, ვარაუდზე ან დაუზუსტებელ ინფორმაციაზე დაყრდნობით. მით უფრო, როდესაც პირის მიმართ გავრცელებულ ინფორმაციას შეუძლია მისი რეპუტაციის დაზიანება. ასეთ შემთხვევაში ჟურნალისტის პასუხისმგებლობაა, ინფორმაციის გავრცელებამდე მიიღოს გონივრული ზომები მისი სისწორის დასადგენად და თავიდან აიცილოს ისეთი ფორმით ინფორმაციის გავრცელება, რომელიც აუდიტორიას დაუდასტურებელ გარემოებას დადასტურებულ ფაქტად წარმოუდგენს.

საბჭოსთვის ცნობილი გარემოებებით არ დასტურდება, რომ POSTV-მ აღნიშნული ინფორმაციის გამოქვეყნებამდე ის სათანადოდ გადაამოწმა. კერძოდ, არ იკვეთება, რომ ინფორმაცია გადამოწმდა მინიმუმ ორ დამოუკიდებელ და ურთიერთდაუკავშირებელ წყაროსთან. ასევე არ დასტურდება, რომ მედიასაშუალებამ ინფორმაციის გავრცელებამდე თავად მეგი ფერაძისგან სცადა კომენტარის მიღება.

საბჭო ხაზს უსვამს, რომ ორი დამოუკიდებელი წყაროს გამოყენება, თავისთავად, არ წარმოადგენს ყველა შემთხვევაში ინფორმაციის სიზუსტის ავტომატურ გარანტიას. თუმცა, როდესაც საქმე ეხება კონკრეტული პირისთვის მძიმე და რეპუტაციულად დამაზიანებელი ქმედების მიწერას, ჟურნალისტის მხრიდან ინფორმაციის მრავალმხრივი გადამოწმება და მისი წყაროს სანდოობის შეფასება წარმოადგენს პროფესიული კეთილსინდისიერების აუცილებელ ნაწილს.

ამასთან, მნიშვნელოვნად უნდა შეფასდეს ინფორმაციის გავრცელების ფორმაც. POSTV-ს არ მიუთითებია, რომ აღნიშნული ინფორმაცია წარმოადგენდა ვერსიას, ვარაუდს ან დაუდასტურებელ ცნობას.

ინფორმაციის მტკიცებით ფორმაში გავრცელებამ აუდიტორიას არ დაუტოვა საფუძველი, ეჭვქვეშ დაეყენებინა ქარდზე მართლაც მეგი ფერაძე იყო თუ არა. მედიასაშუალებამ ვარაუდისა და დადასტურებული ფაქტის გამიჯვნის ვალდებულება ვერ უზრუნველყო.

საბჭო ასევე აფასებს მეგი ფერაძის პასუხის უფლების საკითხს. მართალია, პასუხის უფლება ცალკე პრინციპის მოთხოვნად არ უნდა იქნეს გაგებული, თუმცა კონკრეტული პირის მიმართ დამაზიანებელი ფაქტობრივი ინფორმაციის გავრცელებისას მისი პოზიციის მიღება და აუდიტორიისთვის მიწოდება წარმოადგენს ინფორმაციის სრულყოფილი და სამართლიანი გაშუქების მნიშვნელოვან კომპონენტს.

მოცემულ შემთხვევაში, POSTV-ს აუდიტორიისთვის არ მიუწოდებია მეგი ფერაძის პოზიცია და არც ის დასტურდება, რომ მედიასაშუალებამ მისგან კომენტარის მიღება სცადა. ამ გარემოებას განსაკუთრებული მნიშვნელობა აქვს იმის გათვალისწინებით, რომ სადავო ინფორმაცია პირდაპირ ეხებოდა კონკრეტული პირის მიერ კონკრეტული ქმედების ჩადენას და მას ნეგატიურ კონტექსტში წარმოაჩენდა.

საბჭოს შეფასებით, ჟურნალისტის პროფესიული პასუხისმგებლობა არ შემოიფარგლება მხოლოდ იმით, რომ მან მიღებული ინფორმაცია აუდიტორიას გადასცეს. ჟურნალისტმა უნდა შეაფასოს წყაროს სანდოობა, გადაამოწმოს არსებითი ფაქტობრივი გარემოებები და განსაკუთრებით ფრთხილად მოეკიდოს ისეთ ინფორმაციას, რომლის დაუზუსტებლად გავრცელებამ შესაძლოა კონკრეტული პირი მნიშვნელოვნად დააზიანოს.

მოცემულ შემთხვევაში, POSTV-მ კონკრეტული პირის იდენტობა და მისთვის მიწერილი ქმედება წარმოადგინა როგორც დადასტურებული ფაქტი, თუმცა ვერ წარმოადგინა ამ დასკვნის დამადასტურებელი სათანადო საფუძველი. ამასთან, არ დასტურდება ინფორმაციის სათანადო გადამოწმება, მათ შორის, დამოუკიდებელ წყაროებთან ან უშუალოდ მეგი ფერაძესთან.

საბჭო მიიჩნევს, რომ აღნიშნული გარემოებების ერთობლიობა წარმოადგენს ჟურნალისტური სიზუსტის სტანდარტის დარღვევას. მედიასაშუალებამ აუდიტორიას მიაწოდა დაუდასტურებელი ინფორმაცია დადასტურებული ფაქტის სახით, რის შედეგადაც საზოგადოებას მიეწოდა ისეთი ინფორმაცია, რომლის სისწორის შემოწმების შესაძლებლობა სადავო მასალიდან არ იკვეთებოდა.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, საბჭო ადგენს, რომ POSTV-ს მიერ გავრცელებული სადავო მასალით დარღვეულია ჟურნალისტური ეთიკის ქარტიის პირველი პრინციპი.

მეოთხე პრინციპი

“ინფორმაციის, ფოტოების ან დოკუმენტების მოპოვებისას ჟურნალისტმა მხოლოდ კეთილსინდისიერი და სამართლიანი მეთოდები უნდა გამოიყენოს.”

განმცხადებლების პოზიციით, მედიასაშუალებამ ქარდში მეგი ფერაძის ფოტოს გამოყენებამდე არ შეათანხმა მასთან აღნიშნული ფოტო და გამოიყენა ის დაუკითხავად, რაც, მათი შეფასებით, არ შეესაბამება ინფორმაციისა და ვიზუალური მასალის მოპოვების კეთილსინდისიერ და სამართლიან მეთოდებს.

საბჭო არ იზიარებს განმცხადებლების პოზიციას.

სხდომაზე თავად მეგი ფერაძემ დაადასტურა, რომ სადავო ქარდში გამოყენებული ფოტო მედიასაშუალებამ მისი სოციალური ქსელის საჯაროდ ხელმისაწვდომი გვერდიდან აიღო. შესაბამისად, დადგენილია, რომ ფოტო საჯაროდ ხელმისაწვდომი იყო და მისი მოპოვება არ მომხდარა ფარული გზით, მოტყუებით, პირად სივრცეში შეჭრით ან სხვა ისეთი მეთოდის გამოყენებით, რომელიც ინფორმაციის ან ფოტოს არაკეთილსინდისიერად ან უსამართლოდ მოპოვებაზე მიუთითებდა.

საბჭო განმარტავს, რომ ქარტიის მე-4 პრინციპი ჟურნალისტს ავალდებულებს, ინფორმაციის, ფოტოსა თუ დოკუმენტის მოპოვებისას გამოიყენოს კეთილსინდისიერი და სამართლიანი მეთოდები. აღნიშნული პრინციპი არ ადგენს საჯაროდ ხელმისაწვდომი ფოტოს გამოყენების ზოგად აკრძალვას და არც იმას გულისხმობს, რომ საჯაროდ გამოქვეყნებული ფოტოს მედიაში გამოყენება ყველა შემთხვევაში უნდა იყოს წინასწარ შეთანხმებული ფოტოზე გამოსახულ პირთან.

მოცემულ შემთხვევაში, ფოტო თავად მეგი ფერაძის მიერ იყო განთავსებული მის პირად გვერდზე სოციალურ ქსელში და, შესაბამისად, ხელმისაწვდომი იყო განუსაზღვრელი წრისთვის. საბჭოსთვის არ არის წარმოდგენილი მტკიცებულება, რომ მედიასაშუალებამ ფოტოს მოსაპოვებლად გამოიყენა რაიმე შეცდომაში შემყვანი, ფარული ან სხვა არაკეთილსინდისიერი საშუალება.

საბჭო ასევე ითვალისწინებს მეგი ფერაძის საჯარო საქმიანობას. როგორც მან თავად აღნიშნა სხდომაზე, იგი მოძრაობის “თავისუფალი აუდიტორია” წევრია. ამასთან, მისი საქმიანობა ხორციელდება საჯარო სივრცეში — იგი საჯაროდ გამოდის, მონაწილეობს საზოგადოებრივ და საპროტესტო ღონისძიებებში და ჩართულია მოძრაობის საქმიანობაში. აღნიშნული გარემოებები მნიშვნელოვანია ფოტოს გამოყენების კონტექსტის შეფასებისას, ვინაიდან მედიასაშუალებას ჰქონდა საფუძველი, საზოგადოებრივი ინტერესის მქონე მოვლენებთან დაკავშირებით გამოეყენებინა პირის მიერ თავად საჯაროდ გავრცელებული ვიზუალური მასალა.

საბჭო ასევე ითვალისწინებს მედიასაშუალების მიერ ფოტოს გამოყენების მიზანს, რაც იყო აუდიტორიისთვის შესაძლებლობის მიცემა, მეგი ფერაძე ვიზუალურად შეედარებინა ქარდში წარმოდგენილ — მუშტმოღერებულ და სახედაფარულ, პირთან. ამ შემთხვევაში მეგი ფერაძის ფოტოს ჩვენება მაღალ საზოგადოებრივ ინტერეს წარმოადგენდა. შესაბამისად, ფოტოს მოპოვების პროცესში არ იკვეთება რაიმე ისეთი გარემოება, რომელიც მე-4 პრინციპით აკრძალული მეთოდის გამოყენებაზე მიუთითებდა.

საბჭო ხაზს უსვამს, რომ ფოტოს გამოყენების ეთიკური გამართლება და მისი გამოყენების შედეგად გავრცელებული ინფორმაციის სიზუსტე ერთმანეთისგან უნდა გაიმიჯნოს. ის გარემოება, რომ ფოტოს მოპოვება კეთილსინდისიერი და სამართლიანი მეთოდით მოხდა, ავტომატურად არ ნიშნავს, რომ ფოტოსთან დაკავშირებული ყველა შემდგომი ინფორმაცია ზუსტია ან ეთიკურად გამართლებული. შესაბამისად, ფოტოს გამოყენების მიზანი, მასზე დაფუძნებული იდენტიფიკაცია და გავრცელებული ინფორმაციის სიზუსტე შეიძლება შეფასდეს ქარტიის სხვა პრინციპების ფარგლებში.

ამასთან, მხოლოდ ის გარემოება, რომ მედიასაშუალებამ ფოტო ისე გამოიყენა, რომ ეს წინასწარ არ შეათანხმა მასზე გამოსახულ პირთან, თავისთავად არ მიუთითებს მისი მოპოვების არაკეთილსინდისიერ ან უსამართლო მეთოდზე. წინააღმდეგ შემთხვევაში, საჯაროდ ხელმისაწვდომი ვიზუალური მასალის გამოყენების შესაძლებლობა დაუსაბუთებლად შეიზღუდებოდა, რაც მე-4 პრინციპის მიზანს სცდება.

მოცემულ შემთხვევაში არ დგინდება, რომ POSTV-მ მეგი ფერაძის ფოტო მოიპოვა მისი ნების საწინააღმდეგოდ განხორციელებული ფარული მოქმედებით, მოტყუებით, ზეწოლით ან სხვა არაკეთილსინდისიერი საშუალებით. პირიქით, თავად განმცხადებელმა სხდომაზე დაადასტურა, რომ ფოტო სოციალურ ქსელში მისი საჯაროდ ხელმისაწვდომი გვერდიდან იყო აღებული. ფოტო საჯაროდ ხელმისაწვდომი იყო, ხოლო მეგი ფერაძის საჯარო საქმიანობის გათვალისწინებით, მისი გამოყენება საზოგადოებრივი ინტერესის დასაკმაყოფილებლად მომზადებულ მედიამასალაში თავისთავად არ წარმოადგენს ქარტიის მე-4 პრინციპით აკრძალულ მეთოდს.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, საბჭო მიიჩნევს, რომ POSTV-ს მიერ მეგი ფერაძის საჯაროდ ხელმისაწვდომი ფოტოს მოპოვებისა და გამოყენებისას ჟურნალისტური ეთიკის ქარტიის მე-4 პრინციპის მოთხოვნები არ დარღვეულა.

მეხუთე პრინციპი

“მედია ვალდებულია, შეასწოროს გამოქვეყნებული არსებითად არაზუსტი ინფორმაცია, რომელსაც შეცდომაში შეჰყავს საზოგადოება.”

ქარტიის საბჭოს პრაქტიკის შესაბამისად, მე-5 პრინციპის დარღვევის შეფასებისას მნიშვნელოვანია დადგინდეს, რომ მედიასაშუალებამ თავდაპირველად არსებითად არაზუსტი ინფორმაცია გაავრცელა და შემდგომ, მას შემდეგ, რაც მისთვის ცნობილი გახდა ინფორმაციის არაზუსტობის შესახებ, არ შეასრულა მისი სათანადოდ და გონივრულ ვადაში შესწორების ვალდებულება. მოცემულ შემთხვევაში, საბჭომ პირველი პრინციპის ფარგლებში უკვე დაადგინა, რომ სადავო ინფორმაცია არ აკმაყოფილებდა სიზუსტისა და სათანადო გადამოწმების სტანდარტს.

განმცხადებლების მიერ საბჭოსთვის მიწოდებული ინფორმაციის თანახმად, მეგი ფერაძემ POSTV-ს ელექტრონული ფოსტის საშუალებით მიმართა და მედიასაშუალებას აცნობა, რომ მის შესახებ გავრცელებული ინფორმაცია არასწორი იყო. მან უარყო მისთვის მიწერილი ქმედება და მედიასაშუალებისგან გავრცელებული ინფორმაციის შესწორება მოითხოვა. ასევე, მოძრაობის “თავისუფალი აუდიტორია” სოციალური ქსელის გვერდზე მათ გამოაქვეყნეს განცხადება სადავო ქარდთან დაკავშირებით.

მოპასუხე მედიას, ქარტიის საქმის წარმოების შესაბამისად, მიეწოდა ყველა ინფორმაცია განცხადებასთან დაკავშირებით.

საბჭო აღნიშნავს, რომ ამ მომენტიდან მოპასუხისთვის ცნობილი გახდა, რომ მის მიერ გავრცელებული ინფორმაცია სადავო იყო და კონკრეტული პირი მის სისწორეს უარყოფდა. შესაბამისად, მედიასაშუალებას წარმოეშვა ვალდებულება, შეემოწმებინა თავდაპირველად გავრცელებული ინფორმაცია და, მისი არაზუსტობის დადასტურების შემთხვევაში, საზოგადოებისთვის სათანადო ფორმით მიეწოდებინა შესწორებული ინფორმაცია.

საქმის განხილვისას საბჭომ ვერ დაადგინა, რომ POSTV-მ გავრცელებული ინფორმაცია შეასწორა. ასევე არ დგინდება, რომ მედიასაშუალებამ აუდიტორიას მიაწოდა მეგი ფერაძის უარყოფა ან რაიმე ფორმით განმარტა, რომ თავდაპირველად გავრცელებული ინფორმაცია არაზუსტი ან დაუდასტურებელი იყო.

ქარტიის მე-5 პრინციპის მიზანია, საზოგადოებას ჰქონდეს არა მხოლოდ ზუსტი ინფორმაციის მიღების უფლება, არამედ შესაძლებლობა, დროულად შეიტყოს მედიასაშუალების მიერ დაშვებული არსებითი შეცდომის შესახებ. როდესაც მედიასაშუალებისთვის ცნობილი ხდება, რომ მის მიერ გავრცელებული ინფორმაცია არაზუსტია, მისი ვალდებულებაა, ეს ინფორმაცია გონივრულ ვადაში შეასწოროს.

მოცემულ შემთხვევაში, POSTV-ს ჰქონდა კონკრეტული ინფორმაცია, რომ მის მიერ გავრცელებული ცნობები არაზუსტი იყო, თუმცა მან ეს ცნობები სათანადოდ არ შეასწორა.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, საბჭო მიიჩნევს, რომ POSTV-მ ვერ შეასრულა არაზუსტი ინფორმაციის დროული და სათანადო შესწორების ვალდებულება და ამით დაარღვია ჟურნალისტური ეთიკის ქარტიის მე-5 პრინციპი.

მეშვიდე პრინციპი

“ჟურნალისტს უნდა ესმოდეს მედიის მიერ დისკრიმინაციის წახალისების საფრთხე; ამიტომ ყველაფერი უნდა იღონოს ნებისმიერი პირის დისკრიმინაციის თავიდან ასაცილებლად რასის, სქესის, სექსუალური ორიენტაციის, ენის, რელიგიის, პოლიტიკური და სხვა შეხედულებების, ეროვნული ან სოციალური წარმოშობის საფუძველზე ან რაიმე სხვა ნიშნით.”

განმცხადებელი მიიჩნევს, რომ იგი სამიზნედ იქცა მისი პოლიტიკური შეხედულებების, ოპოზიციური პოზიციონირებისა და საზოგადოებრივი/აქტივისტური საქმიანობის გამო.

ჟურნალისტური ეთიკის ქარტიის მე-7 პრინციპის თანახმად, ჟურნალისტმა განსაკუთრებული სიფრთხილით უნდა გააშუქოს ისეთი საკითხები, რომლებმაც შესაძლოა ხელი შეუწყოს საზოგადოებაში არსებული მტრობის, სტიგმისა და დისკრიმინაციული განწყობების გაძლიერებას.

საბჭო განმარტავს, რომ მე-7 პრინციპის დარღვევა არ შემოიფარგლება მხოლოდ პირდაპირი სიძულვილის ენის ან აშკარად შეურაცხმყოფელი გამონათქვამების გამოყენებით. დისკრიმინაციული ეფექტი შეიძლება წარმოიშვას მაშინაც, როდესაც მედიასაშუალება კონკრეტულ პირს მისი პოლიტიკური შეხედულების, საზოგადოებრივი საქმიანობის ან სხვა იდენტიფიცირებადი ნიშნის საფუძველზე უარყოფით სტერეოტიპთან აკავშირებს და ამგვარად საზოგადოებაში მის მიმართ მტრული ან დამამცირებელი დამოკიდებულების გაძლიერებას უწყობს ხელს.

განსახილველ შემთხვევაში, სადავო ქარდზე მეგი ფერაძე მოხსენიებულია როგორც „ოპოზიციის ტიტუშკა”, რომელმაც ჟურნალისტს სიტყვიერი შეურაცხყოფა მიაყენა.

საბჭო მიიჩნევს, რომ აღნიშნული ფორმულირება არ წარმოადგენს მხოლოდ კონკრეტული ფაქტის ნეიტრალურ აღწერას. ქარდში გამოყენებული სიტყვები „ოპოზიციის ტიტუშკა“ შეიცავს როგორც პირის პოლიტიკურ იდენტიფიცირებას, ისე მის მიმართ მკვეთრად ნეგატიურ შეფასებას. ამასთან, სიტყვა „ტიტუშკა“ მოცემულ საზოგადოებრივ და პოლიტიკურ კონტექსტში გამოიყენება კონკრეტული პირის დისკრედიტაციისთვის და მას ძალადობრივ, აგრესიულ ან დესტრუქციულ ქცევასთან აკავშირებს.

ამგვარი ფორმულირება აუდიტორიას არა მხოლოდ ატყობინებს, რომ პირი კონკრეტულ პოლიტიკურ ძალას ან ოპოზიციურ მოძრაობას უკავშირდება, არამედ ამ პოლიტიკურ კუთვნილებას უარყოფით და დამამცირებელ კონტექსტში წარმოაჩენს.

საბჭო ასევე ითვალისწინებს, რომ, როგორც თავად მეგი ფერაძემ სხდომაზე აღნიშნა, იგი მოძრაობის წევრია და საჯაროდ მონაწილეობს საზოგადოებრივ და საპროტესტო აქტივობებში. შესაბამისად, სადავო ქარდში მისი „ოპოზიციის ტიტუშკად“ მოხსენიება პირდაპირ უკავშირდება მის საჯარო და პოლიტიკურ საქმიანობას და სწორედ ამ ნიშნით წარმოაჩენს მას უარყოფით კონტექსტში.

საბჭოს შეფასებით, აღნიშნული ქმნის ისეთ ნარატივს, რომელშიც განმცხადებელი აუდიტორიის წინაშე წარმოჩენილია არა უბრალოდ კონკრეტულ მოვლენასთან დაკავშირებულ პირად, არამედ ოპოზიციურ, აგრესიულ და საზოგადოებისთვის პრობლემურ სუბიექტად.

საბჭო მიიჩნევს, რომ ჟურნალისტური ეთიკის თვალსაზრისით, პოლიტიკური პოზიციის ან საზოგადოებრივი აქტივობის კრიტიკა თავისთავად არ წარმოადგენს დისკრიმინაციას. მედიისთვის დაცულია უფლება, გააკრიტიკოს როგორც პოლიტიკური ჯგუფები, ისე მათი წევრები და აქტივისტები. თუმცა, აღნიშნული უფლება არ გამორიცხავს ჟურნალისტის ვალდებულებას, თავი შეიკავოს ისეთი ფორმით გაშუქებისგან, რომელიც კონკრეტული პოლიტიკური პოზიციის ან აქტივიზმის გამო პირის სტიგმატიზაციას ან მის მიმართ მტრული დამოკიდებულების გაძლიერებას იწვევს.

მოცემულ შემთხვევაში, საბჭოს შეფასებით, პრობლემა სწორედ აღნიშნული ზღვრის გადაკვეთაში მდგომარეობს. ქარდში მეგი ფერაძის პოლიტიკური პოზიციონირება გამოყენებულია მის მიმართ დამაკნინებელი იარლიყის — „ტიტუშკას“ — მისაკერებლად, ხოლო აღნიშნული იარლიყი დაკავშირებულია დაუდასტურებელ ბრალდებასთან ჟურნალისტისთვის მძიმე სიტყვიერი შეურაცხყოფის მიყენების შესახებ.

საბჭო ასევე ითვალისწინებს მასალის გავრცელების შესაძლო სოციალურ ეფექტს. კონკრეტული პირის „ტიტუშკად“ მოხსენიება და მისი ოპოზიციურ ძალასთან დაკავშირება, განსაკუთრებით მაშინ, როდესაც მას პარალელურად მიეწერება აგრესიული ან შეურაცხმყოფელი ქმედება, ზრდის მის მიმართ საზოგადოებაში უარყოფითი დამოკიდებულებისა და სტიგმის ჩამოყალიბების რისკს. მედიასაშუალებას, მისი ფართო აუდიტორიისა და საზოგადოებრივ აზრზე გავლენის გათვალისწინებით, ეკისრება პასუხისმგებლობა, ასეთი რისკები წინასწარ შეაფასოს.

საბჭო არ მიიჩნევს, რომ ჟურნალისტს ეკრძალება პირის მიმართ კრიტიკული შეფასების გაკეთება ან მისი პოლიტიკური საქმიანობის შესახებ ინფორმაციის გავრცელება. თუმცა, მოცემულ შემთხვევაში გამოყენებული ტერმინი „ოპოზიციის ტიტუშკა“ არ იყო აუცილებელი კონკრეტული ფაქტის საზოგადოებისთვის გასაცნობად და, სადავო ქარდის საერთო კონტექსტში, პირის დისკრედიტაციისა და სტიგმატიზაციის ფუნქცია შეიძინა.

ამასთან, საბჭო ყურადღებას ამახვილებს იმაზე, რომ ჟურნალისტური მასალა არ შემოიფარგლებოდა მხოლოდ იმ ფაქტის გადმოცემით, თითქოს მეგი ფერაძემ ჟურნალისტს სიტყვიერი შეურაცხყოფა მიაყენა. მასში ხაზგასმით იყო მითითებული მისი პოლიტიკური კუთვნილება — „ოპოზიციის“ — და ამასთან გამოყენებული იყო დამაკნინებელი იარლიყი — „ტიტუშკა“. ამგვარი ფორმით პირის წარმოჩენამ მისი პოლიტიკური პოზიციონირება ნეგატიური სტერეოტიპის ნაწილად აქცია.

საბჭოს შეფასებით, სადავო ქარდის შინაარსი, გამოყენებული ტერმინოლოგია, პირის პოლიტიკური პოზიციის ხაზგასმა და მისთვის დაუდასტურებელი ქმედების მიწერა, ერთობლიობაში, ქმნის საფუძველს დასკვნისთვის, რომ მედიაგაშუქებამ ხელი შეუწყო განმცხადებლის სტიგმატიზაციას და მისი პოლიტიკური შეხედულებისა და საზოგადოებრივი საქმიანობის ნიშნით მის ნეგატიურ წარმოჩენას, რასაც ადასტურებს კომენტარებში გამოხატული ხალხის აგრესიაც.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, საბჭო ადგენს, რომ POSTV-ს მიერ გავრცელებული სადავო მასალით დარღვეულია ჟურნალისტური ეთიკის ქარტიის მე-7 პრინციპი.

მეთერთმეტე პრინციპი

“ჟურნალისტმა უმძიმეს პროფესიულ დანაშაულად უნდა მიიჩნიოს შემდეგი ქმედებები:

●      ფაქტის განზრახ დამახინჯება;

●      ნებისმიერი სახის ქრთამის, საჩუქრის ან სხვა სარგებლის მიღება პროფესიულ საქმიანობაზე გავლენის მოხდენის სანაცვლოდ;

●      პლაგიატი.”

განსახილველ შემთხვევაში, განმცხადებლები მე-11 პრინციპის დარღვევას უკავშირებენ POSTV-ს მიერ არაზუსტი ინფორმაციის გავრცელებას და მიიჩნევენ, რომ მედიასაშუალებამ მეგი ფერაძეს კონკრეტული ქმედება განზრახ მიაწერა. მათი პოზიციით, აღნიშნული ქმედება არ წარმოადგენდა უბრალო ჟურნალისტურ შეცდომას და მიზნად ისახავდა განმცხადებლის დისკრედიტაციას.

საბჭო არ იზიარებს აღნიშნულ შეფასებას.

საბჭო პირველ რიგში განმარტავს, რომ ქარტიის პირველი და მე-11 პრინციპებით გათვალისწინებული პასუხისმგებლობა ერთმანეთისგან უნდა გაიმიჯნოს. პირველი პრინციპი ჟურნალისტს ავალდებულებს, პატივი სცეს სიმართლეს და საზოგადოებას ზუსტი ინფორმაცია მიაწოდოს. შესაბამისად, ინფორმაციის არაზუსტობის ან სათანადოდ გადაუმოწმებლობის დადგენა შესაძლოა პირველი პრინციპის დარღვევის საფუძველი გახდეს. თუმცა, მხოლოდ არაზუსტი ინფორმაციის გავრცელება თავისთავად არ ადასტურებს ფაქტის განზრახ დამახინჯებას და ავტომატურად არ იწვევს მე-11 პრინციპის დარღვევას, მიუხედავად იმისა, რომ პირველი პრინციპის დარღვევის დადგენა ხშირად მე-11 პრინციპის დარღვევის დადგენის საფუძველია.

მე-11 პრინციპის დარღვევის დასადგენად აუცილებელია დადგინდეს არა მხოლოდ ინფორმაციის მცდარობა, არამედ ჟურნალისტის განზრახვა — რომ მან იცოდა ინფორმაციის მცდარობის შესახებ, ან არსებობდა ისეთი ობიექტური გარემოებები, რომლებიც გონივრულად მიუთითებდა მის ცოდნაზე და, მიუხედავად ამისა, მან მაინც გაავრცელა მცდარი ინფორმაცია.

საბჭოს პრაქტიკის შესაბამისად, ფაქტის განზრახ დამახინჯება შეიძლება გამოიკვეთოს, როდესაც:

●      ჟურნალისტმა ზუსტად იცოდა, რა იყო სწორი ინფორმაცია და, მიუხედავად ამისა, შეგნებულად გაავრცელა მცდარი ინფორმაცია;

●      არსებობდა ისეთი ობიექტური გარემოებები, რომლებიც ადასტურებდა, რომ ჟურნალისტისთვის ცნობილი იყო ფაქტობრივი რეალობა, თუმცა მან იგი შეგნებულად დაამახინჯა;

●      მედიასაშუალების ქმედებას ჰქონდა კამპანიური და განგრძობადი ხასიათი, რაც კონკრეტული პირის ან საკითხის მიმართ მიზანმიმართულ საინფორმაციო კამპანიაზე მიუთითებდა.

მოცემულ საქმეში საბჭომ ვერ დაადგინა ისეთი გარემოება, რომელიც საკმარისი იქნებოდა POSTV-ს ჟურნალისტის განზრახვის დასადასტურებლად.

მართალია, პირველი პრინციპის ფარგლებში საბჭომ მიიჩნია, რომ მეგი ფერაძისთვის კონკრეტული ქმედების მიწერისას მედიასაშუალებამ ვერ უზრუნველყო ინფორმაციის სათანადო გადამოწმება და გაავრცელა არაზუსტი ინფორმაცია, თუმცა საქმის მასალებით არ დასტურდება, რომ ჟურნალისტმა იცოდა, რომ გავრცელებული ინფორმაცია მცდარი იყო და, ამის მიუხედავად, შეგნებულად გადაწყვიტა მისი აუდიტორიისთვის მიწოდება.

საბჭო ასევე ვერ ადგენს, რომ POSTV-ს მოქმედებას ჰქონდა კამპანიური და განგრძობადი ხასიათი. საქმის მასალებით არ დასტურდება, რომ მედიასაშუალება ხანგრძლივი პერიოდის განმავლობაში მიზანმიმართულად ავრცელებდა მეგი ფერაძის შესახებ არაზუსტ ინფორმაციას ან სისტემატურად ცდილობდა მის დისკრედიტაციას. ერთი სადავო მასალის არსებობა, თუნდაც მასში პირველი პრინციპის დარღვევა დადგინდეს, თავისთავად არ არის საკმარისი კამპანიურობის დასადგენად.

საბჭო ასევე ვერ ხედავს საკმარის საფუძველს დასკვნისთვის, რომ სადავო მასალა წარმოადგენდა წინასწარ დაგეგმილი და მიზანმიმართული საინფორმაციო კამპანიის ნაწილს. განმცხადებლების მიერ გამოთქმული ვარაუდები მედიასაშუალების შესაძლო მოტივთან დაკავშირებით, მტკიცებულებებით გამყარებული შესაბამისი ფაქტობრივი გარემოებების გარეშე, ვერ იქნება საკმარისი მე-11 პრინციპის დარღვევის დასადგენად.

საბჭო ხაზს უსვამს, რომ ჟურნალისტური ეთიკის მაღალი სტანდარტის დაცვა მოითხოვს არაზუსტი ინფორმაციის გავრცელების თავიდან აცილებას, თუმცა მე-11 პრინციპის მიზანი არ არის ნებისმიერი ჟურნალისტური შეცდომის „განზრახ დამახინჯებად“ შეფასება. ამ პრინციპის დარღვევის დადგენა გაცილებით მაღალი სტანდარტის მტკიცებულებებს საჭიროებს, რადგან იგი ჟურნალისტის მიერ სიმართლის შეგნებულად დამახინჯებას უკავშირდება.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, საბჭო მიიჩნევს, რომ მიუხედავად იმისა, რომ POSTV-ს მიერ გავრცელებული ინფორმაცია არ აკმაყოფილებდა ქარტიის პირველი პრინციპით გათვალისწინებულ სიზუსტის სტანდარტს, საქმეში არ არის საკმარისი მტკიცებულება, რომელიც დაადასტურებდა ჟურნალისტის მიერ ფაქტის განზრახ დამახინჯებას, მის წინასწარ ცოდნას ინფორმაციის მცდარობის შესახებ ან მედიასაშუალების მხრიდან კამპანიური და განგრძობადი მოქმედების არსებობას. შესაბამისად, ჟურნალისტური ეთიკის ქარტიის მე-11 პრინციპის დარღვევა არ დგინდება.

სარეზოლუციო ნაწილი

POSTV-ს არაიდენტიფიცირებულმა ჟურნალისტმა დაარღვია ქარტიის პირველი, მე-5, მე-7 პრინციპები, არ დაურღვევია მე-4 და მე-11 პრინციპები.

20 მარტი, 2026 წელი

საქმე  N 813

საბჭოს თავმჯდომარე: თინათინ ზაზაძე

საბჭოს წევრები: თიკო დავაძე, ნათია ამირანაშვილი, ირაკლი მსხილაძე, ნინო გელაშვილი, თემო ინასარიძე, ლელა დუმბაძე, ნინო კაპანაძე

აღწერილობითი ნაწილი:

საქართველოს ჟურნალისტური ეთიკის ქარტიის საბჭოს განცხადებით მომართა რამაზ სამხარაძემ. განმცხადებელი მიიჩნევდა, რომ 2025 წლის 30 ნოემბერს, ტელეკომპანიის “იმედი” გადაცემის “იმედის კვირა” ეთერში გასული სიუჟეტი არღვევდა ჟურნალისტური ეთიკის პრინციპებს. სადავო ჟურნალისტურ პროდუქტში რადიო “თბილისი”, სხვა მედიასაშუალებებთან ერთად, წარმოჩენილი იყო როგორც “უცხოური გავლენის აგენტი” და “უცხოური სპეცსამსახურების ინტერესების გამტარი/მართული სტრუქტურა”.

მოპასუხედ განისაზღვრა ტელეკომპანიის “იმედი” გადაცემის “იმედის კვირა” ავტორი და წამყვანი ირაკლი ჩიხლაძე და ჟურნალისტი სანდრო გამსახურდია.

საქმის განხილვის თავისებურებები:

საბჭოს სხდომა წარიმართა ონლაინ რეჟიმში, საბჭოს წევრები სხდომაში მონაწილეობდნენ დისტანციურად.

ქარტიის წესდების თანახმად: „საბჭოს წევრებს  საკუთარი პოზიცია განსახილველ საკითხთან დაკავშირებით შეუძლიათ გამოხატონ/საბჭოს მუშაობაში მონაწილეობა მიიღონ დისტანციური ელექტრონული საკომუნიკაციო საშუალების გამოყენებით [სოციალური ქსელი, ელექტრონული ფოსტა, ონლაინ  ვიდეო და აუდიო ზარები]“.

სხდომას დისტანციურად ესწრებოდა და განხილვაში მონაწილეობდა განმცხადებელი რამაზ სამხარაძე.

მოპასუხე მხარე სხდომას არ დასწრებია და საბჭოსთვის წერილობითი შეპასუხება არ წარმოუდგენია.

ამ გადაწყვეტილებაში საბჭო აფასებს ტელეკომპანიის “იმედი” წამყვანისა და ჟურნალისტის მხრიდან ქარტიის პრინციპების დარღვევის ფაქტს.

სამოტივაციო ნაწილი:

განმცხადებლის  პოზიცია:

განმცხადებლის განმარტებით, ტელეკომპანიის “იმედი” წამყვანმა და ჟურნალისტმა  დაარღვიეს ქარტიის პირველი პრინციპი (სიზუსტე), ვინაიდან 2025 წლის 30 ნოემბერს, ტელეკომპანიის ეთერში გასულ სიუჟეტში, მტკიცებითი ფორმით უამბეს მაყურებელს, რომ სხვა მედიასაშუალებებთან ერთად, რადიო “თბილისი” და მისი დამფუძნებელი რამაზ სამხარაძე უცხოური ქსელის ნაწილია, რომელიც უცხოური გავლენით, საქართველოს სახელმწიფოს წინააღმდეგ მოქმედებს.

განმცხადებლის მტკიცებით, ჟურნალისტური პროდუქტი არ ეფუძნება ფაქტებს, მტკიცებულებებს ან ოფიციალურ დასკვნებს. სიუჟეტში გამოყენებულია რადიო “თბილისის” ლოგო და რამაზ სამხარაძის ფოტო, თუმცა მისი თქმით, ინფორმაციის გადასამოწმებლად ან მისი პოზიციის დასადგენად არავინ დაჰკავშირებია.

განმცხადებელი სადავოდ მიიჩნევდა ქარტიის მე-3 პრინციპს (დადასტურებული წყარო), რომელიც საბჭოს სხდომაზე მიღებული განმარტების შემდეგ მოხსნა.

განმცხადებელი ქარტიის მე-5 პრინციპის დარღვევაზეც (შესწორების ვალდებულება) დავობდა. რამაზ სამხარაძის თქმით, მან, 2025 წლის 23 ნოემბერს, ტელეკომპანიის ეთერში ამავე თემაზე გასული პირველი “ჟურნალისტური გამოძიების” შემდეგ, წერილობით მიმართა “იმედს” და ინფორმაციის გასწორება-უარყოფა მოითხოვა. მას არ მიუღია რაიმე სახის უკუკავშირი, ხოლო, 30 ნოემბერს გასულ სიუჟეტში იგივე შინაარსის ბრალდებები გაჟღერდა. 

ეთიკის ქარტიის საბჭოს გადაწყვეტილება

ქარტიის საბჭოს სხდომის დაწყებისთანავე, განმცხადებელს განემარტა, რომ საბჭოს წევრების ნაწილი სიუჟეტში მოხსენიებული მედიასაშუალებების თანამშრომელია. იმ შემთხვევაში, თუ აღნიშნული მიზეზით ისინი თვითაცილების პრინციპს გამოიყენებდნენ, ქარტია საქმეს ვერ განიხილავდა კვორუმის არარსებობის გამო (ცხრა წევრიდან მხოლოდ ორი არ წარმოადგენს სიუჟეტში მოხსენიებულ მედიას). საბჭო შეთანხმდა, რომ ქარტიის, როგორც ინსტიტუციის ინტერესი უფრო მაღალია, ვიდრე საბჭოს თითოეული წევრის პირადი შეხედულება, შესაბამისად, მისი გადაწყვეტილება იქნებოდა მიუკერძოებელი. ამ განმარტების შემდეგ, საბჭომ განმცხადებელთან დააზუსტა, რომ იყო თუ არა ცნობილი განმცხადებლისთვის, რომ საბჭოს წევრების უმრავლესობა სადავო სიუჟეტში დასახელებულ მედიაორგანიზაციებს წარმოადგენენ და ხომ არ ქმნიდა ეს მისთვის რაიმე სახის პრობლემას. რამაზ სამხარაძემ განაცხადა, რომ ის ქარტიას ენდობა და პატივს სცემს ამ საქმეზე საბჭოს ნებისმიერ გადაწყვეტილებას.

პირველი პრინციპი

„ჟურნალისტმა პატივი უნდა სცეს სიმართლეს და საზოგადოების უფლებას – მიიღოს ზუსტი ინფორმაცია.“

ჟურნალისტური ეთიკის ქარტიის საბჭო მიიჩნევს, რომ ტელეკომპანიის “იმედი” გადაცემის “იმედის კვირა” ეთერში გასული სიუჟეტით დაირღვა ქარტიის პირველი პრინციპი, სიზუსტე.

2025 წლის 30 ნოემბერს, “იმედის კვირის” ეთერში გასულ სპეციალურ რეპორტაჟში მოთხრობილია, რომ რიგი მედიასაშუალებები საქართველოში უცხოური სპეცსამსახურების დავალებების გამტარ, მათ მიერ მართულ ორგანიზაციებს წარმოადგენენ, მათ შორის რადიო “თბილისი”, რომლის ლოგოც იყო ნაჩვენები. “უცხოური სპეცსამსახურების მედია ქსელი”, - ამ სათაურით მომზადებული სიუჟეტი აუდიტორიას უყვება, რომ არასამთავრობო ორგანიზაციების მსგავსად, საზღვარგარეთიდან მილიონობით ლარით ფინანსდებიან “სინათლე მედიაში” გაერთიანებული ონლაინ მედიასაშუალებები, რათა ქვეყანაში ანტისახელმწიფოებრივი, აგენტურული საქმიანობა აწარმოონ. ამის მაგალითად ჟურნალისტს ზემოაღნიშნული მედიების მიერ “იგლ ჰილსის” პროექტის წინააღმდეგ “აგორებული კამპანია” მოჰყავს, როგორც ქვეყნის განვითარების შემაფერხებელი ფაქტორი. რეპორტაჟში ნათქვამია, რომ ქსელში გაერთიანებული მედიაორგანიზაციების მენეჯერებს, მათ შორის განმცხადებელს, რამაზ სამხარაძეს, GIPA-ში (საქართველოს საზოგადოებრივ საქმეთა ინსტიტუტი) სპეციალური ტრენინგი აქვთ გავლილი.

განმცხადებელის მტკიცებით, ტიტრი, “უცხოური სპეცსამსახურების მედია ქსელი”, რომელიც მთელ სიუჟეტს გასდევს, ასევე, წამყვანისა თუ რეპორტაჟის ტექსტში გამოყენებული  ფორმულირებები: “ჩამოყალიბებული ქსელი”, “მუშაობს სქემა”, “რეპორტაჟში მოყვანილი ფაქტები”, “მედია ყოველთვის შედიოდა აგენტურულ ქსელში”, “შექმნილია ქსელი, რომელიც მოქმედებს უცხოური სპეცსამსახურების შედგენილი გეგმით” და ბევრი სხვა, ქმნის განწყობას, რომ საუბარია უტყუარ ფაქტებზე. რეპორტაჟში არ არის მოყვანილი დადგენილი, გადამოწმებული დოკუმენტი ან  წყარო. განმცხადებელი ფიქრობს, რომ “მაყურებელს რჩება ფაქტის განცდა იქ, სადაც რეალურად არ არსებობს მისი დამადასტურებელი მტკიცებულება”.

სპეციალურ რეპორტაჟში ნათქვამია, რომ “საერთო ქსელში ჩართული” ონლაინ მედიების მენეჯერები GIPA-ს კურსდამთავრებულები არიან. განმცხადებელმა საბჭოს წევრებს უთხრა, რომ 2007 წლიდან, როცა ორ-სამდღიანი პროფესიული ტრენინგი გაიარა, ამ საგანმანათლებლო დაწესებულებასთან არავითარი შეხება არ ჰქონია. ამ საკითხის და სხვა დეტალების დასაზუსტებლად კი მას “იმედიდან” არავინ დაჰკავშირებია.

საბჭოს სხდომაზე განმცხადებელმა თქვა, რომ რადიო “თბილისი” და მედიაჰოლდინგში “ჰერეთი” შემავალი მედიასაშუალებები ყველა ხელისუფლების პირობებში, პროფესიული სტანდარტების დაცვით, მაგრამ კრიტიკულად აშუქებდნენ ქვეყანაში მიმდინარე მოვლენებს. ასევე, 2024-2025 წლებში, ორგანიზაციას, პროფესიული საქმიანობისთვის ჰქონდა გრანტი “დოიჩე ველესგან”. რამაზ სამხარაძე ფიქრობს, რომ სწორედ ეს გახდა მასზე თავდასხმის მიზეზი. განმცხადებელი მიიჩნევს, რომ “იმედის” მიზანი მისი, და სიუჟეტში მოხსენიებული ყველა დამოუკიდებელი მედიასაშუალების, დისკრედიტაცია იყო. 

ეთიკის ქარტიის საბჭო მიიჩნევს, რომ ტელეკომპანიის „იმედი” გადაცემის “იმედის კვირა” წამყვანმა და ჟურნალისტმა პატივი არ სცეს აუდიტორიის უფლებას, მიიღოს ზუსტი ინფორმაცია. სიუჟეტში მედიასაშუალებების მიმართ წაყენებულია მძიმე ბრალდებები, რომელთა დამადასტურებლად არ არის მოყვანილი რაიმე სახის დოკუმენტი, ფოტო ან სხვა მტკიცებულება.

მაგალითად, ჟურნალისტი ამბობს, ქსელის წევრი მედიასაშუალებების ანგარიშზე, არასრულ 10 თვეში 17 434 381 ლარი ჩაირიცხა. ამის დამადასტურებელი არც ტრანზაქციის, არც ჩარიცხვის ან სხვა დოკუმენტი რეპორტაჟში ნაჩვენები არ არის. სიუჟეტიდან არც ის არის ცხადი, ამ თანხიდან მიიღო თუ არა რამე რამაზ სამხარაძემ ან რადიო “თბილისმა”. ამის გადამოწმება ჟურნალისტს კომუნიკაციების ეროვნულ კომისიაშიც შეეძლო, ვინაიდან მაუწყებლები პერიოდულად წარუდგენენ კომუნიკაციების კომისიას დეტალურ ინფორმაციას მიღებული ფინანსების შესახებ.

 სიუჟეტში არ ჩანს ის, თუ რითი მტკიცდება ქართული მედიასაშუალებების უცხოურ სპეცსამსახურებთან კავშირი, სიუჟეტში არაფრით დასტურდება “უცხოეთიდან მიღებული დავალება” და უცხოეთიდან მიღებული “მოქმედების გეგმა”.

გადამოწმების გარეშეა გავრცელებული ისეთი ელემენტარული ფაქტი, როგორიც არის საქართველოს საზოგადოებრივი ინსტიტუტის კურსდამთავრებულთა ვინაობა. რამაზ სამხარაძის ფოტო იმ მედიამენეჯერებთან ერთად იყო მოწოდებული, რომლებიც თითქოს, GIPA-ში  სწავლობდნენ. ამის მტკიცებულების მოსაყვანად კი ჟურნალისტი არ გარჯილა.

რეპორტაჟში ნაჩვენები იყო რადიო “თბილისის” და ბევრი სხვა მედიასაშუალების ლოგო, რომელსაც ქვეყნის საწინააღმდეგო ქმედებები და უცხო ქვეყნის აგენტობა ბრალდებოდა და ამ ღირსებისშემლახავ ფრაზებს ზურგს არ უმაგრებდა არავითარი მტკიცებულება.

დაუზუსტებელი ინფორმაციის გავრცელება კიდევ უფრო ნათელი გახდა, როცა საბჭომ აღმოაჩინა, რომ სადავო სიუჟეტში ნაჩვენები იყო ტელეკომპანია “მარნეულის” ლოგო, რომელიც გარკვეულწილად მარნეულის მუნიციპალური ბიუჯეტიდან ფინანსდება და არ აქვს კავშირი “სინათლე მედიასთან”.

პლატფორმა “სინათლე მედიის” წევრი არც რამაზ სამხარაძე და რადიო “თბილისია”. ეს ნათელი მაგალითია, რამდენად გადაუმოწმებელი იყო  ინფორმაცია, რაც “იმედის” ჟურნალისტებმა აუდიტორიას მიაწოდეს. 

ქარტიის მიერ წლების განმავლობაში დადგენილი სტანდარტის მიხედვით, როცა კომპანია ან ფიზიკური პირი ჟურნალისტურ პროდუქტში უარყოფით კონტექსტშია წარმოჩენილი და საზოგადოებას მის მიმართ უარყოფითი დამოკიდებულება უჩნდება, აუცილებლია, მედიასაშუალებამ მას პასუხის უფლება მისცეს.

რამაზ სამხარაძემ, 2025 წლის 23 ნოემბერს ეთერში ამავე თემაზე გასული ჟურნალისტური გამოძიების შემდეგ, 24 ნოემბერს, წერილობით მიმართა ტელეკომპანიას და მის წინააღმდეგ სიუჟეტში მოყვანილი “ყველა მცდარი ბრალდების” უარყოფა და ბოდიშის მოხდა მოითხოვა. ამის მიუხედავად, 30 ნოემბერს, სპეციალური რეპორტაჟი ეთერში ისე გავიდა, რომ რამაზ სამხარაძეს არავინ დაჰკავშირებია და ფორმალური ბალანსის დაცვისთვის, არც აღნიშნული წერილი გამოუქვეყნებიათ.

შესავალ სიტყვაში, “იმედის კვირის” წამყვანი ამბობს და შემდგომში ჟურნალისტიც იმეორებს, რომ ჟურნალისტური გამოძიების ეთერში გასვლის შემდეგ, მათ “ისტერიკული პოსტები” მიუძღვნეს, რითიც მედია ორგანიზაციები “ნაწილობრივ ადასტურებენ  გავრცელებულ ცნობებს”, თუმცა, თუნდაც “დასტურის” საჩვენებლად, სიუჟეტში არცერთია მოყვანილი. “იმედის” აუდიტორიას არ მიეცა საშუალება, გაეგოთ სიუჟეტში “მხილებული” სუბიექტების პოზიცია, რაც აუცილებელი იყო აუდიტორიის უკეთ ინფორმირებისთვის, მათთვის დაბალანსებული, მრავალ წყაროზე დაფუძნებული ინფორმაციის მიწოდებისთვის.

ტელეკომპანიის თვითრეგულირების ორგანოს წერილობით მიმართა “სინათლე მედიამ” და გაჟღერებული ცრუ ინფორმაციის უარყოფა, ასევე, ბრალდებების საპასუხოდ, პირდაპირი ეთერი მოითხოვა. ტელეკომპანიამ ესეც უგულებელყო.

ეთიკური ჟურნალისტიკა - ფაქტების ჟურნალისტიკაა. მინიმალური სტანდარტია წყაროს მონათხრობის გადამოწმება, რისი მცდელობა მაინც უნდა ჩანდეს ჟურნალისტურ პროდუქტში. ჟურნალისტური გამოძიება და სატელევიზიო სიუჟეტი არ უნდა იყოს აგებული მოსაზრებებზე, რომელიც ფაქტად არის მოწოდებული. საბჭოს გადაწყვეტილებით, “იმედის კვირის” სპეციალური რეპორტაჟი პროფესიული ეთიკის მინიმალურ სტანდარტსაც ვერ აკმაყოფილებს, გამომდინარე აქედან საბჭო მიიჩნევს, რომ დარღვეულია ქარტიის პირველი, სიზუსტის პრინციპი.

 მეხუთე პრინციპი

“მედია ვალდებულია, შეასწოროს გამოქვეყნებული, არსებითად არაზუსტი ინფორმაცია, რომელსაც შეცდომაში შეჰყავს საზოგადოება”.

ჟურნალისტური ეთიკის ქარტიის საბჭო მიიჩნევს, რომ ტელეკომპანიის “იმედი” გადაცემის “იმედის კვირა” წამყვანმა და ჟურნალისტმა დაარღვიეს ქარტიის მე-5 პრინციპი, შესწორების ვალდებულება.

საბჭოს სხდომაზე, განმცხადებელმა აღნიშნა, რომ 2026 წლის 24 ნოემბერს, “იმედის” ეთერში “ანტისახელმწიფოებრივი” მედია ქსელის შესახებ ჟურნალისტური გამოძიების გასვლის შემდეგ, წერილობით მიმართა  ტელეკომპანიას ცრუ ბრალდებების უარყოფის, ბოდიშის მოხდის და პასუხის უფლების მოთხოვნით. მან საბჭოს შესაბამისი წერილიც წარმოუდგინა. განმცხადებელმა საბჭოს ასევე მიაწოდა კომუნიკაციების ეროვნულ კომისიაში ამ საკითხზე გაგზავნილი განცხადება, ამავე უწყებისთვის  ტელეკომპანია “იმედის” მიერ მიწოდებული შეპასუხება და კომისიის დასკვნა. კომუნიკაციების კომისიის დადგენილებით, რეპორტაჟში მოცემულია “არა ფაქტები, არამედ ჟურნალისტური ბრალდებები, რომელზეც არ ვრცელდება გადაცემული ფაქტების მიმართ დადგენილი სტანდარტები”.

“იმედის” თვითრეგულირების ორგანოს წერილობით მიმართა პლატფორმამ “სინათლე მედია”. შესაბამისად, მაუწყებლისთვის ცნობილი იყო, რომ ამ პლატფორმაზე გაერთიანებული მედია ორგანიზაციებიც ითხოვდნენ გავრცელებული ცრუ ინფორმაციის უარყოფას და პირდაპირ ეთერს ბრალდებების საპასუხოდ.

ზემოაღნიშნულიდან ცხადია, რომ მეორე რეპორტაჟის ეთერში გასვლამდე, ტელეკომპანიისთვის ცნობილი იყო, რომ რამაზ სამხარაძე, ისევე, როგორც “სინათლე მედია”, არ ეთანხმებოდა გაჟღერებულ ბრალდებებს და მათ უარყოფას და ჩასწორებას ითხოვდა. განმცხადებელმა “იმედის” ჟურნალისტებს მიაწოდა ინფორმაცია, თუ რა იყო არასწორი მათ სიუჟეტში, მაგალითად ის, რომ არ არის GIPA-ს კურსდამთავრებული ან მაგისტრანტი და არ მიუღია მონაწილეობა მის საწვრთნელ კურსში. ეს არ ასახულა განმეორებით მომზადებულ რეპორტაჟში.

ქარტიის საბჭო მიიჩნევს, რომ ჟურნალისტური ნაშრომი უნდა შეიცავდეს გადამოწმებულ, დადასტურებულ ფაქტებს და არა უსაფუძვლო ბრალდებებს, რომელიც საზოგადოებას მცდარ წარმოდგენას უქმნის საკითხზე. ვინაიდან მაუწყებელი ინფორმირებული იყო იმის შესახებ, რომ ერთ-ერთი მედია მენეჯერი, რომლის ფოტო და მედიაორგანიზაციის ლოგო ნაჩვენები იყო სიუჟეტში, არ ეთანხმებოდა რეპორტაჟის შინაარსს, ის ვალდებული იყო, შეესწორებინა გავრცელებული ინფორმაცია და არ შეეყვანა საზოგადოება შეცდომაში. აქედან გამომდინარე, საბჭო მიიჩნევს, რომ სადავო მასალაში დარღვეულია ქარტიის მე-5 პრინციპიც.

სარეზოლუციო ნაწილი:

ტელეკომპანიის “იმედი” გადაცემის “იმედის კვირა” ავტორმა და წამყვანმა ირაკლი ჩიხლაძემ და ჟურნალისტმა სანდრო გამსახურდიამ დაარღვიეს ქარტიის პირველი და მე-5 პრინციპები.

განცხადება

სადავო მასალა

18 აპრილი, 2026 წელი

საქმე  N 815

საბჭოს თავმჯდომარე: თინათინ ზაზაძე

საბჭოს წევრები: ნანა ბიგანიშვილი, ირაკლი მსხილაძე, ნინო გელაშვილი, თემო ინასარიძე, ლელა დუმბაძე, ნათია ამირანაშვილი, ნინო კაპანაძე

აღწერილობითი ნაწილი:

საქართველოს ჟურნალისტური ეთიკის ქარტიას განცხადებით მომართა მოსამართლე ვლადიმერ ხუჭუამ ტელეკომპანია “იმედის” ჟურნალისტების ხატია ქვათაძის, ლევან ჯავახიშვილისა და მარიამ ქართველიშვილის წინააღმდეგ. განმცხადებელი მიიჩნევდა, რომ სადავო მასალა, რომელშიც საუბარია მოსამართლის მიერ საკონსტიტუციო სასამართლოსათვის კონსტიტუციური წარდგინებით მიმართვაზე, იყო არაზუსტი, გადაუმოწმებელი და რეპუტაციული ზიანის მიმყენებელი.

მოპასუხე ჟურნალისტებად განისაზღვრნენ ტელეკომპანია “იმედის” გადაცემა “ქრონიკის” წამყვანები ხატია ქვათაძე და ლევან ჯავახიშვილი, ასევე  სიუჟეტის ავტორი მარიამ ქართველიშვილი.

საქმის განხილვის თავისებურებები:

საბჭოს სხდომა წარიმართა ონლაინ რეჟიმში, საბჭოს წევრები სხდომაში მონაწილეობდნენ დისტანციურად.

ქარტიის წესდების თანახმად: „საბჭოს წევრებს  საკუთარი პოზიცია განსახილველ საკითხთან დაკავშირებით შეუძლიათ გამოხატონ/საბჭოს მუშაობაში მონაწილეობა მიიღონ დისტანციური ელექტრონული საკომუნიკაციო საშუალების გამოყენებით [სოციალური ქსელი, ელექტრონული ფოსტა, ონლაინ  ვიდეო და აუდიო ზარები]“.

სხდომას დისტანციურად ესწრებოდა და განხილვაში მონაწილეობდა განმცხადებელი ვლადიმერ ხუჭუა.

მოპასუხე ჟურნალისტები სხდომას არ დასწრებიან და არც წერილობითი პოზიცია წარმოუდგენიათ განცხადებასთან დაკავშირებით.

სამოტივაციო ნაწილი:

სადავო ფრაზები:

„მოსამართლის პოლიტიკური სარჩელი“;

“...პოლიტიკური ნიშნით გაჯერებული სარჩელი”;

“... ითხოვდა რომ პოლიციის მიმართ შეურაცხყოფის, დაუმორჩილებლობისთვის ან ხულიგნობისთვის დაკავებულებს 2000 ლარიანი ჯარიმა არ უნდა დაეკისროთ“;

„რუსთაველის ქუჩაზე მდგომთა ხმაურიანი პროცესების სამართლებრივ დოკუმენტად ქცევა სცადა მოსამართლე ვლადიმერ ხუჭუამ“;

 „მოსამართლე ხუჭუა პასუხს გაექცა“;

„მოსამართლის მოტივაცია ოპოზიციის პროტესტის ავანგარდია, მმართველ გუნდში აბსურდული საკონსტიტუციო სარჩელის უკან პოლიტიკური მოტივები გაშიფრეს“;

„მოსამართლის მანტიის მქონე ხუჭუა „ენჯეო“ სექტორის და ოპოზიციის კამპანიას შეუერთდა ეგრეთ წოდებულ გაჟონილ ბიულეტენებზე და მსაჯულის ჩაქუჩიც დაურტყა“;

„ხუჭუას პოლიტიკურ მოტივებზე აგებული სამართლებრივი კამპანია კიდევ ერთხელ ვერ შედგა“...

პირველი პრინციპი

„ჟურნალისტმა პატივი უნდა სცეს სიმართლეს და საზოგადოების უფლებას – მიიღოს ზუსტი ინფორმაცია.“

სადავო სიუჟეტი ეხება საკონსტიტუციო სასამართლოში მოსამართლე ვლადიმერ ხუჟუას წარდგინებას. წარდგინებით მოსამართლე სადავოდ ხდიდა საქართველოს ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსის 166-ე მუხლის შენიშვნის მე-4 ნაწილისა და 173-ე მუხლის შენიშვნის მე-4 ნაწილის კონსტიტუციურობას.

საქართველოს ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსის 166-ე მუხლის პირველი ნაწილი ითვალისწინებს წვრილმანი ხულიგნობისთვის ჯარიმას 500 ლარიდან 3 000 ლარამდე ოდენობით ან ადმინისტრაციულ პატიმრობას 20 დღემდე ვადით.

ამავე მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად, წვრილმანი ხულიგნობის ჩადენისთვის ადმინისტრაციულსახდელდადებული პირის მიერ იმავე სამართალდარღვევის ჩადენა გამოიწვევს დაჯარიმებას 3 000 ლარიდან 5 000 ლარამდე ოდენობით ან ადმინისტრაციულ პატიმრობას 5 დღიდან 60 დღემდე ვადით.

სადავოდ გამხდარი ამავე მუხლის შენიშვნის მე-4 ნაწილი გულისხმობს, რომ თუ ამ მუხლით გათვალისწინებული ადმინისტრაციული სამართალდარღვევის ჩადენისთვის პირს დაკისრებული ჯარიმა არ გადაუხდია, ამ მუხლის მე-2 ნაწილით გათვალისწინებული ადმინისტრაციული სამართალდარღვევის ჩადენის შემთხვევაში მის მიმართ ადმინისტრაციული სახდელის სახით ჯარიმა არ გამოიყენება და მას შეეფარდება ადმინისტრაციული პატიმრობა, გარდა ამავე კოდექსით დადგენილი გამონაკლისებისა.

საქართველოს ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსის 173-ე მუხლის თანახმად, თუ პირი არ დაემორჩილება პოლიციელის, სამხედრო მოსამსახურის ან სხვა შესაბამისი სახელმწიფო სამსახურის თანამშრომლის კანონიერ მოთხოვნას სამსახურებრივი მოვალეობის შესრულების დროს, ეს გამოიწვევს დაჯარიმებას 2 000 ლარიდან 5 000 ლარმდე ოდენობით ან ადმინისტრაციულ პატიმრობას 60 დღემდე ვადით (პირველი ნაწილი). სახდელის სახე და ზომა იგივეა ასეთი პირის სამსახურეობრივი მოვალეობის შესრულების დროს ან ამის გამო სიტყვიერი შეურაცხყოფის, ლანძღვა-გინების, მასზე შეურაცხმყოფელი გადაკიდების ან/და მის მიმართ სხვაგვარი შეურაცხმყოფელი ქმედების განხორციელების შემთხვევაშიც (მე-2 ნაწილი). ხოლო თუ იგივე პირი განმეორებით ჩაიდენს ამ მუხლით გათვალისწინებულ დარღვევას, ჯარიმა იზრდება 3 500 ლარიდან 6 000 ლარამდე, ადმინისტრაციული პატიმრობა კი განისაზღვრება 7 დღიდან 60 დღემდე ვადით (მე-3 ნაწილი).

სადავოდ გამხდარი ამავე მუხლის შენიშვნის მე-4 ნაწილი გულისხმობს, რომ თუ პირს 173-ე მუხლით ადრე დაკისრებული ჯარიმა არ აქვს გადახდილი და ის კვლავ ჩაიდენს იმავე ტიპის დარღვევას, განმეორებითი სამართალდარღვევის შემთხვევაში ჯარიმა აღარ გამოიყენება და მას აუცილებლად შეეფარდება ადმინისტრაციული პატიმრობა, გარდა ამავე კოდექსით გათვალისწინებული შემთხვევებისა.

უნდა აღინიშნოს, რომ წინამდებარე მუხლებს სადავოდ გამხდარი შენიშვნის ნაწილები 2025 წლის 2 ივლისს დაემატა, მაშინ როდესაც საქართველოს ქალაქებში საპროტესტო აქციები მიმდინარეობდა, რომელიც უკვე წელიწადზე მეტია გრძელდება. ეს ფაქტი ქმნის ვარაუდის საფუძველს, რომ საკანონმდებლო ცვლილებას სწორედ საპროტესტო აქციებში მონაწილე ხალხის დაშინებისა და უფრო მკაცრად დასჯის სურვილი ედო საფუძვლად. სწორედ ამ დანაწესების კონსტიტუციურობას ხდიდა სადავოდ განმცხადებელი თავის კონსტიტუციურ წარდგინებაში, კონკრეტულ საქმეზე დაყრდნობით, რომელიც განიხილებოდა თეთრიწყაროს რაიონული სასამართლოს მაგისტრატი მოსამართლის მიერ. საქმე ეხებოდა პირის მიერ საზოგადოებრივი წესრიგის დარღვევას, პოლიციელის კანონიერი მოთხოვნისადმი დაუმორჩილებლობასა და მის შეურაცხყოფას, რისთვისაც მას დაეკისრა ჯარიმა. თუმცა, მძიმე სოციალური და ფინანსური მდგომარეობის გამო, მას დაკისრებული ჯარიმის გადახდა არ შეეძლო.

საკონსტიტუციო სასამართლომ თეთრიწყაროს რაიონული სასამართლოს კონსტიტუციური წარდგინება არსებითად განსახილველად არ მიიღო და განმარტა, რომ საერთო სასამართლოს შეუძლია საკონსტიტუციო სასამართლოს მიმართოს მხოლოდ იმ ნორმის კონსტიტუციურობის საკითხზე, რომლის გამოყენებაც კონკრეტული საქმის გადაწყვეტისთვის აუცილებელია. მოცემულ შემთხვევაში კი თეთრიწყაროს რაიონული სასამართლო განიხილავდა 166-ე და 173-ე მუხლების პირველი ნაწილებით გათვალისწინებულ პირველად სამართალდარღვევას, ხოლო სადავო ნორმები ეხებოდა უკვე განმეორებით სამართალდარღვევას და ჯარიმის გადაუხდელობის შემთხვევას. შესაბამისად, ეს ნორმები მიმდინარე საქმეში პირდაპირ გამოსაყენებელი არ იყო. საკონსტიტუციო სასამართლოს შეფასებით, რაიონული სასამართლო რეალურად მიუთითებდა არა მიმდინარე, არამედ მომავალში შესაძლო პრობლემაზე — რომ პირი, ჯარიმის გადაუხდელობის შემთხვევაში, უფრო მკაცრად დაისჯებოდა. თუმცა ასეთი ჰიპოთეტური რისკი ვერ გახდება კონსტიტუციური წარდგინების საფუძველი. ამიტომ საკონსტიტუციო სასამართლომ დაადგინა, რომ წარდგინება არ აკმაყოფილებდა კანონით დადგენილ მოთხოვნებს და სადავო ნორმების კონსტიტუციურობაზე ვერ იმსჯელებდა.

განმცხადებლის პოზიციით, სადავო სიუჟეტში გავრცელდა არასრული, შინაარს მოკლებული და ამასთანავე ცრუ ინფორმაცია მის მიერ განხორციელებულ მართლმსაჯულებასთან დაკავშირებით. ის შეიცავდა მრავალ ფაქტობრივ შეცდომას და ბრალდების ელემენტებს, რომ თითქოს ის კანონის დარღვევასთან ერთად, კონკრეტული ჯგუფის ინტერესებს ემსახურება.

ქარტიის საბჭო იზიარებს განმცხადებლის პოზიციას და მიიჩნევს, რომ სადავო სიუჟეტში დარღვეულია ქარტიის პირველი პრინციპი.

ქარტიის საბჭო მიიჩნევს, რომ სიუჟეტი არის მანიპულაციური და შეცდომაში შემყვანი. აღნიშნულს საბჭო შემდეგ მოცემულობებზე დაყრდნობით ასაბუთებს:

სადავო მასალა ებმის სიუჟეტს სახელწოდებით “გარედან ორგანიზებული პროტესტი”, რაც მაყურებელში იმთავითვე აღძრავს ნეგატიურ წინასწარგანწყობას. სადავო მასალა დასათაურებულია შემდეგნაირად: “მოსამართლის პოლიტიკური სარჩელი“. ქარტიის საბჭოს მრავალჯერ განუმარტავს, რომ სათაური მისი მნიშვნელობიდან და დანიშნულებიდან გამომდინარე, შესაძლებელია, მიჩნეულ იქნეს ცალკე მედიაპროდუქტად, რამდენადაც ის მაყურებელსა თუ მკითხველს უქმნის წინასწარ განწყობას და წინასწარ წარმოდგენას მასალასთან დაკავშირებით.

სიუჟეტის სათაური თავიდანვე ნეგატიურ განწყობას უქმნის აუდიტორიას მოსამართლე ხუჭუას მიმართ და განაწყობს ისე, თითქოს მან თავისი პოლიტიკური შეხედულების გამო რაიმე სარჩელი წარადგინა სასამართლოში. ეს იმთავითვე მანიპულაციური და შეცდომაში შემყვანია და მცდარ წარმოდგენას უქმნის მაყურებელს.

ქარტიის პირველი პრინციპის ჭრილში დიდი ყურადღება ექცევა, თუ რამდენად სცა ჟურნალისტმა აუდიტორიას პატივი და რამდენად ეცადა მაყურებლისთვის  გადამოწმებული, ზუსტი, და ამომწურავი ინფორმაციის მიწოდებას. მიუხედავად იმისა, რომ სიუჟეტის მთავარი ხაზია, მაყურებელს აცნობოს, რომ მოსამართლე ხუჭუას კონსტიტუციური წარდგინება საკონსტიტუციო სასამართლომ განსახილველად არ მიიღო, სიუჟეტიდან მაყურებელი ვერ გაიგებს ვერც წარდგინების შინაარსს და ვერც საკონსტიტუციო სასამართლოს გადაწყვეტილების მიზეზს. სიუჟეტში  არც კი ჩანს ჟურნალისტების მცდელობა, მაყურებელს მიაწოდოს რაიმე ინფორმაცია ამ საქმის წარმოების შინაარსთან დაკავშირებით. ეს ცხადყოფს, რომ სიუჟეტის მიზანი არ იყო აუდიტორიის ინფორმირება, აუდიტორიის ინტერესის პატივისცემა, რაც ქარტიის პირველი პრინციპის უგულებელყოფაა.

მოპასუხე მედიის წარმომადგენლებს ჰქონდათ შესაძლებლობა, ეჩვენებინათ საკითხის სრული კონტექსტი, კერძოდ ის, რომ არსებობდა კიდევ სხვა კონსტიტუციური წარდგინება, რომელიც საკონსტიტუციო სასამართლომ დასაშვებად ცნო. ამის ნაცვლად, მედია მხოლოდ იმ გადაწყვეტილებაზე ამახვილებს ყურადღებას, სადაც სასამართლომ წარდგინების მიღებაზე უარი თქვა. ამბის ასეთი შერჩევითი გაშუქება ქმნის ცალმხრივ სურათს და ემსახურება არა საზოგადოების სრულ ინფორმირებას, არამედ მედიისთვის სასურველი ნარატივის გავრცელებას, რაც არის ფაქტების “მიჩქმალვა” (მნიშვნელოვანი ფაქტების დამალვა და უგულებელყოფა) და ექცევა ქარტიის პირველი პრინციპის დარღვევის სფეროში.

სიუჟეტში კონსტიტუციური წარდგინების საფუძველი მანიპულაციურად არის დაკავშირებული საქართველოში მიმდინარე პროტესტთან. ჟურნალისტი ამ ნაწილშიც ავრცელებს მოსამართლის მიმართ ბრალდებას, რისი რაიმე სახის მტკიცებულებაც სიუჟეტში არ მოჰყავს, სანაცვლოდ აუდიტორიას სთავაზობს მოსამართლის “მამხილებელ” ფრაზებს, კვლავ დასაბუთების გარეშე:

„მოსამართლის მოტივაცია ოპოზიციის პროტესტის ავანგარდია, მმართველ გუნდში აბსურდული საკონსტიტუციო სარჩელის უკან პოლიტიკური მოტივები გაშიფრეს“;

„მოსამართლის მანტიის მქონე ხუჭუა „ენჯეო“ სექტორის და ოპოზიციის კამპანიას შეუერთდა ეგრეთ წოდებულ გაჟონილ ბიულეტენებზე და მსაჯულის ჩაქუჩიც დაურტყა“;

„ხუჭუას პოლიტიკურ მოტივებზე აგებული სამართლებრივი კამპანია კიდევ ერთხელ ვერ შედგა“;

“საკონსტიტუციო სასამართლოს მოსამართლეებს კოლეგისთვის კონსტიტუციის და კანონის განმარტება მოუწიათ”...

სადავო სიუჟეტში ჟურნალისტის მხრიდან  რატომღაც "უჩვეულოდაა" წარმოჩენილი, საკონსტიტუციო სასამართლოს მოსამართლეების მიერ "კანონის განმარტება”. საკონსტიტუციო წარდგინების შინაარსი ისეა წარმოჩენილი თითქოს მოსამართლე ამ წარდგინებით იმ პროტესტის მონაწილეების სანქციებისაგან დაცვას ცდილობს, რომლებიც პოლიციას შეურაცხყოფას აყენებენ. სიუჟეტში ნათქვამია: “... ითხოვდა, რომ პოლიციის მიმართ შეურაცხყოფის, დაუმორჩილებლობისთვის ან ხულიგნობისთვის დაკავებულებს 2000 ლარიანი ჯარიმა არ უნდა დაეკისროთ“.

“იმედის” სიუჟეტის ეს მონაკვეთიც არ შეესაბამება ხუჭუას წარდგინების მოთხოვნებს და ცალსახად არაზუსტია.

რეალურად კი, კონსტიტუციური წარდგინების შინაარსი სრულიად განსხვავებულია და იგი არ შეეხება სამართალდამრღვევთა პასუხისმგებლობისგან გათავისუფლებას. წარდგინებაში მოთხოვნილი იყო, სასამართლოს ემსჯელა შემდეგ საკითხზე: თუ პირი ვერ იხდის დაკისრებულ ჯარიმას სიღარიბის გამო, განმეორებითი სამართალდარღვევის შემთხვევაში მის მიმართ სავალდებულოდ გამოიყენება უფრო მკაცრი სანქცია — ადმინისტრაციული პატიმრობა. შედეგად, დაბალი სოციალური მდგომარეობის მქონე პირი უფრო მძიმე მდგომარეობაში აღმოჩნდება მხოლოდ იმიტომ, რომ ჯარიმის გადახდა არ შეუძლია. სასამართლოს აზრით კი, ეს ქმნის არაპროპორციული და უთანასწორო დასჯის საფრთხეს და ზღუდავს სასჯელის ინდივიდუალიზაციის შესაძლებლობას.

შესაბამისად, კონსტიტუციური წარდგინების მიზანი იყო არა სამართალდამრღვევთა „დაცვა“ ან მათთვის პასუხისმგებლობის თავიდან არიდება, არამედ სადავო ნორმების კონსტიტუციურობის შეფასება.

მოპასუხე მედიამ აღნიშნული სამართლებრივი საკითხი გააშუქა დამახინჯებული და მანიპულაციური ფორმით, რითაც მაყურებელს შეუქმნა შთაბეჭდილება, თითქოს მოსამართლე მიზანმიმართულად იცავდა პოლიციის შეურაცხმყოფელ ან მოძალადე პირებს. ასეთი გაშუქება არ ასახავს წარდგინების რეალურ შინაარსს, საზოგადოებას აწვდის არაზუსტ ინფორმაციას და იწვევს საკითხის მცდარ აღქმას. აღნიშნული ემსახურებოდა მოსამართლის დისკრედიტაციას, მისი პროფესიული რეპუტაციის შელახვას და მაყურებლის თვალში მის დაკნინებას.

ამას კიდევ უფრო ამძაფრებს სიუჟეტში გამოყენებული მმართველი ძალის წევრი პოლიტიკოსების კომენტარები:

არჩილ გორდულაძე: “ცდილობს, რომ გამოიყენოს თავისი განცხადებები, მათ შორის, სამწუხაროდ, სამართლებრივი მექანიზმები პოლიტიკური მიზნებისთვის, ზუსტად ისე, როგორც ეს მოხდა 2024 წელსაც, მის მიერ მიღებული გადაწყვეტილება, რომლის უკანაც მისი მეუღლე იდგა, რომელიც თავის მხრივ ერთი ჩვეულებრივი ნაცაქტივისტია… გავიდა მოსამართლის ჩარჩოებიდან და მიუხედავად იმისა, რომ მანტიას ატარებს, გადაქცეულია ნაცმოძრაობის ნარატივის ამყოლ კონკრეტულ პირად.”

ირაკლი ქადაგიშვილი: “ეს არ არის სამართლის საკითხი, ეს იყო მისი პოლიტიკური გემოვნება და პოლიტიკური გემოვნება და სამართალი ორი სხვადასხვა რამ არის. ამ შემთხვევაში მოსამართლე ხუჭუა არის პოლიტიკური გემოვნების მხარეს და არა სამართლის მხარეს.”

ამასთან, სიუჟეტში ისმის ფრაზა:  „მოსამართლე ხუჭუა პასუხს გაექცა“ - მაშინ როდესაც მოსამართლე განმარტავს, რომ ნებისმიერ დაინტერესებულ პირს შეუძლია მის პოზიციას კონსტიტუციურ წარდგინებასა და შესაბამის დოკუმენტებში გაეცნოს.

ყოველივე ეს საბჭოს არწმუნებს, რომ სადავო სიუჟეტი არის არაზუსტი და აუდიტორიის შეცდომაში შემყვანი, რის გამოც დარღვეულია ქარტიის პირველი პრინციპი.

მეხუთე პრინციპი

“მედია ვალდებულია, შეასწოროს გამოქვეყნებული არსებითად არაზუსტი ინფორმაცია, რომელსაც შეცდომაში შეჰყავს საზოგადოება.”

ქარტიის პრაქტიკის თანახმად, იმისათვის, რომ ჟურნალისტს დაუდგინდეს მე-5 პრინციპის დარღვევა, აუცილებელია:

1. დადგინდეს, რომ პირველი პრინციპი დარღვეულია (არაზუსტი, დაუბალანსებელი ან გადაუმოწმებელი ინფორმაციის გავრცელება);

2. საბჭო დარწმუნდეს, რომ ჟურნალისტმა ან მედიასაშუალებამ (რომლის სახელითაც გამოქვეყნდა ჟურნალისტური პროდუქტი) გაიგო არაზუსტი, დაუბალანსებელი ან გადაუმოწმებელი ინფორმაციის გავრცელების გამო განმცხადებლის პრეტენზიის შესახებ.

3. ინფორმაცია არ შესწორდა სათანადოდ.

განმცხადებლის მიერ საბჭოსთვის წარმოდგენილი მტკიცებულებების მიხედვით, ვლადიმერ ხუჭუამ მის შესახებ არაზუსტი და შეცდომაში შემყვანი ინფორმაციის გამოქვეყნებიდან მალევე, 2026 წლის 1 მარტს, წერილობით მიმართა ტელეკომპანია “იმედს”, სადაც ის ითხოვს, შეასწორონ მის შესახებ გავრცელებული არაზუსტი ინფორმაცია.

საქმის განხილვისას ქარტიის საბჭო დარწმუნდა, რომ ტელეკომპანია “იმედს” გავრცელებული ინფორმაცია არ შეუსწორებია.

ამასთანავე, ქარტიის საბჭოს სამდივნომ ვლადიმერ ხუჭუას განცხადება სათანადო წესით გადაუგზავნა ტელეკომპანია “იმედს”,  ქარტიის სამდივნოს წარმომადგენელი ესაუბრა მოპასუხე ჟურნალისტებს და საქმის კურსში ჩააყენა ისინი ქარტიაში მიმდინარე განხილვასთან დაკავშირებით.

ყოველივე ეს ქმნის პრეზუმფციას, რომ მოპასუხისათვის ცნობილი გახდა არსებული პრეტენზიის შესახებ, რაც წარმოშობდა მის ვალდებულებას, არსებითად არაზუსტი ინფორმაცია შეესწორებინა.

სადავო მასალა  დღემდე ხელმისაწვდომია “იმედის” ფეისბუქ გვერდსა და ოფიციალურ საიტზე და მას არ აქვს არანაირი მინიშნება, რომ სიუჟეტში გავრცელებული ინფორმაცია არაზუსტი და შეცდომაში შემყვანია.

ზემოაღნიშნულზე დაყრდნობით, ქარტიის საბჭომ მიიჩნია, რომ სადავო სიუჟეტში ქარტიის მე-5 პრინციპი დაირღვა.

სარეზოლუციო ნაწილი

ტელეკომპანია “იმედის” ჟურნალისტებმა ხატია ქვათაძემ, ლევან ჯავახიშვილმა და მარიამ ქართველიშვილმა ქარტიის პირველი და  მე-5 პრინციპები დაარღვიეს.

სადავო მასალა 27:45

განცხადება

დამატებით წარმოდგენილი მასალა

7 თებერვალი, 2026 წელი

საქმე N 808

საბჭოს თავმჯდომარე: თინათინ ზაზაძე

საბჭოს წევრები: ნანა ბიგანიშვილი, ნინო გელაშვილი, ნინო კაპანაძე, თიკო დავაძე, ირაკლი მსხილაძე, თემო ინასარიძე, ნათია ამირანაშვილი, ლელა დუმბაძე.

აღწერილობითი ნაწილი:

საქართველოს ჟურნალისტური ეთიკის ქარტიის საბჭოს განცხადებით მომართა გიგა გელხვიიძემ. განმცხადებელი მიიჩნევდა, რომ ტელეკომპანიის “რუსთავი 2” სოციალური ქსელის გვერდზე, 2025 წლის 26 სექტემბერს, გამოქვეყნებული ინფორმაცია (ქარდი) არღვევდა ჟურნალისტური ეთიკის პრინციპებს. სამაუწყებლო კომპანიის მიერ გავრცელებული ცნობა ეხებოდა არასრულწლოვანი პირის დაკავებას, იარაღის უკანონო ტარების მიზეზით.

მოპასუხე ჟურნალისტად განისაზღვრა ტელეკომპანიის “რუსთავი 2” არაიდენტიფიცირებული ჟურნალისტი, ვინაიდან ქარტიის საბჭოს სამდივნომ ვერ შეძლო ქარდის ავტორის ზუსტი ვინაობის დადგენა.

საქმის განხილვის თავისებურებები:

საბჭოს სხდომა წარიმართა ონლაინ რეჟიმში, საბჭოს წევრები სხდომაში მონაწილეობდნენ დისტანციურად.

ქარტიის წესდების თანახმად: „საბჭოს წევრებს  საკუთარი პოზიცია განსახილველ საკითხთან დაკავშირებით შეუძლიათ გამოხატონ/საბჭოს მუშაობაში მონაწილეობა მიიღონ დისტანციური ელექტრონული საკომუნიკაციო საშუალების გამოყენებით [სოციალური ქსელი, ელექტრონული ფოსტა, ონლაინ  ვიდეო და აუდიო ზარები]“.

სხდომას დისტანციურად ესწრებოდა და განხილვაში მონაწილეობდა განმცხადებელი გიგა გელხვიიძე.

მოპასუხე მხარე სხდომას არ დასწრებია და საბჭოსთვის არც წერილობითი შეპასუხება წარმოუდგენია.

ამ გადაწყვეტილებაში, არასრულწლოვნის საუკეთესო ინტერესებიდან გამომდინარე, საბჭო არ უთითებს იმ მოზარდის ვინაობას, რომლის შესახებ მომზადებული ქარდი გახდა სადავო. ამ ქმედებით საბჭო ცდილობს, არასრულწლოვნის მიმართ გავრცელებული ინფორმაციის დამატებით ტირაჟირებას არ შეუწყოს ხელი.

ამ გადაწყვეტილებაში საბჭო აფასებს ტელეკომპანიის “რუსთავი 2” ჟურნალისტის მხრიდან ქარტიის პრინციპების დარღვევის ფაქტს.

სამოტივაციო ნაწილი:

განმცხადებლის  პოზიცია:

განმცხადებლის განმარტებით, ტელეკომპანიის “რუსთავი 2” ჟურნალისტმა დაარღვია

ქარტიის პირველი პრინციპი (სიზუსტე), ვინაიდან მტკიცებით ფორმაში, გადამოწმების გარეშე, გაავრცელა ინფორმაცია არასრულწლოვნის დაკავების, მის მიერ იარაღის უკანონო ტარების შესახებ და გაამჟღავნა მისი ვინაობა. არასრულწლოვანი საზოგადოებისთვის ცნობილი პიროვნების შვილი იყო და ოჯახმა მალევე, საჯაროდ განაცხადა, რომ ინფორმაცია არ შეესაბამებოდა სიმართლეს, რაც არ ასახულა მედიასაშუალების ქარდზე. “რუსთავი 2-ის” შემდეგ, ამავე საკითხზე, შსს-მ გაავრცელა ინფორმაცია, რომელიც არ იყო თანხვედრაში ტელევიზიის ოფიციალურ გვერდზე გატანილ ამბავთან.

განმცხადებელი სადავოდ მიიჩნევდა ქარტიის მე-3 პრინციპს (დადასტურებული წყარო).

განმცხადებელი ასევე დავობდა მე-4 პრინციპზე (ინფორმაციის მოპოვების კეთილსინდისიერება).

განმცხადებელი დარღვეულად მიიჩნევდა ქარტიის მე-5 პრინციპსაც (შესწორების ვალდებულება), ვინაიდან, ტელეკომპანიის მიერ ინფორმაციის წაშლის მიუხედავად, მიაჩნდა, რომ შესწორების ეთიკური წესი არ იყო დაცული.

სადავო იყო მე-8 პრინციპი (ბავშვთა ინტერესი), რადგან განმცხადებელი მიიჩნევდა, რომ არასრულწლოვანის ვინაობის გამჟღავნებას და მასთან დაკავშირებული არაზუსტი ინფორმაციის გავრცელებას შეეძლო ზიანი მიეყენებინა მოზარდისთვის და ის ბულინგის ობიექტად ექცია.

გიგა გელხვიიძე დავობდა მე-11 პრინციპზე (ფაქტის განზრახ დამახინჯება). მას მიაჩნდა, რომ ვინაიდან არასრულწლოვანის დედა საზოგადოებისთვის ცნობილი პიროვნებაა და აქტიურად არის ჩართული “ქართული ოცნების” წინააღმდეგ მიმართულ საპროტესტო პროცესში, მისი არასრულწლოვანი შვილის შესახებ ინფორმაცია “რუსთავი 2-მა” განზრახ დაამახინჯა, რათა მისთვის ზიანი მიეყენებინა.

ეთიკის ქარტიის საბჭოს გადაწყვეტილება

პირველი პრინციპი

„ჟურნალისტმა პატივი უნდა სცეს სიმართლეს და საზოგადოების უფლებას – მიიღოს ზუსტი ინფორმაცია.“

ჟურნალისტური ეთიკის ქარტიის საბჭო მიიჩნევს, რომ ტელეკომპანიის “რუსთავი 2” ფეისბუკ გვერდზე გამოქვეყნებული ქარდით დაირღვა ქარტიის პირველი პრინციპი, სიზუსტე.

2025 წლის 26 სექტემბერს, “რუსთავი 2-ის” ფეისბუკ გვერდზე გამოქვეყნდა ინფორმაცია, რომ საზოგადოებისთვის ცნობილი პიროვნების არასრულწლოვანი შვილი პოლიციამ იარაღის უკანონო ტარების გამო დააკავა. ინფორმაცია მოწოდებული იყო მტკიცებით ფორმაში და იდენტიფიცირებული იყო მოზარდი. განმცხადებელი ამბობდა, რომ იმ დროისთვის, როცა სამაუწყებლო კომპანიამ ეს ინფორმაცია გაავრცელა, ფაქტთან დაკავშირებით, შინაგან საქმეთა სამინისტროს განცხადება გაკეთებული არ ჰქონდა. არასრულწლოვნის ოჯახმა მალევე უარყო “რუსთავი 2-ის” მიერ გავრცელებული ამბავი, მათ შორის ქარდის ქვეშ, კომენტარების ველში, და ინფორმაციის ჩასწორება მოითხოვა, რაც არ მომხდარა. მოგვიანებით, განსხვავებული შინაარსის ინფორმაცია გამოაქვეყნა შსს-მ.

განმცხადებელი მიიჩნევდა, რომ “რუსთავი 2-ის” არაიდენტიფიცირებული ჟურნალისტის მიერ გავრცელებული ცნობა არ ეყრდნობოდა არანაირ ფაქტობრივ გარემოებას ან მტკიცებულებას, რაც ქარდზე დატანილ ამბავს დაამოწმებდა. განმცხადებელი გამოქვეყნებულ მოკლე ინფორმაციაში რამდენიმე უზუსტობაზე დავობდა: არასრულწლოვანი არ ყოფილა დაკავებული; ის არ ატარებდა იარაღს. საბჭოს სხდომაზე გიგა გელხვიიძემ თქვა, რომ როცა საქმე 16 წლის პირს ეხებოდა, “რუსთავი 2-ის” ჟურნალისტს წყაროს მიერ მიწოდებული ინფორმაცია უნდა გადაემოწმებინა შსს-ში, პროკურატურაში, ოჯახთან, ადვოკატთან და მხოლოდ დადასტურების შემდეგ გამოექვეყნებინა. მოცემულ შემთხვევაში კი გადაუმოწმებელი ინფორმაცია არასრულწლოვნის იდენტიფიცირებით იყო გამოქვეყნებული და მითითება, რომ დამატებითი ინფორმაცია უმოკლეს პერიოდში გავრცელდებოდა, საკმარისი არ იყო.

ეთიკის ქარტიის საბჭო მიიჩნევს, რომ ტელეკომპანიის „რუსთავი 2” არაიდენტიფიცირებულმა ჟურნალისტმა პატივი არ სცა აუდიტორიის უფლებას, მიიღოს ზუსტი ინფორმაცია. მან გამოქვეყნებამდე ამბავი სათანადოდ არ გადაამოწმა სამართალდამცავ  სტრუქტურებში ან ოჯახთან. ამაზე მიუთითებს მოგვიანებით, შსს-ს მიერ გავრცელებული განცხადება, სადაც არ არის საუბარი არასრულწლოვნის იარაღის უკანონოდ ტარების გამო დაკავებაზე, რაც ადასტურებს, რომ “რუსთავის 2-ის” მიერ გავრცელებული ქარდი არაზუსტი იყო.

საბჭო ასევე მიიჩნევს, რომ არასრულწლოვნის შესახებ ამ შინაარსის ინფორმაციის გამოქვეყნება, არ წარმოადგენდა ისეთ გადაუდებელ აუცილებლობას, რომ ჟურნალისტს ის  სათანადო გადამოწმების გარეშე გაევრცელებინა. არ არსებობდა რაიმე სახის მაღალი საჯარო ინტერესი, რომელიც ამ ამბის გადაუმოწმებლად გავრცელებას გაამართლებდა, იმ ფონზე როცა საქმე არასრულწლოვანს ეხებოდა.

ქარტიის მიერ წლების განმავლობაში დადგენილი სტანდარტით, მედია განსაკუთრებული სიფრთხილით უნდა მოეკიდოს არასრულწლოვნების შესახებ ინფორმაციის გავრცელებას. ეს განსაკუთრებით საყურადღებოა მაშინ, როცა საქმე ეხება მოზარდის დანაშაულში, სავარაუდოდ კრიმინალში მონაწილეობას. ასეთი ინფორმაციის გადაუმოწმებლად გავრცელებამ, შესაძლოა, არასრულწლოვანს გამოუსწორებელი ზიანი მიაყენოს.

თუმცა, ტელეკომპანიის ჟურნალისტმა ისე მიაწოდა ამბავი აუდიტორიას, რომ ან არ უცდია გადამოწმება, ან არ მიიჩნია საჭიროდ, ეჩვენებინა, რა ძალისხმევა დახარჯა ინფორმაციის გავრცელებამდე მის დასაზუსტებლად. დაპირებული “დამატებითი ინფორმაცია”, რაც ასევე ქარდზე იყო დატანილი, აჩენს მხოლოდ ახალი დეტალების და არა არსებული ინფორმაციის დაზუსტების მოლოდინს.

ამასთანავე, “რუსთავი 2-ის” არაიდენტიფიცირებულმა ჟურნალისტმა, არ მისცა პასუხის უფლება უარყოფით კონტექსტში, დამნაშავედ წარმოჩენილი არასრულწლოვნის ოჯახს, არ ასახა ქარდის, თუნდაც ტექსტურ ნაწილში მათი პოზიცია, რაც ასევე არ შეესაბამება პროფესიული ეთიკის სტანდარტს.

მესამე პრინციპი

“ჟურნალისტმა უნდა გადასცეს ინფორმაცია იმ ფაქტებზე დაყრდნობით, რომელთა წყარო დადასტურებულია”.

მეოთხე პრინციპი

“ინფორმაციის, ფოტოების ან დოკუმენტების მოპოვებისას ჟურნალისტმა მხოლოდ კეთილსინდისიერი და სამართლიანი მეთოდები უნდა გამოიყენოს”.

განმცხადებელმა სხდომის მიმდინარეობისას მოხსნა მე-3 და  მე-4 პრინციპები.

მეხუთე პრინციპი

“მედია ვალდებულია, შეასწოროს გამოქვეყნებული, არსებითად არაზუსტი ინფორმაცია, რომელსაც შეცდომაში შეჰყავს საზოგადოება”.

საბჭო მიიჩნევს, რომ ტელეკომპანიის “რუსთავი 2” არაიდენტიფიცირებულმა ჟურნალისტმა დაარღვია ქარტიის მე-5 პრინციპი, შესწორების ვალდებულება.

საბჭოს სხდომაზე, განმცხადებელმა აღნიშნა, რომ მართალია, შსს-ს მიერ განცხადების გამოქვეყნების შემდეგ “რუსთავი 2-მა” ინფორმაცია წაშალა, ეს ვერ მიიჩნევა ჩასწორებად, ვინაიდან ქარდზე დატანილი ცნობა დარჩა იგივე, ხოლო აღწერაში გამოტანილი დამატებითი ინფორმაცია, შესაძლოა, აუდიტორიისთვის ნაკლებად თვალსაჩინო დარჩენილიყო, ვინაიდან არ იყო დაცული ჩასწორების ეთიკური სტანდარტი. ინფორმაციის თავზე არ იყო მინიშნებული, რომ ის განახლებულია და, ვიდრე მას წაშლიდნენ, ჩანდა მხოლოდ პირველადი ვერსია. დამატებული დეტალები აუდიტორიისთვის ცნობილი მხოლოდ ტექსტის ჩამოშლის შემდეგ ხდებოდა.

ამასთანავე, განმცხადებელი აქცენტს სვამდა ინფორმაციის ჩასწორების მყისიერებაზე. ის ამბობდა, რომ ვინაიდან საქმე არასრულწლოვანს ეხებოდა და ამ ამბავს მისთვის ზიანის მიყენება შეეძლო, ინფორმაცია უსწრაფესად უნდა ჩასწორებულიყო, თუნდაც ოჯახის წევრების მიერ გაკეთებული განცხადებების/კომენტარების საფუძველზე, რაც არ მოხდა.

ჟურნალისტური ეთიკის ქარტიის საბჭომ მე-5 პრინციპი დარღვეულად შემდეგ არგუმენტებზე დაყრდნობით მიიჩნია:

ქარტიის დადგენილი სტანდარტით, ჩასწორების მთავარი მახასიათებელი ჟურნალისტის ან მედიის ქცევაა, თუ რამდენად სწრაფად, ადეკვატურად და პატიოსნად ასწორებს ის დაშვებულ შეცდომას.

ქარტიის პრაქტიკით, ჩასწორებისას, აუდიტორიისთვის ცხადი უნდა იყოს, რა ჩასწორდა და რატომ, რა იყო პირველად მასალაში არაზუსტი. ამ ინფორმაციას მედია საკუთარ აუდიტორიას მარტივად და თავლსაჩინოდ უნდა აწვდიდეს.

არაზუსტი ინფორმაციის წაშლა და ახლის მომზადება არ მიიჩნევა კარგ სტანდარტად და აუდიტორიის უფლებას ლახავს. თუმცა, ქარტიის საბჭოს პრაქტიკაში არსებობს გამონაკლისი შემთხვევები, როცა თვითრეგულირების ორგანომ მასალის წაშლა სწორ გადაწყვეტილებად მიიჩნია, რადგან გავრცელებული ინფორმაცია ადამიანებს მყისიერ საფრთხეს უქმნიდა ანდა მისგან გამოწვეულ ზიანს განგრძობითი შედეგი ჰქონდა.

განსახილველ შემთხვევაში, საბჭოს აზრით, არასრულწლოვნის საუკეთესო ინტერესებიდან გამომდინარე, უპრიანი იქნებოდა ქარდის წაშლა, ვინაიდან მასზე ღიად, სახელისა და გვარის მითითებით, იყო არასრულწლოვანი იმ დანაშაულში მხილებული, რაც მალევე დადასტურდა, რომ არ ჩაუდენია. ეს ინფორმაცია კი, შესაძლოა, მისთვის დამაზიანებელი ყოფილიყო.

საბჭო ყურადღებას ამახვილებს იმაზეც, რომ სოციალურ ქსელში გამოქვეყნებულ ქარდზე ინფორმაციის ჩასწორებისას ჩანს რედაქტირების ისტორია, სადაც მომხმარებელს შეუძლია ძველი ინფორმაციის ამოკითხვა. ეთიკური სტანდარტის მიხედვით, არასრულწლოვნის სახელი და გვარი საერთოდ აღარ უნდა იძებნებოდეს იმ დანაშაულთან კავშირში, რაც არ ჩაუდენია. “რუსთავი 2-ს” ყველა ღონე უნდა ეხმარა, რომ არასრულწლოვნის შესახებ გავრცელებული არასწორი ინფორმაცია საზოგადოებისთვის ხელმისაწვდომი აღარ ყოფილიყო.

საბჭოს აზრით, ამ შემთხვევაში არსებობდა ჩასწორების ალტერნატიული შესაძლებლობა.  არსებულ ბმულზე ამბის სრულად წაშლა და იმავე ბმულზე აუდიტორიისთვის სწორი, გადამოწმებული ინფორმაციის მიწოდება იქნებოდა ეთიკური გამოსავალი.

მედიასაშუალებას უნდა აღენიშნა, რომ პირველადი სახით გავრცელებული არაზუსტი ინფორმაცია არასრულწლოვნისთვის დამაზიანებელი იყო და მისი საუკეთესო ინტერესიდან გამომდინარე, ინფორმაცია წაიშალა. ჩასწორების ამ ფორმის გამოყენებისას, ძველი ცნობის ნახვა ბმულზე შეუძლებელი იქნებოდა.

რაც შეეხება ინფორმაციის მყისიერ ჩასწორებას, საბჭო მიიჩნევს, რომ მაუწყებლის აუდიტორიის სიდიდიდან გამომდინარე,“რუსთავი 2-ს” სწრაფად უნდა ემოქმედა, რათა მაქსიმალურად შეემცირებინა ზიანი, რაც არასრულწლოვანს გავრცელებული ინფორმაციის შედეგად მიადგებოდა. 

მერვე პრინციპი

“ჟურნალისტი ვალდებულია, დაიცვას ბავშვის უფლებები; პროფესიული საქმიანობისას უპირატესი მნიშვნელობა მიანიჭოს ბავშვის ინტერესებს, არ მოამზადოს და არ გამოაქვეყნოს ბავშვების შესახებ ისეთი სტატიები ან რეპორტაჟები, რომლებიც საზიანო იქნება მათთვის”.

ჟურნალისტური ეთიკის ქარტიის საბჭომ დაადგინა, რომ ტელეკომპანიის “რუსთავი 2” არაიდენტიფიცირებულმა ჟურნალისტმა დაარღვია ქარტიის მე-8 პრინციპი, ბავშვთა ინტერესი.

განმცხადებელი მე-8 პრინციპზე შემდეგი არგუმენტით დავობდა: “რუსთავი 2-მა” სისხლის სამართლის დანაშაულს, რომელიც არ დადასტურდა, ღიად, სახელისა და გვარის დასახელებით დაუკავშირა არასრულწლოვანი. გელხვიიძის აზრით, ამ ფაქტს მოზარდის დაზიანება განგრძობითად შეეძლო. საზოგადოების მხრიდან, ის შეიძლებოდა აგრესიული ქცევის, ფსიქოლოგიური და ფიზიკური ზიანის (ბულინგის) ობიექტი გამხდარიყო. 

ჟურნალისტური ეთიკის ქარტიის საბჭომ გაიზიარა განმცხადებლის პოზიცია. საბჭოს მიაჩნია, რომ გადაუმოწმებელი ინფორმაციის გავრცელებით, “რუსთავი 2-ს” არასრულწლოვნისთვის ზიანის მიყენება შეეძლო. მედიასაშუალების ჟურნალისტმა არ იხელმძღვანელა ბავშვის საუკეთესო ინტერესით და არ დაუთმო მეტი დრო და რესურსი ინფორმაციის გადამოწმებას. მაშინ, როცა სამართალდამცავი უწყება მხოლოდ ინიციალებს აქვეყნებს შესაძლო დანაშაულში მონაწილეების შესახებ, ტელეკომპანიამ ღიად თქვა მოზარდის სახელი და გვარი. ტელეკომპანიის არაიდენტიფიცირებული თანამშრომლის მიერ გამოქვეყნებულ ცნობას, შესაძლოა, მოზარდისთვის დამაზიანებელი ეფექტი ჰქონდეს წლების შემდეგაც, როგორც დანაშაულში მხილებულისთვის, რომელიც მერე არ დადასტურდა.  

მეთერთმეტე პრინციპი

“ჟურნალისტმა უმძიმეს პროფესიულ დანაშაულად უნდა მიიჩნიოს შემდეგი ქმედებები:

ფაქტის განზრახ დამახინჯება.”

ქარტიის საბჭოს გადაწყვეტილებით, სადავო მასალაში ქარტიის მე-11 პრინციპის დარღვევა არ დადგინდა.

ქარტიის საბჭოს პრაქტიკით, ფაქტები განზრახ დამახინჯებულად მიიჩნევა,

როცა დგინდება, რომ:

1. ჟურნალისტმა ზუსტად იცოდა, რა იყო სწორი ინფორმაცია და, მიუხედავად ამისა, მაინც არაზუსტი ინფორმაცია გაავრცელა;

2. ობიექტური გარემოებები იძლეოდნენ დასაბუთებულ ვარაუდს, რომ ჟურნალისტმა იცოდა ნამდვილი ფაქტი და მაინც არაზუსტად გაავრცელა;

3. მედიასაშუალებების მიერ ამ თემაზე არასწორი ინფორმაციების გავრცელება ატარებს კამპანიურ და განგრძობად ხასიათს.

ქარტიის პრაქტიკის შესაბამისად, მე-11 პრინციპის დარღვევის დადგენის წინაპირობა პირველი პრინციპის დარღვევის დადგენაა. სადავო მასალაში საბჭომ პირველი პრინციპი დარღვეულად მიიჩნია. ამის მიუხედავად, არასაკმარისი არგუმენტაციის საფუძველზე, გადაწყვიტა, რომ მე-11 პრინციპი არ არის დარღვეული.

განმცხადებელი ამტკიცებდა, რომ ვინაიდან არასრულწლოვნის დედა აქტიურად არის ჩართული ქვეყანაში მიმდინარე საპროტესტო პროცესებში და ამავე დროს, ის საზოგადოებისთვის ცნობილი პიროვნებაა, მისი შვილის შესახებ ინფორმაცია ხელისუფლებისადმი ლოიალურად განწყობილმა მედიასაშუალებამ განზრახ დაამახინჯა. მიზანი დედისთვის ზიანის მიყენება და მისი დისკრედიტაცია იყო. 

ქარტიის საბჭოს გადაწყვეტილებით, არც განცხადებაში და არც გიგა გელხვიიძის მიერ განხილვის დროს გაკეთებულ განმარტებებში არ იყო სათანადო მტკიცებულებები, რაც საბჭოს დააჯერებდა, რომ ჟურნალისტმა არაზუსტი ინფორმაცია განზრახ გაავრცელა. საბჭო ვერ დარწმუნდა, რომ ჟურნალისტმა ზუსტად იცოდა, რა იყო სწორი და მაინც არაზუსტი ინფორმაცია გაავრცელა; რომ ობიექტური გარემოებები მიუთითებდა ჟურნალისტის მიერ სწორი ინფორმაციის ფლობაზე და მცდარის გავრცელებაზე; რომ არასწორი ინფორმაციის გავრცელება ატარებდა კამპანიურ ხასიათს. შესაბამისად, ვერ დადგინდა ჟურნალისტის მოტივი და განზრახვა, გაევრცელებინა მცდარი ინფორმაცია.

სარეზოლუციო ნაწილი:

ტელეკომპანიის “რუსთავი 2” არაიდენტიფიცირებულმა ჟურნალისტმა დაარღვია ქარტიის პირველი, მე-5, და მე-8 პრინციპები.

27 ივნისი, 2025 წელი

საქმე  N 787

საბჭოს თავმჯდომარე: ნანა ბიგანიშვილი

საბჭოს წევრები: ნინო რამიშვილი, ნინო გელაშვილი, ნინო კაპანაძე, ვლადიმერ ჩხიტუნიძე, თიკო დავაძე, საბა წიწიკაშვილი, ირაკლი მსხილაძე, თინათინ ზაზაძე.

აღწერილობითი ნაწილი:

საქართველოს ჟურნალისტური ეთიკის ქარტიის საბჭოს განცხადებით მომართა ანა ყაულაშვილმა. განმცხადებელი მიიჩნევდა, რომ სააგენტოს “ინფო 9” სოციალური ქსელის გვერდზე, 2025 წლის 17 მაისს, მის შესახებ გამოქვეყნებული ინფორმაციით (ქარდი) არღვევდა ჟურნალისტური ეთიკის პრინციპებს.

მოპასუხე ჟურნალისტად განისაზღვრა “ინფო 9”-ის არაიდენტიფიცირებული ჟურნალისტი, ვინაიდან ქარტიის საბჭოს სამდივნომ ქარდის ავტორის ზუსტი ვინაობის დადგენა ვერ შეძლო.

საქმის განხილვის თავისებურებები:

საბჭოს სხდომა წარიმართა ონლაინ რეჟიმში, საბჭოს წევრები სხდომაში მონაწილეობდნენ დისტანციურად.

ქარტიის წესდების თანახმად: „საბჭოს წევრებს  საკუთარი პოზიცია განსახილველ საკითხთან დაკავშირებით შეუძლიათ გამოხატონ/საბჭოს მუშაობაში მონაწილეობა მიიღონ დისტანციური ელექტრონული საკომუნიკაციო საშუალების გამოყენებით [სოციალური ქსელი, ელექტრონული ფოსტა, ონლაინ  ვიდეო და აუდიო ზარები]“.

სხდომას დისტანციურად ესწრებოდნენ და განხილვაში მონაწილეობდნენ განმცხადებელი ანა ყაულაშვილი და განმცხადებლის წარმომადგენელი მარიამ სპასოვი.

განმცხადებელმა ერთდროულად, საერთო განცხადებით, მომართა ქარტიას სამი მედიასაშუალების, ტელეკომპანია “იმედის”, ტელეკომპანია “პოსტვ”-ს და “ინფო-9”-ის წინააღმდეგ. სამივე მედიასაშუალებამ გაავრცელა იდენტური შინაარსის ინფორმაცია, რომ ანა ყაულაშვილმა 17 მაისს ოჯახის სიწმინდის დღესთან დაკავშირებით თბილისში გამოფენილი ბანერი დაჭრა.

ქარტიის წესდების შესაბამისად, საბჭო თითოეული მოპასუხე მედიის მიმართ საქმეს ცალკე განიხილავს.

ამ გადაწყვეტილებაში საბჭო აფასებს “ინფო 9”-ის ჟურნალისტების მხრიდან ქარტიის პრინციპების დარღვევის ფაქტს.

მოპასუხე, საინფორმაციო სააგენტოს “ინფო 9”  ჟურნალისტები სხდომას არ დასწრებიან, საბჭოსთვის საკუთარი პოზიცია არც წერილობით წარმოუდგენიათ.

სამოტივაციო ნაწილი:

განმცხადებლის  პოზიცია:

განმცხადებლის განმარტებით, ქარტიის პირველი პრინციპის დარღვევას წარმოადგენს “ინფო 9”-ის მიერ მის შესახებ გავრცელებული ინფორმაცია ქარდში სათაურით “პროპაგანდისტ დათო აბზიანიძის მეგობარმა რადიკალმა ანა ყაულაშვილმა ოჯახის დღისადმი მიძღვნილი ბანერი დანით დაჭრა”.

განმცხადებლის პოზიციით, მას ბანერი არ დაუჭრია, თუმცა “ინფო 9”-მ მის მიმართ ეს ბრალდება ისე გამოაქვეყნა, კომენტარისთვისაც არ დაკავშირებია.

განმცხადებლის პოზიციით, “ინფო 9”-მ მისი წერილობითი მიმართვის მიუხედავად, მის შესახებ გავრცელებული არაზუსტი ინფორმაცია არ შეასწორა, რითაც ქარტიის მე-5, შესწორების, პრინციპი დაარღვია.

განმცხადებელი მიიჩნევს, რომ “ინფო 9”-მ, როგორც სამთავრობო პროპაგანდის ერთ-ერთმა იარაღმა, მის, როგორც “ქართული ოცნების” ხელისუფლებისადმი კრიტიკულად განწყობილი აქტივისტის, მიმართ განზრახ გაავრცელა არაზუსტი, ცილისმწამებლური ინფორმაცია და ამით დაარღვია ქარტიის მე-11 პრინციპი.

პირველი პრინციპი.

„ჟურნალისტმა პატივი უნდა სცეს სიმართლეს და საზოგადოების უფლებას – მიიღოს ზუსტი ინფორმაცია.“

ქარტიის საბჭო მიიჩნევს, რომ “ინფო 9”ის ფეისბუკ გვერდზე ანა ყაულაშვილის შესახებ გამოქვეყნებულ ინფორმაციაში დარღვეულია ქარტიის პირველი პრინციპი, სიზუსტე.

“ინფო 9”-ის ქარდზე მტკიცებით ფორმაშია ინფორმაცია გავრცელებული, რომ ანა ყაულაშვილმა დაჭრა ოჯახის სიწმინდისადმი მიძღვნილი ბანერი, თუმცა არ არის აუდიტორიისათვის მიწოდებული ამ ინფორმაციის დამადასტურებელი რაიმე მტკიცებულება. ქარდს თან ახლავს ქალის ფოტო, რომელსაც უკეთია სამედიცინო პირბადე და, შეუძლებელია, აუდიტორიამ მოახდინოს მისი ვინაობის ზუსტი იდენტიფიცირება. ცალსახად არ ჩანს, რომ ფოტოზე აღბეჭდილი ქალი ანა ყაულაშვილია. საქმის განხილვისას ანა ყაულაშვილმა თქვა, რომ ფოტოზე ის არ არის და მას ბანერი არ დაუჭრია.

“ინფო 9”-ის  ქარდს არ ახლავს არანაირი დამატებითი ინფორმაცია, რომელიც დაადასტურებდა, რომ ბანერი ნამდვილად ანა ყაულაშვილმა დაჭრა. არ ჩანს, რომ “ინფო 9”-მ სცადა ინფორმაციის გადამოწმება, დაზუსტება. განმცხადებელმა ქარტიის საბჭოს განუცხადა, რომ “ინფო 9”-ის ჟურნალისტები ფაქტის გადასამოწმებლად მას არ დაკავშირებიან.

“ინფო 9”-ის ქარდიდან არ ჩანს, რომ მასში გავრცელებული ინფორმაცია არის გადამოწმებული სულ მცირე ორ ურთიერთდაუკავშირებელ წყაროსთან, როგორც ამას ქარტიის სტანდარტი ითვალისწინებს.

“ინფო 9”-ს არ მიუწოდებია საკუთარი აუდიტორიისთვის თავად ყაულაშვილის პოზიცია, რითიც დაარღვია სამართლიანი ბალანსის პრინციპი, რომლის მიხედვითაც, როცა კონკრეტულ სუბიექტს მედია რაიმე ქმედებაში ადანაშაულებს, ამ სუბიექტს აუცილებლად უნდა მიეცეს პასუხის უფლება, აუდიტორიამ უნდა შეიტყოს მისი პოზიციაც.

საბჭო მიიჩნევს, რომ განსახილველ შემთხვევაში “ინფო 9”-ის ჟურნალისტმა პატივი არ სცა სიმართლეს და საკუთარ აუდიტორიას და ქარტიის პირველი პრინციპი დაარღვია.

მეხუთე პრინციპი

მედია ვალდებულია, შეასწოროს გამოქვეყნებული არსებითად არაზუსტი ინფორმაცია, რომელსაც შეცდომაში შეჰყავს საზოგადოება.

განმცხადებლის მიერ საბჭოსთვის წარმოდგენილი მტკიცებულებების მიხედვით, ანა ყაულაშვილმა მის შესახებ არაზუსტი ინფორმაციის გამოქვეყნებიდან ხუთ დღეში, 2025 წლის 22 მაისს, წერილობით მიმართა “ინფო 9”-ს, სადაც ის უარყოფს ბანერის დაჭრას და ითხოვს, შეასწორონ მის შესახებ გავრცელებული არაზუსტი ინფორმაცია.

საქმის განხილვისას ქარტიის საბჭო დარწმუნდა, რომ “ინფო 9”-ს გავრცელებული ინფორმაცია არ შეუსწორებია.

ეთიკური პრინციპების და ქარტიის საბჭოს პრაქტიკის შესაბამისად, მედია ვალდებულია, დაუყოვნებლივ შეასწოროს არაზუსტი ინფორმაცია. შესწორება უნდა მოხდეს გონივრულ ვადაში, მას შემდეგ, რაც მედია შეიტყობს, რომ მის მიერ გავრცელებული ინფორმაცია არაზუსტია.

“ინფო 9”-მ ანა ყაულაშვილის მიმართ გავრცელებული არაზუსტი ინფორმაცია არ შეასწორა. გამომდინარე აქედან, საბჭო მიიჩნევს, რომ ჟურნალისტმა დაარღვია ქარტიის მე-5, შესწორების, პრინციპი.

მეთერთმეტე პრინციპი

“ჟურნალისტმა უმძიმეს პროფესიულ დანაშაულად უნდა მიიჩნიოს შემდეგი ქმედებები:

ფაქტის განზრახ დამახინჯება.”

ქარტიის საბჭოს გადაწყვეტილებით, სადავო გადაცემაში დაირღვა ქარტიის მე-11 პრინციპი.

ქარტიის საბჭოს პრაქტიკით, ფაქტები განზრახ დამახინჯებულად მიიჩნევა,

როცა დგინდება, რომ:

1. ჟურნალისტმა ზუსტად იცოდა, რა იყო სწორი ინფორმაცია და, მიუხედავად ამისა, მაინც არაზუსტი ინფორმაცია გაავრცელა;

2. ობიექტური გარემოებები იძლეოდნენ დასაბუთებულ ვარაუდს, რომ ჟურნალისტმა იცოდა ნამდვილი ფაქტი და მაინც არაზუსტად გაავრცელა;

3. მედიასაშუალებების მიერ ამ თემაზე არასწორი ინფორმაციების გავრცელება ატარებს კამპანიურ და განგრძობად ხასიათს.

ქარტიის პრაქტიკის შესაბამისად, მე-11 პრინციპის დარღვევის დადგენისას მისი წინაპირობა პირველი პრინციპის დარღვევის დადგენაა. სადავო მასალაში საბჭომ პირველი პრინციპი დარღვეულად მიიჩნია.

საბჭო მე-11 პრინციპზე მსჯელობისას, ყოველთვის იკვლევს მოტივს და ჟურნალისტის განზრახვას.

განმცხადებელმა საბჭოს განუცხადა, რომ “ინფო 9”-ის ჟურნალისტისთვის ცნობილი იყო, რომ ის არ იყო ფოტოზე გამოსახული ქალი, მაგრამ მათ მაინც გამოაქვეყნეს ფოტო და თქვეს, რომ ფოტოზე ის იყო და მან დაჭრა ბანერი.

ქარტიის საბჭო ყურადღებას ამახვილებს “ინფო 9”-ის როგორც ხელისუფლების მხარდამჭერი მედიის პოზიციონირებაზე. ეს ვებ გვერდი ღიად “ქართული ოცნების” მხარდამჭერია და სახელისუფლებო პროპაგანდის მედია ფლანგის ნაწილია.

განსახილველ შემთხვევაშიც, საბჭოსთვის ცნობილი გახდა, რომ იდენტური ინფორმაცია იმავდროულად გაავრცელეს “ქართული ოცნების” ღიად მხარდამჭერმა სხვა მედია საშუალებებმაც, ტელეკომპანია “იმედმა” და “პოსტვ”-მ, რაც მიანიშნებს, რომ აქტივისტ ყაულაშვილის დისკრეტიტაცია “სამთავრობო მედიის” თვითმიზანი იყო.

საბჭო მიიჩნევს, რომ “ინფო 9”-ის ჟურნალისტმა განზრახ გაავრცელა არაზუსტი ინფორმაცია. ამ მედიის მხრიდან განმცხადებელთან არ დაკავშირება, მისი საჯაროდ გავრცელებული პოზიციის თუნდაც მოგვიანებით არ გამოქვეყნება საბჭოს მიერ ვერ შეფასდება მხოლოდ შეცდომად. საბჭოს ეს მიაჩნია “ინფო 9”-ის ხელისუფლებისადმი მხარდამჭერი საინფორმაციო კამპანიის ნაწილად, ამიტომაც, საბჭო ამას აფასებს როგორც განზრახულ ქმედებას და არა როგორც უნებლიე ჟურნალისტურ შეცდომას ყაულაშვილის მიმართ. “ინფო 9”-მ აუდიტორიას დაუმალა ინფორმაცია იმის შესახებ, რომ ყაულაშვილი ბანერის დაჭრას უარყოფდა.

“ინფო 9”-ის აუდიტორიას დღემდე არ აქვს ამ ფაქტის შესახებ ინფორმაცია დაზუსტებული, “ინფო 9”-მ ხელისუფლებისადმი კრიტიკულად განწყობილი აქტივისტის პოზიცია დაუმალა საკუთარ აუდიტორიას, რაც ქარტიის საბჭოს ფაქტის განზრახ დამახინჯებად, მე-11 პრინციპის დარღვევად, მიაჩნია.

სარეზოლუციო ნაწილი:

“ინფო 9”-ის არაიდენტიფიცირებულმა ჟურნალისტმა დაარღვია ქარტიის პირველი, მე-5, და  მე-11 პრინციპები.

27 ივნისი, 2025 წელი

საქმე  N 786

საბჭოს თავმჯდომარე: ნანა ბიგანიშვილი

საბჭოს წევრები: ნინო რამიშვილი, ნინო გელაშვილი, ნინო კაპანაძე, ვლადიმერ ჩხიტუნიძე, თიკო დავაძე, საბა წიწიკაშვილი, ირაკლი მსხილაძე, თინათინ ზაზაძე.

აღწერილობითი ნაწილი:

საქართველოს ჟურნალისტური ეთიკის ქარტიის საბჭოს განცხადებით მომართა ანა ყაულაშვილმა. განმცხადებელი მიიჩნევდა, რომ ტელეკომპანია “პოსტვ” სოციალური ქსელის გვერდზე, 2025 წლის 17 მაისს, მის შესახებ გამოქვეყნებული ინფორმაციით (ქარდი) არღვევდა ჟურნალისტური ეთიკის პრინციპებს.

მოპასუხე ჟურნალისტად განისაზღვრა ტელეკომპანია “პოსტვ”-ს არაიდენტიფიცირებული ჟურნალისტი, ვინაიდან ქარტიის საბჭოს სამდივნომ ვერ მოახდინა ქარდის ავტორის ზუსტი ვინაობის დადგენა.

საქმის განხილვის თავისებურებები:

საბჭოს სხდომა წარიმართა ონლაინ რეჟიმში, საბჭოს წევრები სხდომაში მონაწილეობდნენ დისტანციურად.

ქარტიის წესდების თანახმად: „საბჭოს წევრებს  საკუთარი პოზიცია განსახილველ საკითხთან დაკავშირებით შეუძლიათ გამოხატონ/საბჭოს მუშაობაში მონაწილეობა მიიღონ დისტანციური ელექტრონული საკომუნიკაციო საშუალების გამოყენებით [სოციალური ქსელი, ელექტრონული ფოსტა, ონლაინ  ვიდეო და აუდიო ზარები]“.

სხდომას დისტანციურად ესწრებოდნენ და განხილვაში მონაწილეობდნენ განმცხადებელი ანა ყაულაშვილი და განმცხადებლის წარმომადგენელი მარიამ სპასოვი.

განმცხადებელმა ერთდროულად, საერთო განცხადებით მომართა ქარტიას სამი მედიასაშუალების, ტელეკომპანია “იმედის”, ტელეკომპანია “პოსტვ”-ს და “ინფო-9”-ის წინააღმდეგ. სამივე მედიასაშუალებამ გაავრცელა იდენტური შინაარსის ინფორმაცია, რომ ანა ყაულაშვილმა 17 მაისს ოჯახის სიწმინდის დღესთან დაკავშირებით თბილისში გამოფენილი ბანერი დაჭრა.

ქარტიის წესდების შესაბამისად, საბჭო თითოეული მოპასუხე მედიის მიმართ საქმეს ცალ-ცალკე განიხილავს.

ამ გადაწყვეტილებაში საბჭო აფასებს ტელეკომპანია “პოსტვ”-ს ჟურნალისტების მხრიდან ქარტიის პრინციპების დარღვევის ფაქტს.

მოპასუხე, ტელეკომპანია “პოსტვ”-ს ჟურნალისტები სხდომას არ დასწრებიან, თუმცა, მათ საბჭოს წარმოუდგინეს საკუთარი წერილობითი პოზიცია.

სამოტივაციო ნაწილი:

განმცხადებლის  პოზიცია:

განმცხადებლის განმარტებით, ქარტიის პირველი პრინციპის დარღვევას წარმოადგენს “postv ანალიტიკას” მიერ მის შესახებ გავრცელებული ინფორმაცია ქარდში სათაურით “რადიკალმა აქტივისტმა ანა ყაულაშვილმა ოჯახის სიწმინდისადმი მიძღვნილი ბანერი დანით დაჭრა”.

განმცხადებლის პოზიციით, მას ბანერი არ დაუჭრია და ამის შესახებ განუცხადა კიდეც “პოსტვ”-ს ჟურნალისტს, რომელიც მას ამ საკითხზე ქარდის გამოქვეყნებამდე დაუკავშირდა. თუმცა, “პოსტვ”-მ მის შესახებ არაზუსტი ინფორმაცია ისე გამოაქვეყნა, რომ მის მიერ ამ ინფორმაციის უარმყოფი პოზიცია ქარდს არ დაურთო.

განმცხადებლის პოზიციით, ტელეკომპანია “პოსტვ”-მ მისი წერილობითი მიმართვის მიუხედავად, მის შესახებ გავრცელებული არაზუსტი ინფორმაცია არ შეასწორა, რითაც ქარტიის მე-5, შესწორების, პრინციპი დაარღვია.

განმცხადებელი მიიჩნევს, რომ “პოსტვ”-მ, მის, როგორც “ქართული ოცნების” ხელისუფლებისადმი კრიტიკულად განწყობილი აქტივისტის, მიმართ განზრახ გაავრცელა არაზუსტი, ცილისმწამებლური ინფორმაცია და ამით დაარღვია ქარტიის მე-11 პრინციპი.

მოპასუხე მედიის პოზიცია:

მოპასუხე მედია საკუთარ წერილობით შეპასუხებაში განმარტავს, რომ წარმოდგენილი განცხადება უსაფუძვლოა. მათი პოზიციით,  “განმცხადებელი „ცდილობს წარმოაჩინოს

დარღვევები“.” ისინი ვარაუდობენ, რომ ანა ყაულაშვილმა არასწორ მისამართზე გააგზავნა განცხადება 2025 წლის მაისში. ისინი მიიჩნევენ, რომ

მაუწყებლის მხრიდან განხორციელდა შესაბამისი გონივრული ზომები, ინფორმაციის გადამოწმებისათვის, კერძოდ სატელეფონო კომუნიკაცია და შესაბამისად, დარღვევებს მათი მხრიდან არ ჰქონია ადგილი.

პირველი პრინციპი.

„ჟურნალისტმა პატივი უნდა სცეს სიმართლეს და საზოგადოების უფლებას – მიიღოს ზუსტი ინფორმაცია.“

ქარტიის საბჭო მიიჩნევს, რომ “postv ანალიტიკას” ფეისბუკ გვერდზე ანა ყაულაშვილის შესახებ გამოქვეყნებულ ინფორმაციაში დარღვეულია ქარტიის პირველი პრინციპი, სიზუსტე.

“postv ანალიტიკას” ქარდზე მტკიცებით ფორმაშია ინფორმაცია გავრცელებული, რომ ანა ყაულაშვილმა დაჭრა ოჯახის სიწმინდისადმი მიძღვნილი ბანერი, თუმცა არ არის აუდიტორიისათვის მიწოდებული ამ ინფორმაციის დამადასტურებელი რაიმე მტკიცებულება. ქარდს თან ახლავს ქალის ფოტო, რომელსაც უკეთია სამედიცინო პირბადე და შეუძლებელია, აუდიტორიამ მოახდინოს მისი ვინაობის ზუსტი იდენტიფიცირება. ცალსახად არ ჩანს, რომ ფოტოზე აღბეჭდილი ქალი ანა ყაულაშვილია. საქმის განხილვისას ანა ყაულაშვილმა თქვა, რომ ფოტოზე ის არ არის და მას ბანერი არ დაუჭრია.

“პოსტვ”-ს  ქარდს არ ახლავს არანაირი დამატებითი ინფორმაცია, რომელიც დაადასტურებდა, რომ ბანერი ნამდვილად ანა ყაულაშვილმა დაჭრა.

“პოსტვ”-ს ქარდიდან არ ჩანს, რომ ის აკმაყოფილებს ელემენტარულ სიზუსტის სტანდარტს და მასში გავრცელებული ინფორმაცია არ არის გადამოწმებული სულ მცირე ორ ურთიერთდაუკავშირებელ წყაროსთან, როგორც ამას ქარტიის სტანდარტი ითვალისწინებს.

“პოსტვ”-ს არ მიუწოდებია საკუთარი აუდიტორიისთვის თავად ყაულაშვილის პოზიცია, რითიც დაარღვია სამართლიანი ბალანსის პრინციპი, რომლის მიხედვითაც, როცა კონკრეტულ სუბიექტს მედია რაიმე ქმედებაში ადანაშაულებს, ამ სუბიექტს აუცილებლად უნდა მიეცეს პასუხის უფლება, აუდიტორიამ იმავე მედია პროდუქტში უნდა შეიტყოს მისი პოზიციაც.

საბჭოს სხდომაზე განმცხადებელმა განმარტა, რომ ის “პოსტვ”-ს  ჟურნალისტს ქარდის გამოქვეყნებამდე ესაუბრა და უთხრა, რომ მას ბანერი არ დაუჭრია, თუმცა მისი ეს პოზიცია “პოსტვ”-ს  ჟურნალისტებმა ქარდთან ერთად არ გამოაქვეყნეს, მიჩქმალეს, რაც ასევე სიზუსტის პრინციპის დარღვევაა.

საბჭო მიიჩნევს, რომ განსახილველ შემთხვევაში “პოსტვ”-ს  ჟურნალისტმა პატივი არ სცა სიმართლეს და საკუთარ აუდიტორიას და ქარტიის პირველი პრინციპი დაარღვია.

მეხუთე პრინციპი

მედია ვალდებულია, შეასწოროს გამოქვეყნებული არსებითად არაზუსტი ინფორმაცია, რომელსაც შეცდომაში შეჰყავს საზოგადოება.

განმცხადებლის მიერ საბჭოსთვის წარმოდგენილი მტკიცებულებების მიხედვით, ანა ყაულაშვილმა მის შესახებ არაზუსტი ინფორმაციის გამოქვეყნებიდან ხუთ დღეში, 2025 წლის 22 მაისს, წერილობით მიმართა “პოსტვ”-ს, სადაც ის უარყოფს ბანერის დაჭრას და ითხოვს, შეასწორონ მის შესახებ გავრცელებული არაზუსტი ინფორმაცია.

საქმის განხილვისას ქარტიის საბჭო დარწმუნდა, რომ “პოსტვ”-ს გავრცელებული ინფორმაცია არ შეუსწორებია. სადავო მასალა კვლავ საჯაროდ ხელმისაწვდომია.

ეთიკური პრინციპების და ქარტიის საბჭოს პრაქტიკის შესაბამისად, მედია ვალდებულია, დაუყოვნებლივ შეასწოროს არაზუსტი ინფორმაცია. შესწორება უნდა მოხდეს გონივრულ ვადაში, მას შემდეგ, რაც მედია შეიტყობს, რომ მის მიერ გავრცელებული ინფორმაცია არაზუსტია.

“პოსტვ”-მ ანა ყაულაშვილის მიმართ გავრცელებული არაზუსტი ინფორმაცია არ შეასწორა.  გამომდინარე აქედან, საბჭო მიიჩნევს, რომ “პოსტვ”-ს არაიდენტიფიცირებულმა ჟურნალისტმა დაარღვია ქარტიის მე-5, შესწორების, პრინციპი.

მეთერთმეტე პრინციპი

“ჟურნალისტმა უმძიმეს პროფესიულ დანაშაულად უნდა მიიჩნიოს შემდეგი ქმედებები:

ფაქტის განზრახ დამახინჯება.”

ქარტიის საბჭოს გადაწყვეტილებით, სადავო გადაცემაში დაირღვა ქარტიის მე-11 პრინციპი.

ქარტიის საბჭოს პრაქტიკით, ფაქტები განზრახ დამახინჯებულად მიიჩნევა,

როცა დგინდება, რომ:

1. ჟურნალისტმა ზუსტად იცოდა, რა იყო სწორი ინფორმაცია და, მიუხედავად ამისა, მაინც არაზუსტი ინფორმაცია გაავრცელა;

2. ობიექტური გარემოებები იძლეოდნენ დასაბუთებულ ვარაუდს, რომ ჟურნალისტმა იცოდა ნამდვილი ფაქტი და მაინც არაზუსტად გაავრცელა;

3. მედიასაშუალებების მიერ ამ თემაზე არასწორი ინფორმაციების გავრცელება ატარებს კამპანიურ და განგრძობად ხასიათს.

ქარტიის პრაქტიკის შესაბამისად, მე-11 პრინციპის დარღვევის დადგენისას მისი წინაპირობა პირველი პრინციპის დარღვევის დადგენაა. სადავო მასალაში საბჭომ პირველი პრინციპი დარღვეულად მიიჩნია.

საბჭო მე-11 პრინციპზე მსჯელობისას, ყოველთვის იკვლევს მოტივს და ჟურნალისტის განზრახვას.

განმცხადებელმა საბჭოს განუცხადა, რომ “პოსტვ”-ს ჟურნალისტისთვის ცნობილი იყო, რომ ის არ იყო ფოტოზე გამოსახული ქალი, მაგრამ მათ მაინც გამოაქვეყნეს ფოტო და თქვეს, რომ ფოტოზე ის იყო და მან დაჭრა ბანერი.

საბჭოს შეფასებით, “პოსტვ”-ს გავრცელებულ ინფორმაციაში არ არის არანაირი მტკიცებულება, რომ ფოტოზე აღბეჭდილი ქალი ანა ყაულაშვილია, თუმცა “პოსტვ”-მ მაინც მტკიცებით ფორმაში გაავრცელა ინფორმაცია, რომ ბანერი ყაულაშვილმა დაჭრა.

“პოსტვ”-ს ჟურნალისტმა აუდიტორიას არ მიაწოდა, დაუმალა ინფორმაცია, რომ ქარდის გამოქვეყნებამდე ესაუბრა ანა ყაულაშვილს, რომელმაც უარყო ბანერის დაჭრა, რაც, საბჭოს შეფასებით, განზრახი ქმედებაა და არა უნებლიე ჟურნალისტური შეცდომა.

ქარტიის საბჭო აქაც და არაერთ გადაწყვეტილებაში ყურადღებას ამახვილებს “პოსტვ”-ს როგორც ხელისუფლების მხარდამჭერი ტელევიზიის პოზიციონირებაზე. ეს არხი ღიად “ქართული ოცნების” მხარდამჭერია და სახელისუფლებო პროპაგანდის წარმოებაში ხშირად წამყვანი როლი აქვს.

გასათვალისწინებელია, რომ “პოსტვ”-ს საკონტროლო პაკეტს, 52%-ს, 2022 წლის ოქტომბრიდან ფლობს პარლამენტარი, პარლამენტში “ქართული ოცნების” სიით შესული ვიქტორ ჯაფარიძე, რომელიც დღეს “ხალხის ძალის” საპარლამენტო გუნდის წევრია.

ეს მედია აქტიურადაა ჩართული მმართველი ძალის ნარატივების გავრცელებაში. “პოსტვ”-ს მედია პროდუქტების აბსოლუტური უმრავლესობა ხელისუფლებას დადებითად და მის ოპონენტებს  უარყოფითად წარმოაჩენს.

განსახილველ შემთხვევაშიც, საბჭოსთვის ცნობილი გახდა, რომ იდენტური ინფორმაცია იმავდროულად გაავრცელეს “ქართული ოცნების” ღიად მხარდამჭერმა სხვა მედია საშუალებებმაც, ტელეკომპანია “იმედმა” და “ინფო-9”-მ, რაც მიანიშნებს, რომ აქტივისტ ყაულაშვილის დისკრედიტაცია “სამთავრობო მედიის” თვითმიზანი იყო.

საბჭო მიიჩნევს, რომ ტელეკომპანია “პოსტვ”-ს ჟურნალისტმა განზრახ გაავრცელა არაზუსტი ინფორმაცია ყაულაშვილის მიმართ, აუდიტორიას დაუმალა ინფორმაცია იმის შესახებ, რომ ყაულაშვილი ბანერის დაჭრას უარყოფდა.

“პოსტვ”-ს აუდიტორიას დღემდე არ აქვს ამ ფაქტის შესახებ ინფორმაცია დაზუსტებული, “პოსტვ”-მ ხელისუფლებისადმი კრიტიკულად განწყობილი აქტივისტის პოზიცია დაუმალა საკუთარ აუდიტორიას, რაც ქარტიის საბჭოს ფაქტის განზრახ დამახინჯებად, მე-11 პრინციპის დარღვევად, მიაჩნია.

სარეზოლუციო ნაწილი:

“პოსტვ”-ს არაიდენტიფიცირებულმა ჟურნალისტმა დაარღვია ქარტიის პირველი, მე-5, და  მე-11 პრინციპები.

განცხადება

სადავო მასალა

შეპასუხება

27 ივნისი, 2025 წელი

საქმე  N 785

საბჭოს თავმჯდომარე: ნანა ბიგანიშვილი

საბჭოს წევრები: ნინო რამიშვილი, ნინო გელაშვილი, ნინო კაპანაძე, ვლადიმერ ჩხიტუნიძე, თიკო დავაძე, საბა წიწიკაშვილი, ირაკლი მსხილაძე, თინათინ ზაზაძე.

აღწერილობითი ნაწილი:

საქართველოს ჟურნალისტური ეთიკის ქარტიის საბჭოს განცხადებით მომართა ანა ყაულაშვილმა. განმცხადებელი მიიჩნევდა, რომ ტელეკომპანია “იმედის” სოციალური ქსელის გვერდზე, 2025 წლის 17 მაისს, მის შესახებ გამოქვეყნებული ინფორმაცია (ქარდი) არღვევდა ჟურნალისტური ეთიკის პრინციპებს.

მოპასუხე ჟურნალისტად განისაზღვრა ტელეკომპანია “იმედის” არაიდენტიფიცირებული ჟურნალისტი, ვინაიდან ქარტიის საბჭოს სამდივნომ ვერ მოახდინა ქარდის ავტორის ზუსტი ვინაობის დადგენა.

საქმის განხილვის თავისებურებები:

საბჭოს სხდომა წარიმართა ონლაინ რეჟიმში, საბჭოს წევრები სხდომაში მონაწილეობდნენ დისტანციურად.

ქარტიის წესდების თანახმად: „საბჭოს წევრებს  საკუთარი პოზიცია განსახილველ საკითხთან დაკავშირებით შეუძლიათ გამოხატონ/საბჭოს მუშაობაში მონაწილეობა მიიღონ დისტანციური ელექტრონული საკომუნიკაციო საშუალების გამოყენებით [სოციალური ქსელი, ელექტრონული ფოსტა, ონლაინ  ვიდეო და აუდიო ზარები]“.

სხდომას დისტანციურად ესწრებოდნენ და განხილვაში მონაწილეობდნენ განმცხადებელი ანა ყაულაშვილი და განმცხადებლის წარმომადგენელი მარიამ სპასოვი.

განმცხადებელმა ერთდროულად, საერთო განცხადებით მომართა ქარტიას სამი მედიასაშუალების, ტელეკომპანია “იმედის”, “პოსტვ”-ს და “ინფო-9”-ის წინააღმდეგ. სამივე მედიასაშუალებამ გაავრცელა იდენტური შინაარსის ინფორმაცია, რომ ანა ყაულაშვილმა 17 მაისს ოჯახის სიწმინდის დღესთან დაკავშირებით თბილისში გამოფენილი ბანერი დაჭრა.

ქარტიის წესდების შესაბამისად, საბჭო თითოეული მოპასუხე მედიის მიმართ საქმეს ცალ-ცალკე განიხილავს.

ამ გადაწყვეტილებაში საბჭო აფასებს ტელეკომპანია “იმედის” ჟურნალისტების მხრიდან ქარტიის პრინციპების დარღვევის ფაქტს.

მოპასუხე ტელეკომპანია “იმედის” ჟურნალისტები სხდომას არ დასწრებიან, საბჭოსთვის საკუთარი პოზიცია არც წერილობით წარმოუდგენიათ.

სამოტივაციო ნაწილი:

განმცხადებლის  პოზიცია:

განმცხადებლის განმარტებით, ქარტიის პირველი პრინციპის დარღვევას წარმოადგენს ტელეკომპანია “იმედის” მიერ მის შესახებ გავრცელებული ინფორმაცია ქარდში სათაურით “რადიკალური ოპოზიციის  აქტივისტმა ანა ყაულაშვილმა ოჯახის სიწმინდის დღისადმი მიძღვნილი ბანერი დანით დაჭრა”.

განმცხადებლის პოზიციით, მას ბანერი არ დაუჭრია და ამის შესახებ განუცხადა კიდეც ტელეკომპანია “იმედის” ჟურნალისტს, რომელიც მას ამ საკითხზე ქარდის გამოქვეყნებამდე დაუკავშირდა. თუმცა, ტელეკომპანია “იმედმა” მის შესახებ არაზუსტი ინფორმაცია ისე გამოაქვეყნა, რომ მის მიერ ამ ინფორმაციის უარმყოფი პოზიცია ქარდს არ დაურთო.

განმცხადებლის პოზიციით, ტელეკომპანია “იმედმა” მისი წერილობითი მიმართვის მიუხედავად, მის შესახებ გავრცელებული არაზუსტი ინფორმაცია არ შეასწორა, რითაც ქარტიის მე-5, შესწორების, პრინციპი დაარღვია.

განმცხადებელი მიიჩნევს, რომ ტელეკომპანია “იმედმა”, მის, როგორც “ქართული ოცნების” ხელისუფლებისადმი კრიტიკულად განწყობილი აქტივისტის, მიმართ განზრახ გაავრცელა არაზუსტი ინფორმაცია და ამით დაარღვია ქარტიის მე-11 პრინციპი.

 პირველი პრინციპი.

„ჟურნალისტმა პატივი უნდა სცეს სიმართლეს და საზოგადოების უფლებას – მიიღოს ზუსტი ინფორმაცია.“

ქარტიის საბჭო მიიჩნევს, რომ ტელეკომპანია “იმედის” ფეისბუკ გვერდზე ანა ყაულაშვილის შესახებ გამოქვეყნებულ ინფორმაციაში დარღვეულია ქარტიის პირველი პრინციპი, სიზუსტე.

ტელეკომპანია “იმედის” ქარდზე მტკიცებით ფორმაშია ინფორმაცია გავრცელებული, რომ ანა ყაულაშვილმა დაჭრა ოჯახის სიწმინდისადმი მიძღვნილი ბანერი, თუმცა არ არის აუდიტორიისათვის მიწოდებული ამ ინფორმაციის დამადასტურებელი რაიმე მტკიცებულება. ქარდს თან ახლავს ქალის ფოტო, რომელსაც უკეთია სამედიცინო პირბადე და შეუძლებელია, აუდიტორიამ მოახდინოს მისი ვინაობის ზუსტი იდენტიფიცირება. ცალსახად არ ჩანს, რომ ფოტოზე აღბეჭდილი ქალი ანა ყაულაშვილია. საქმის განხილვისას ანა ყაულაშვილმა თქვა, რომ ფოტოზე ის არ არის და მას ბანერი არ დაუჭრია.

ტელეკომპანია “იმედის” ქარდს არ ახლავს არანაირი დამატებითი ინფორმაცია, რომელიც დაადასტურებდა, რომ ბანერი ნამდვილად ანა ყაულაშვილმა დაჭრა.

ტელეკომპანია “იმედს” არ მიუწოდებია საკუთარი აუდიტორიისთვის თავად ყაულაშვილის პოზიცია, რითიც დაარღვია ჟურნალისტიკის ელემენტარული, სამართლიანი ბალანსის პრინციპი, რომლის მიხედვითაც, როცა კონკრეტულ სუბიექტს მედია რაიმე ქმედებაში ადანაშაულებს, ამ სუბიექტს აუცილებლად უნდა მიეცეს პასუხის უფლება, აუდიტორიამ უნდა შეიტყოს მისი პოზიციაც.

საბჭოს სხდომაზე განმცხადებელმა განმარტა, რომ ის ტელეკომპანია “იმედის” ჟურნალისტს ქარდის გამოქვეყნებამდე ესაუბრა და უთხრა, რომ მას ბანერი არ დაუჭრია, თუმცა მისი ეს პოზიცია ტელეკომპანია “იმედის” აუდიტორიამ ვერ გაიგო, ტელეკომპანია “იმედის” ჟურნალისტებმა ეს ინფორმაცია არ გამოაქვეყნეს, მიჩქმალეს, რაც ასევე სიზუსტის პრინციპის დარღვევაა. ამას საბჭო მიიჩნევს სიმართლისადმი უპატივცემულობად.

ქარტიის სტანდარტით, ჟურნალისტი ვალდებულია, ინფორმაცია გამოქვეყნებამდე ყოველმხრივ გადაამოწმოს და აუდიტორიას პატიოსნად მიაწოდოს მაქსიმალურად ზუსტი ინფორმაცია.

განსახილველ შემთხვევაში ტელეკომპანია “იმედის” ჟურნალისტმა, არცერთი ეს წესი არ დაიცვა, რითაც პატივი არ სცა სიმართლეს და საკუთარ აუდიტორიას და ქარტიის პირველი პრინციპი დაარღვია.

მეხუთე პრინციპი

მედია ვალდებულია, შეასწოროს გამოქვეყნებული არსებითად არაზუსტი ინფორმაცია, რომელსაც შეცდომაში შეჰყავს საზოგადოება.

განმცხადებლის მიერ საბჭოსთვის წარმოდგენილი მტკიცებულებების მიხედვით, ანა ყაულაშვილმა მის შესახებ არაზუსტი ინფორმაციის გამოქვეყნებიდან ხუთ დღეში, 2025 წლის 22 მაისს, წერილობით მიმართა ტელეკომპანია “იმედს”. ყაულაშვილის მიერ წარმოდგენილი წერილის მიხედვით, ის უარყოფს ბანერის დაჭრას და ტელეკომპანიას თხოვს, შეასწოროს მის შესახებ გავრცელებული არაზუსტი ინფორმაცია.

საქმის განხილვისას ქარტიის საბჭო დარწმუნდა, რომ ტელეკომპანია “იმედს” გავრცელებული ინფორმაცია არ შეუსწორებია და ის მათ  ფეისბუკ გვერდზე კვლავ პირვანდელი სახით არის განთავსებული.

ეთიკური პრინციპების და ქარტიის საბჭოს პრაქტიკის შესაბამისად, მედია ვალდებულია, დაუყოვნებლივ შეასწოროს არაზუსტი ინფორმაცია. შესწორება უნდა მოხდეს გონივრულ ვადაში, მას შემდეგ, რაც მედია შეიტყობს, რომ მის მიერ გავრცელებული ინფორმაცია არაზუსტია.

ეთიკური პრინციპები ჟურნალისტს ავალდებულებს, დაუყოვნებლივ ირეაგიროს ნებისმიერ შეტყობინებაზე და კიდევ ერთხელ გადაამოწმოს, მართლაც ხომ არ დაუშვა შეცდომა.

განსახილველ შემთხვევაში საბჭო დარწმუნდა, რომ ტელეკომპანია “იმედს” გამოქყვეყნებული მასალა არ შეუსწორებია. გამომდინარე აქედან, საბჭო მიიჩნევს, რომ ტელეკომპანია “იმედის” არაიდენტიფიცირებულმა ჟურნალისტმა დაარღვია ქარტიის მე-5, შესწორების, პრინციპი.

მეთერთმეტე პრინციპი

“ჟურნალისტმა უმძიმეს პროფესიულ დანაშაულად უნდა მიიჩნიოს შემდეგი ქმედებები:

ფაქტის განზრახ დამახინჯება.”

ქარტიის საბჭოს გადაწყვეტილებით, სადავო გადაცემაში დაირღვა ქარტიის მე-11 პრინციპი.

ქარტიის საბჭოს პრაქტიკით, ფაქტები განზრახ დამახინჯებულად მიიჩნევა,

როცა დგინდება, რომ:

1. ჟურნალისტმა ზუსტად იცოდა, რა იყო სწორი ინფორმაცია და, მიუხედავად ამისა, მაინც არაზუსტი ინფორმაცია გაავრცელა;

2. ობიექტური გარემოებები იძლეოდნენ დასაბუთებულ ვარაუდს, რომ ჟურნალისტმა იცოდა ნამდვილი ფაქტი და მაინც არაზუსტად გაავრცელა;

3. მედიასაშუალებების მიერ ამ თემაზე არასწორი ინფორმაციების გავრცელება ატარებს კამპანიურ და განგრძობად ხასიათს.

ქარტიის პრაქტიკის შესაბამისად, მე-11 პრინციპის დარღვევის დადგენისას მისი წინაპირობა პირველი პრინციპის დარღვევის დადგენაა. სადავო მასალაში საბჭომ პირველი პრინციპი დარღვეულად მიიჩნია.

საბჭო მე-11 პრინციპზე მსჯელობისას, ყოველთვის იკვლევს მოტივს და ჟურნალისტის განზრახვას.

განმცხადებელმა საბჭოს განუცხადა, რომ ტელეკომპანია “იმედის” ჟურნალისტისთვის ცნობილი იყო, რომ ის არ იყო ფოტოზე გამოსახული ქალი, მაგრამ მათ მაინც გამოაქვეყნეს ფოტო და თქვეს, რომ ფოტოზე ის იყო და მან დაჭრა ბანერი.

საბჭოს შეფასებით, ტელეკომპანია “იმედის” გავრცელებულ ინფორმაციაში არ არის არანაირი მტკიცებულება, რომ ფოტოზე აღბეჭდილი ქალი ანა ყაულაშვილია, თუმცა ტელეკომპანია “იმედმა” მაინც მტკიცებით ფორმაში გაავრცელა ინფორმაცია, რომ ბანერი ყაულაშვილმა დაჭრა.

ტელეკომპანია “იმედის” ჟურნალისტმა აუდიტორიას არ მიაწოდა, დაუმალა ინფორმაცია, რომ ქარდის გამოქვეყნებამდე ესაუბრა ანა ყაულაშვილს, რომელმაც უარყო ბანერის დაჭრა, რაც, საბჭოს შეფასებით, განზრახი ქმედებაა და არა უნებლიე ჟურნალისტური შეცდომა.

ქარტიის საბჭო ყურადღებას ამახვილებს ტელეკომპანია “იმედის” მიერ ყაულაშვილის მიმართ არაზუსტი ინფორმაციის განზრახ გავრცელების მოტივზე. საბჭოს არაერთ გადაწყვეტილებაში აქვს ნამსჯელი და აღნიშნული, რომ ტელეკომპანია “იმედი”, როგორც ქართული ოცნების ხელისუფლების მხარდამჭერი პროპაგანდისტული მედია, განზრახ ახდენს ხელისუფლების მიმართ კრიტიკულად განწყობილი აქტივისტების დისკრედიტაციას და ამისთვის ხშირად იყენებს მათ მიმართ დამახინჯებული, არაზუსტი ინფორმაციის გავრცელების ხერხს.

განსახილველ შემთხვევაშიც, საბჭოსთვის ცნობილი გახდა, რომ იდენტური ინფორმაცია იმავდროულად გაავრცელეს “ქართული ოცნების” ღიად მხარდამჭერმა სხვა მედია საშუალებებმაც, “პოსტვ”-მ და “ინფო-9”-მ, რაც მიანიშნებს, რომ აქტივისტ ყაულაშვილის დისკრედიტაცია “სამთავრობო მედიის” თვითმიზანი იყო.

საბჭო მიიჩნევს, რომ ტელეკომპანია “იმედის” ჟურნალისტმა განზრახ გაავრცელა არაზუსტი ინფორმაცია ყაულაშვილის მიმართ, აუდიტორიას დაუმალა ინფორმაცია იმის შესახებ, რომ ყაულაშვილი ბანერის დაჭრას უარყოფდა.

ტელეკომპანია “იმედის” აუდიტორიას დღემდე არ აქვს ამ ფაქტის შესახებ ინფორმაცია დაზუსტებული, რაც ქარტიის საბჭოს ფაქტის განზრახ დამახინჯებად, მე-11 პრინციპის დარღვევად, მიაჩნია.

სარეზოლუციო ნაწილი:

ტელეკომპანია “იმედის” არაიდენტიფიცირებულმა ჟურნალისტმა დაარღვია ქარტიის პირველი, მე-5, და  მე-11 პრინციპები.

განცხადება

სადავო მასალა

15 მაისი, 2025 წელი

საქმე N-780

საბჭოს თავმჯდომარე: ნანა ბიგანიშვილი

საბჭოს წევრები: ნინო გელაშვილი, ნინო რამიშვილი, ირაკლი მსხილაძე, თიკო ზაზაძე, თიკო დავაძე, საბა წიწიკაშვილი

აღწერილობითი ნაწილი

საქართველოს ჟურნალისტური ეთიკის ქარტიის საბჭოს განცხადებით მომართა ანა კომლაძემ ტელეკომპანია “იმედის” არაიდენტიფიცირებული ჟურნალისტის წინააღმდეგ.

მოპასუხე მხარეს თავისი შეპასუხება არ წარმოუდგენია.

საქმის განხილვის თავისებურებები

საბჭოს სხდომა წარიმართა ონლაინ ფორმატში.

ქარტიის წესდების თანახმად: „საბჭოს წევრებს  საკუთარი პოზიცია განსახილველ საკითხთან დაკავშირებით შეუძლიათ გამოხატონ/საბჭოს მუშაობაში მონაწილეობა მიიღონ დისტანციური ელექტრონული საკომუნიკაციო საშუალების გამოყენებით [სოციალური ქსელი, ელექტრონული ფოსტა, ონლაინ  ვიდეო და აუდიო ზარები]“.

სხდომას ესწრებოდა განმცხადებელი ანა კომლაძე. მოპასუხე მხარე სხდომას არ დასწრებია.

სამოტივაციო ნაწილი

სადავო მასალა:

სადავო მასალა ტელეკომპანია “იმედის” ფეისბუქ გვერდზე 2025 წლის 5 მარტს გამოქვეყნდა. ის ანა კომლაძის თბილისის მერიიდან გათავისუფლებას ეხება და მასში განმცხადებელი “რადიკალური ოპოზიციის მხარდამჭერად” არის მოხსენიებული.

პირველი პრინციპი.

„ჟურნალისტმა პატივი უნდა სცეს სიმართლეს და საზოგადოების უფლებას – მიიღოს ზუსტი ინფორმაცია.“

სხდომაზე განმცხადებელმა განმარტა, რომ “იმედმა” მისი პოლიტიკური კუთვნილების შესახებ არაზუსტი, მასთან გადაუმოწმებელი, ინფორმაცია გაავრცელა.

განმცხადებლის თქმით, არასწორია მისი როგორც ოპოზიციის, მითუმეტეს რადიკალური ოპოზიციის, მხარდამჭერად წარმოჩენა.

განმცხადებელმა საბჭოს განუცხადა, რომ მისი ასე მოხსენიება დაუსაბუთებელი და გადაუმოწმებელია და რომ ის საკუთარ თავს მიაკუთვნებს არა ოპოზიციის, არამედ საქართველოს ევროინტეგრაციის მხარდამჭერთა რიცხვს.

სადავო მასალაში არ ჩანს, გაურკვეველია, თუ რას ეყრდნობა მოპასუხე მედია ანა კომლაძის მიმართ ტერმინის “რადიკალური ოპოზიციის მხარდამჭერი” გამოყენებისას. თუ “იმედის” ჟურნალისტს ჰქონდა რამე მტკიცებულება, რაც აუდიტორიას განმცხადებლის მხრიდან “რადიკალური ოპოზიციის მხარდაჭერაში” დაარწმუნებდა, ის რამე ფორმით, ფოტო-ვიდეო მასალით, თუნდაც ბმულის სახით, ასახული უნდა ყოფილიყო გამოქვეყნებულ მასალაში.

მაშინ როცა მედია პირს უარყოფით კონტექსტში წარმოაჩენს და, “იმედის” კონტექსტით, რადიკალიზმი ცალსახად უარყოფითი კონოტაციის მატარებელია, აუცილებელია ამ პირის პოზიციის ასახვა, მისთვის ბრალდებაზე პასუხის გაცემის შეთავაზება.

განსახილველ შემთხვევაში ასე არ მოხდა. მასალას არ ახლავს ანა კომლაძის პასუხი, არ ჩანს კომენტარის მოპოვების მცდელობა, რაც ცალსახად პირველი პრინციპის დარღვევაა.

ქარტიის საბჭოს არაერთხელ განუხილავს ტელეკომპანია “იმედის” წინააღმდეგ ისეთი საქმე, რომელშიც ის ხელისუფლებისადმი კრიტიკულად განწყობილ მოქალაქეებს მოიხსენიებს რადიკალური ოპოზიციის აქტივისტად თუ მხარდამჭერად.

როგორც გადაწყვეტილებაში საქმეზე - “ფორმულას” პროდიუსერი ნესტან (ნენე) დალაქიშვილი “იმედის” არაიდენტიფიცირებული ჟურნალისტის წინააღმდეგ არის აღნიშნული, ვინაიდან ანა კომლაძე საჯაროდ ხელმისაწვდომ წყაროებში არ ახდენს იდენტიფიცირებას, როგორც “რადიკალური ოპოზიციის” ან უბრალოდ “ოპოზიციის მხარდამჭერი”, მოპასუხე მედია მასაც უნდა დაკავშირებოდა და ეს ინფორმაცია მასთან უნდა გადაემოწმებინა.

განმცხადებელი სხდომაზე სადავოდ ხდიდა ასევე “იმედის” მიერ 5 მარტს მისი სამსახურიდან გათავისუფლების შესახებ ინფორმაციის გავრცელებას, მაშინ როდესაც გათავისუფლების ბრძანება ჯერ კიდევ არ არსებობდა და ის 14 მარტით თარიღდება. და იმ დროს იყო თეორიული შანსი, რომ რეორგანიზაციის მიუხედავად, ის სამსახურში მაინც დარჩენილიყო.

ქარტიის საბჭო ამ ნაწილში პრობლემად მიიჩნევს ინფორმაციის გადამოწმების სტანდარტს. მასალაში არ ჩანს, რას დაეყრდნო ტელეკომპანია “იმედი” ამ ინფორმაციის გავრცელებისას. ქარტიის საბჭო პირველი პრინციპის ფარგლებში აფასებს ჟურნალისტის მხრიდან ინფორმაციის გადამოწმების მცდელობას. ინფორმაციის გამოქვეყნებამდე მისი მაქსიმალური გადამოწმებით ჟურნალისტი უზრუნველყოფს აუდიტორიის უფლებას, მიიღოს ზუსტი და სწორი ინფორმაცია.

მოცემულ შემთხვევაში, სადავო მედიაპროდუქტში არ ჩანს ჟურნალისტის მინიმალური მცდელობაც კი, გადაამოწმოს ინფორმაცია, თუნდაც მის ადრესატთან ან საჯარო დაწესებულებაში, რაც ქარტიის სტანდარტს ეწინააღმდეგება.

ამდენად, გადაუმოწმებელი და არაზუსტი ინფორმაციის გავრცელებით ტელეკომპანია “იმედმა” დაარღვია ქარტიის პირველი პრინციპი.

მეხუთე პრინციპი.

“მედია ვალდებულია, შეასწოროს გამოქვეყნებული არსებითად არაზუსტი ინფორმაცია, რომელსაც შეცდომაში შეჰყავს საზოგადოება.”

ქარტიის პრაქტიკის თანახმად, იმისათვის, რომ ჟურნალისტს დაუდგინდეს მე-5 პრინციპის დარღვევა, აუცილებელია:

1. დადგინდეს, რომ პირველი პრინციპი დარღვეულია (არაზუსტი, დაუბალანსებელი ან გადაუმოწმებელი ინფორმაციის გავრცელება);

2. საბჭო დარწმუნდეს, რომ ჟურნალისტმა ან მედიასაშუალებამ (რომლის სახელითაც გამოქვეყნდა ჟურნალისტური პროდუქტი) გაიგო არაზუსტი, დაუბალანსებელი ან გადაუმოწმებელი ინფორმაციის გავრცელების გამო განმცხადებლის პრეტენზიის შესახებ.

3. ინფორმაცია არ შესწორდა სათანადოდ.

ქარტიის საბჭოს სამდივნომ ანა კომლაძის განცხადება სათანადო წესით გადაუგზავნა ტელეკომპანია “იმედს”. აღნიშნული ქმნის პრეზუმფციას, რომ მოპასუხისათვის ცნობილი გახდა არსებული პრეტენზიის შესახებ, რაც წარმოშობდა მის ვალდებულებას, არსებითად არაზუსტი ინფორმაცია შეესწორებინა.

საბჭო განმარტავს, რომ ჟურნალისტს ჰქონდა შესაძლებლობა და საფუძველი, მასალაში არსებული უზუსტობები შეესწორებინა, რაც არ მომხდარა.

სადავო მასალა  დღემდე ხელმისაწვდომია “იმედის” ფეისბუქ გვერდზე და მას არ აქვს არანაირი მინიშნება, რომ “ქარდში” გავრცელებული ინფორმაცია არაზუსტია.

ზემოაღნიშნულზე დაყრდნობით, ქარტიის საბჭომ მიიჩნია, რომ სადავო მასალაში ქარტიის მე-5 პრინციპი დაირღვა.

მეშვიდე პრინციპი.

“ჟურნალისტს უნდა ესმოდეს მედიის მიერ დისკრიმინაციის წახალისების საფრთხე; ამიტომ ყველაფერი უნდა იღონოს ნებისმიერი პირის დისკრიმინაციის თავიდან ასაცილებლად რასის, სქესის, სექსუალური ორიენტაციის, ენის, რელიგიის, პოლიტიკური და სხვა შეხედულებების, ეროვნული ან სოციალური წარმოშობის საფუძველზე ან რაიმე სხვა ნიშნით.”

ქარტიის საბჭოს გადაწყვეტილებით, მოპასუხე მედიამ სადავო მასალაში დაარღვია ქარტიის მე-7 პრინციპი.

მე-7 პრინციპზე მსჯელობისას ქარტიის საბჭო ყოველთვის იკვლევს დისკრიმინაციის ნიშანსა და საფუძველს.

მოცემულ შემთხვევაში, საბჭომ მიიჩნია, რომ ტელეკომპანია “იმედიმა” წაახალისა ევროკავშირში გაწევრიანების მხარდამჭერ პეტიციაზე ხელმომწერი და გათავისუფლებული საჯარო მოხელეების პოლიტიკური ნიშნით დისკრიმინაცია.

ქარტიის საბჭოს მრავალგზის აღუნიშნავს, რომ მედიას არადისკრიმინაციული გარემოს ჩამოყალიბებასა და სტერეოტიპების შემცირებაში მნიშვნელოვანი როლი აკისრია. ეთიკური პრინციპების მიხედვით, დაუშვებელია ნებისმიერი სახის დისკრიმინაცია, დაუშვებელია პირდაპირი და ირიბი დისკრიმინაციაც.

მოცემულ მასალაში ჟურნალისტი არათუ არ გაემიჯნა დისკრიმინაციულ გამონათქვამებს, არამედ თავად იყო დისკრიმინაციის წამახალისებელი. ეს ნათლად ჩანს ქარდის ქვემოთ გაკეთებულ კომენტარებში და იმ ფეისბუქ-პოსტებში, რომლებიც “ქართული ოცნების” მხარდამჭერებმა ანა კომლაძის თბილისის მერიიდან გათავისუფლებას მიუძღვნეს.

ამ ქმედებით ტელეკომპანია “იმედმა”  ხელი შეუწყო არა მხოლოდ ანა კომლაძის, არამედ ევროკავშირში გაწევრიანების ღიად მხარდაჭერისთვის სამსახურიდან გათავისუფლებული სხვა საჯარო მოხელეების სტიგმატიზაციასა და დისკრიმინაციას. ისინი სიძულვილის ენის ობიექტად აქცია, რაც სამომავლოდ შეიძლება გახდეს იმის საწინდარი, რომ ასეთმა ადამიანებმა საკუთარი პოზიციის ღიად დაფიქსირებისგან თავი შეიკავონ.

მოცემულ შემთხვევაში, მოპასუხე მედია წინააღმდეგობაში მოდის თავის სოციალურ პასუხისმგებლობასთან - მედიის ვალია, არ გაამძაფროს დისკრიმინაციული ფონი და საინფორმაციო ქმედებებით ხელი შეუწყოს საზოგადოებაში არსებული ირაციონალური განწყობებისა და ზიზღის წინააღმდეგ ბრძოლას  - რითაც არღვევს ქარტიის მე-7 პრინციპს.

მეთერთმეტე პრინციპი

“ჟურნალისტმა უმძიმეს პროფესიულ დანაშაულად უნდა მიიჩნიოს შემდეგი ქმედებები:

ფაქტის განზრახ დამახინჯება.”

ქარტიის საბჭოს გადაწყვეტილებით, სადავო ქარდში დაირღვა ქარტიის მე-11 პრინციპი.

განმცხადებელი მიიჩნევს, რომ სადავო სიუჟეტი ემსახურებოდა მის განზრახ დისკრედიტაციას.

ქარტიის საბჭოს პრაქტიკით, ფაქტები განზრახ დამახინჯებულად მიიჩნევა,

როცა დგინდება, რომ:

1. ჟურნალისტმა ზუსტად იცოდა, რა იყო სწორი ინფორმაცია და, მიუხედავად ამისა, მაინც არაზუსტი ინფორმაცია გაავრცელა;

2. ობიექტური გარემოებები იძლეოდნენ დასაბუთებულ ვარაუდს, რომ ჟურნალისტმა იცოდა ნამდვილი ფაქტი და მაინც არაზუსტად გაავრცელა;

3. მედიასაშუალებების მიერ ამ თემაზე არასწორი ინფორმაციების გავრცელება ატარებს კამპანიურ და განგრძობად ხასიათს.

ქარტიის პრაქტიკის შესაბამისად, მე-11 პრინციპის დარღვევის დადგენისას მისი წინაპირობა პირველი პრინციპის დარღვევის დადგენაა. სადავო ქარდში საბჭომ პირველი პრინციპი დარღვეულად მიიჩნია.

საბჭო მიიჩნევს, რომ განსახილველ შემთხვევაში მე-11 პრინციპიც დარღვეულია, რაც პოლიტიკური მოტივებით აიხსნება.

როგორც სხდომაზე ანა კომლაძემ განაცხადა, ის მხარს უჭერს საქართველოს ევროინტეგრაციას, ეწინააღმდეგება ამ პროცესის 2028 წლამდე შეჩერების შესახებ ირაკლი კობახიძის განცხადებას, არის საჯარო მოხელეების მიერ გავრცელებულ პეტიციაზე ხელმომწერი და პროევროპული აქციების მონაწილე.

ქარტიის საბჭოს არაერთგზის განუხილავს ტელეკომპანია “იმედის” წინააღმდეგ მსგავსი საქმეები და მისთვის არ არის ახალი “იმედის” მხრიდან აქტიური მოქალაქეების დისკრედიტაციის მცდელობა მათი პოლიტიკური განწყობების გამო (იხ. გადაწყვეტილება საქმეზე - ქრისტინე ზამთარაძე თამარ ჩიკვატიას წინააღმდეგ; გადაწყვეტილება საქმეზე - გიორგი ისაკაძე გიორგი აბაზაძის წინააღმდეგ; გადაწყვეტილება საქმეზე - “ფორმულას” პროდიუსერი ნესტან (ნენე) დალაქიშვილი “იმედის” არაიდენტიფიცირებული ჟურნალისტის წინააღმდეგ; გადაწყვეტილება საქმეზე - პოლიტიკური მოძრაობა “თავისუფლების მოედანი” მეგი ნარსავიძისა და გივი კუჭავას წინააღმდეგ).

ზემოთ მოცემული მაგალითები ადასტურებს “იმედის” მხრიდან ანა კომლაძის მსგავსი პირების განზრახ დისკრედიტაციის მცდელობებს.

მოპასუხე მედია მაქსიმალურად ცდილობს, “ქართული ოცნების” პოლიტიკის მოწინააღმდეგეები რადიკალიზმსა და ოპოზიციასთან დაკავშირებით, ნეგატიურ კონტექსტში წარმოაჩინოს.

“იმედის” ჟურნალისტმა ამ ქარდით სცადა, ანა კომლაძის კრიტიკული პოზიცია, როგორც “რადიკალური ოპოზიციის მხარდამჭერის” პოზიცია, ისე წარმოეჩინა. ამით კი ხელი შეუწყო მის დისკრიმინაციას,  რაზეც მიანიშნებს “იმედის” ამ ქარდზე მომხმარებლების შეურაცხმყოფელი კომენტარების სიმრავლეც.

ამის გათვალისწინებით, საბჭომ დარღვეულად მიიჩნია ქარტიის მე-11 პრინციპი.

სარეზოლუციო ნაწილი

ტელეკომპანია “იმედის” არაიდენტიფიცირებულმა ჟურნალისტმა ქარტიის პირველი, მე-5, მე-7 და მე-11 პრინციპები დაარღვია.

15 მაისი, 2025 წელი

საქმე N-780

საბჭოს თავმჯდომარე: ნანა ბიგანიშვილი

საბჭოს წევრები: ნინო გელაშვილი, ნინო რამიშვილი, ირაკლი მსხილაძე, თიკო ზაზაძე, თიკო დავაძე, საბა წიწიკაშვილი

აღწერილობითი ნაწილი

საქართველოს ჟურნალისტური ეთიკის ქარტიის საბჭოს განცხადებით მომართა ანა კომლაძემ ტელეკომპანია “იმედის” არაიდენტიფიცირებული ჟურნალისტის წინააღმდეგ.

მოპასუხე მხარეს თავისი შეპასუხება არ წარმოუდგენია.

საქმის განხილვის თავისებურებები

საბჭოს სხდომა წარიმართა ონლაინ ფორმატში.

ქარტიის წესდების თანახმად: „საბჭოს წევრებს  საკუთარი პოზიცია განსახილველ საკითხთან დაკავშირებით შეუძლიათ გამოხატონ/საბჭოს მუშაობაში მონაწილეობა მიიღონ დისტანციური ელექტრონული საკომუნიკაციო საშუალების გამოყენებით [სოციალური ქსელი, ელექტრონული ფოსტა, ონლაინ  ვიდეო და აუდიო ზარები]“.

სხდომას ესწრებოდა განმცხადებელი ანა კომლაძე. მოპასუხე მხარე სხდომას არ დასწრებია.

სამოტივაციო ნაწილი

სადავო მასალა:

სადავო მასალა ტელეკომპანია “იმედის” ფეისბუქ გვერდზე 2025 წლის 5 მარტს გამოქვეყნდა. ის ანა კომლაძის თბილისის მერიიდან გათავისუფლებას ეხება და მასში განმცხადებელი “რადიკალური ოპოზიციის მხარდამჭერად” არის მოხსენიებული.

პირველი პრინციპი.

„ჟურნალისტმა პატივი უნდა სცეს სიმართლეს და საზოგადოების უფლებას – მიიღოს ზუსტი ინფორმაცია.“

სხდომაზე განმცხადებელმა განმარტა, რომ “იმედმა” მისი პოლიტიკური კუთვნილების შესახებ არაზუსტი, მასთან გადაუმოწმებელი, ინფორმაცია გაავრცელა.

განმცხადებლის თქმით, არასწორია მისი როგორც ოპოზიციის, მითუმეტეს რადიკალური ოპოზიციის, მხარდამჭერად წარმოჩენა.

განმცხადებელმა საბჭოს განუცხადა, რომ მისი ასე მოხსენიება დაუსაბუთებელი და გადაუმოწმებელია და რომ ის საკუთარ თავს მიაკუთვნებს არა ოპოზიციის, არამედ საქართველოს ევროინტეგრაციის მხარდამჭერთა რიცხვს.

სადავო მასალაში არ ჩანს, გაურკვეველია, თუ რას ეყრდნობა მოპასუხე მედია ანა კომლაძის მიმართ ტერმინის “რადიკალური ოპოზიციის მხარდამჭერი” გამოყენებისას. თუ “იმედის” ჟურნალისტს ჰქონდა რამე მტკიცებულება, რაც აუდიტორიას განმცხადებლის მხრიდან “რადიკალური ოპოზიციის მხარდაჭერაში” დაარწმუნებდა, ის რამე ფორმით, ფოტო-ვიდეო მასალით, თუნდაც ბმულის სახით, ასახული უნდა ყოფილიყო გამოქვეყნებულ მასალაში.

მაშინ როცა მედია პირს უარყოფით კონტექსტში წარმოაჩენს და, “იმედის” კონტექსტით, რადიკალიზმი ცალსახად უარყოფითი კონოტაციის მატარებელია, აუცილებელია ამ პირის პოზიციის ასახვა, მისთვის ბრალდებაზე პასუხის გაცემის შეთავაზება.

განსახილველ შემთხვევაში ასე არ მოხდა. მასალას არ ახლავს ანა კომლაძის პასუხი, არ ჩანს კომენტარის მოპოვების მცდელობა, რაც ცალსახად პირველი პრინციპის დარღვევაა.

ქარტიის საბჭოს არაერთხელ განუხილავს ტელეკომპანია “იმედის” წინააღმდეგ ისეთი საქმე, რომელშიც ის ხელისუფლებისადმი კრიტიკულად განწყობილ მოქალაქეებს მოიხსენიებს რადიკალური ოპოზიციის აქტივისტად თუ მხარდამჭერად.

როგორც გადაწყვეტილებაში საქმეზე - “ფორმულას” პროდიუსერი ნესტან (ნენე) დალაქიშვილი “იმედის” არაიდენტიფიცირებული ჟურნალისტის წინააღმდეგ არის აღნიშნული, ვინაიდან ანა კომლაძე საჯაროდ ხელმისაწვდომ წყაროებში არ ახდენს იდენტიფიცირებას, როგორც “რადიკალური ოპოზიციის” ან უბრალოდ “ოპოზიციის მხარდამჭერი”, მოპასუხე მედია მასაც უნდა დაკავშირებოდა და ეს ინფორმაცია მასთან უნდა გადაემოწმებინა.

განმცხადებელი სხდომაზე სადავოდ ხდიდა ასევე “იმედის” მიერ 5 მარტს მისი სამსახურიდან გათავისუფლების შესახებ ინფორმაციის გავრცელებას, მაშინ როდესაც გათავისუფლების ბრძანება ჯერ კიდევ არ არსებობდა და ის 14 მარტით თარიღდება. და იმ დროს იყო თეორიული შანსი, რომ რეორგანიზაციის მიუხედავად, ის სამსახურში მაინც დარჩენილიყო.

ქარტიის საბჭო ამ ნაწილში პრობლემად მიიჩნევს ინფორმაციის გადამოწმების სტანდარტს. მასალაში არ ჩანს, რას დაეყრდნო ტელეკომპანია “იმედი” ამ ინფორმაციის გავრცელებისას. ქარტიის საბჭო პირველი პრინციპის ფარგლებში აფასებს ჟურნალისტის მხრიდან ინფორმაციის გადამოწმების მცდელობას. ინფორმაციის გამოქვეყნებამდე მისი მაქსიმალური გადამოწმებით ჟურნალისტი უზრუნველყოფს აუდიტორიის უფლებას, მიიღოს ზუსტი და სწორი ინფორმაცია.

მოცემულ შემთხვევაში, სადავო მედიაპროდუქტში არ ჩანს ჟურნალისტის მინიმალური მცდელობაც კი, გადაამოწმოს ინფორმაცია, თუნდაც მის ადრესატთან ან საჯარო დაწესებულებაში, რაც ქარტიის სტანდარტს ეწინააღმდეგება.

ამდენად, გადაუმოწმებელი და არაზუსტი ინფორმაციის გავრცელებით ტელეკომპანია “იმედმა” დაარღვია ქარტიის პირველი პრინციპი.

მეხუთე პრინციპი.

“მედია ვალდებულია, შეასწოროს გამოქვეყნებული არსებითად არაზუსტი ინფორმაცია, რომელსაც შეცდომაში შეჰყავს საზოგადოება.”

ქარტიის პრაქტიკის თანახმად, იმისათვის, რომ ჟურნალისტს დაუდგინდეს მე-5 პრინციპის დარღვევა, აუცილებელია:

1. დადგინდეს, რომ პირველი პრინციპი დარღვეულია (არაზუსტი, დაუბალანსებელი ან გადაუმოწმებელი ინფორმაციის გავრცელება);

2. საბჭო დარწმუნდეს, რომ ჟურნალისტმა ან მედიასაშუალებამ (რომლის სახელითაც გამოქვეყნდა ჟურნალისტური პროდუქტი) გაიგო არაზუსტი, დაუბალანსებელი ან გადაუმოწმებელი ინფორმაციის გავრცელების გამო განმცხადებლის პრეტენზიის შესახებ.

3. ინფორმაცია არ შესწორდა სათანადოდ.

ქარტიის საბჭოს სამდივნომ ანა კომლაძის განცხადება სათანადო წესით გადაუგზავნა ტელეკომპანია “იმედს”. აღნიშნული ქმნის პრეზუმფციას, რომ მოპასუხისათვის ცნობილი გახდა არსებული პრეტენზიის შესახებ, რაც წარმოშობდა მის ვალდებულებას, არსებითად არაზუსტი ინფორმაცია შეესწორებინა.

საბჭო განმარტავს, რომ ჟურნალისტს ჰქონდა შესაძლებლობა და საფუძველი, მასალაში არსებული უზუსტობები შეესწორებინა, რაც არ მომხდარა.

სადავო მასალა  დღემდე ხელმისაწვდომია “იმედის” ფეისბუქ გვერდზე და მას არ აქვს არანაირი მინიშნება, რომ “ქარდში” გავრცელებული ინფორმაცია არაზუსტია.

ზემოაღნიშნულზე დაყრდნობით, ქარტიის საბჭომ მიიჩნია, რომ სადავო მასალაში ქარტიის მე-5 პრინციპი დაირღვა.

მეშვიდე პრინციპი.

“ჟურნალისტს უნდა ესმოდეს მედიის მიერ დისკრიმინაციის წახალისების საფრთხე; ამიტომ ყველაფერი უნდა იღონოს ნებისმიერი პირის დისკრიმინაციის თავიდან ასაცილებლად რასის, სქესის, სექსუალური ორიენტაციის, ენის, რელიგიის, პოლიტიკური და სხვა შეხედულებების, ეროვნული ან სოციალური წარმოშობის საფუძველზე ან რაიმე სხვა ნიშნით.”

ქარტიის საბჭოს გადაწყვეტილებით, მოპასუხე მედიამ სადავო მასალაში დაარღვია ქარტიის მე-7 პრინციპი.

მე-7 პრინციპზე მსჯელობისას ქარტიის საბჭო ყოველთვის იკვლევს დისკრიმინაციის ნიშანსა და საფუძველს.

მოცემულ შემთხვევაში, საბჭომ მიიჩნია, რომ ტელეკომპანია “იმედიმა” წაახალისა ევროკავშირში გაწევრიანების მხარდამჭერ პეტიციაზე ხელმომწერი და გათავისუფლებული საჯარო მოხელეების პოლიტიკური ნიშნით დისკრიმინაცია.

ქარტიის საბჭოს მრავალგზის აღუნიშნავს, რომ მედიას არადისკრიმინაციული გარემოს ჩამოყალიბებასა და სტერეოტიპების შემცირებაში მნიშვნელოვანი როლი აკისრია. ეთიკური პრინციპების მიხედვით, დაუშვებელია ნებისმიერი სახის დისკრიმინაცია, დაუშვებელია პირდაპირი და ირიბი დისკრიმინაციაც.

მოცემულ მასალაში ჟურნალისტი არათუ არ გაემიჯნა დისკრიმინაციულ გამონათქვამებს, არამედ თავად იყო დისკრიმინაციის წამახალისებელი. ეს ნათლად ჩანს ქარდის ქვემოთ გაკეთებულ კომენტარებში და იმ ფეისბუქ-პოსტებში, რომლებიც “ქართული ოცნების” მხარდამჭერებმა ანა კომლაძის თბილისის მერიიდან გათავისუფლებას მიუძღვნეს.

ამ ქმედებით ტელეკომპანია “იმედმა”  ხელი შეუწყო არა მხოლოდ ანა კომლაძის, არამედ ევროკავშირში გაწევრიანების ღიად მხარდაჭერისთვის სამსახურიდან გათავისუფლებული სხვა საჯარო მოხელეების სტიგმატიზაციასა და დისკრიმინაციას. ისინი სიძულვილის ენის ობიექტად აქცია, რაც სამომავლოდ შეიძლება გახდეს იმის საწინდარი, რომ ასეთმა ადამიანებმა საკუთარი პოზიციის ღიად დაფიქსირებისგან თავი შეიკავონ.

მოცემულ შემთხვევაში, მოპასუხე მედია წინააღმდეგობაში მოდის თავის სოციალურ პასუხისმგებლობასთან - მედიის ვალია, არ გაამძაფროს დისკრიმინაციული ფონი და საინფორმაციო ქმედებებით ხელი შეუწყოს საზოგადოებაში არსებული ირაციონალური განწყობებისა და ზიზღის წინააღმდეგ ბრძოლას  - რითაც არღვევს ქარტიის მე-7 პრინციპს.

მეთერთმეტე პრინციპი

“ჟურნალისტმა უმძიმეს პროფესიულ დანაშაულად უნდა მიიჩნიოს შემდეგი ქმედებები:

ფაქტის განზრახ დამახინჯება.”

ქარტიის საბჭოს გადაწყვეტილებით, სადავო ქარდში დაირღვა ქარტიის მე-11 პრინციპი.

განმცხადებელი მიიჩნევს, რომ სადავო სიუჟეტი ემსახურებოდა მის განზრახ დისკრედიტაციას.

ქარტიის საბჭოს პრაქტიკით, ფაქტები განზრახ დამახინჯებულად მიიჩნევა,

როცა დგინდება, რომ:

1. ჟურნალისტმა ზუსტად იცოდა, რა იყო სწორი ინფორმაცია და, მიუხედავად ამისა, მაინც არაზუსტი ინფორმაცია გაავრცელა;

2. ობიექტური გარემოებები იძლეოდნენ დასაბუთებულ ვარაუდს, რომ ჟურნალისტმა იცოდა ნამდვილი ფაქტი და მაინც არაზუსტად გაავრცელა;

3. მედიასაშუალებების მიერ ამ თემაზე არასწორი ინფორმაციების გავრცელება ატარებს კამპანიურ და განგრძობად ხასიათს.

ქარტიის პრაქტიკის შესაბამისად, მე-11 პრინციპის დარღვევის დადგენისას მისი წინაპირობა პირველი პრინციპის დარღვევის დადგენაა. სადავო ქარდში საბჭომ პირველი პრინციპი დარღვეულად მიიჩნია.

საბჭო მიიჩნევს, რომ განსახილველ შემთხვევაში მე-11 პრინციპიც დარღვეულია, რაც პოლიტიკური მოტივებით აიხსნება.

როგორც სხდომაზე ანა კომლაძემ განაცხადა, ის მხარს უჭერს საქართველოს ევროინტეგრაციას, ეწინააღმდეგება ამ პროცესის 2028 წლამდე შეჩერების შესახებ ირაკლი კობახიძის განცხადებას, არის საჯარო მოხელეების მიერ გავრცელებულ პეტიციაზე ხელმომწერი და პროევროპული აქციების მონაწილე.

ქარტიის საბჭოს არაერთგზის განუხილავს ტელეკომპანია “იმედის” წინააღმდეგ მსგავსი საქმეები და მისთვის არ არის ახალი “იმედის” მხრიდან აქტიური მოქალაქეების დისკრედიტაციის მცდელობა მათი პოლიტიკური განწყობების გამო (იხ. გადაწყვეტილება საქმეზე - ქრისტინე ზამთარაძე თამარ ჩიკვატიას წინააღმდეგ; გადაწყვეტილება საქმეზე - გიორგი ისაკაძე გიორგი აბაზაძის წინააღმდეგ; გადაწყვეტილება საქმეზე - “ფორმულას” პროდიუსერი ნესტან (ნენე) დალაქიშვილი “იმედის” არაიდენტიფიცირებული ჟურნალისტის წინააღმდეგ; გადაწყვეტილება საქმეზე - პოლიტიკური მოძრაობა “თავისუფლების მოედანი” მეგი ნარსავიძისა და გივი კუჭავას წინააღმდეგ).

ზემოთ მოცემული მაგალითები ადასტურებს “იმედის” მხრიდან ანა კომლაძის მსგავსი პირების განზრახ დისკრედიტაციის მცდელობებს.

მოპასუხე მედია მაქსიმალურად ცდილობს, “ქართული ოცნების” პოლიტიკის მოწინააღმდეგეები რადიკალიზმსა და ოპოზიციასთან დაკავშირებით, ნეგატიურ კონტექსტში წარმოაჩინოს.

“იმედის” ჟურნალისტმა ამ ქარდით სცადა, ანა კომლაძის კრიტიკული პოზიცია, როგორც “რადიკალური ოპოზიციის მხარდამჭერის” პოზიცია, ისე წარმოეჩინა. ამით კი ხელი შეუწყო მის დისკრიმინაციას,  რაზეც მიანიშნებს “იმედის” ამ ქარდზე მომხმარებლების შეურაცხმყოფელი კომენტარების სიმრავლეც.

ამის გათვალისწინებით, საბჭომ დარღვეულად მიიჩნია ქარტიის მე-11 პრინციპი.

სარეზოლუციო ნაწილი

ტელეკომპანია “იმედის” არაიდენტიფიცირებულმა ჟურნალისტმა ქარტიის პირველი, მე-5, მე-7 და მე-11 პრინციპები დაარღვია.

15 მაისი, 2025 წელი

საქმე N-784

საბჭოს თავმჯდომარე: ნანა ბიგანიშვილი

საბჭოს წევრები: ნინო გელაშვილი, ნინო რამიშვილი, ირაკლი მსხილაძე, თიკო ზაზაძე, თიკო დავაძე, საბა წიწიკაშვილი

აღწერილობითი ნაწილი

საქართველოს ჟურნალისტური ეთიკის ქარტიის საბჭოს განცხადებით მომართა სს “სადაზღვევო კომპანია ალდაგმა” ტელეკომპანია “ობიექტივის” ჟურნალისტისა და წამყვანის ნათია მაზანაშვილის წინააღმდეგ.

მოპასუხე მხარეს თავისი შეპასუხება არ წარმოუდგენია.

საქმის განხილვის თავისებურებები

საბჭოს სხდომა წარიმართა ონლაინ ფორმატში.

ქარტიის წესდების თანახმად: „საბჭოს წევრებს  საკუთარი პოზიცია განსახილველ საკითხთან დაკავშირებით შეუძლიათ გამოხატონ/საბჭოს მუშაობაში მონაწილეობა მიიღონ დისტანციური ელექტრონული საკომუნიკაციო საშუალების გამოყენებით [სოციალური ქსელი, ელექტრონული ფოსტა, ონლაინ  ვიდეო და აუდიო ზარები]“.

სხდომას ესწრებოდნენ განმცხადებლის წარმომადგენლები - კომპანიის იურისტები ბექა ჭყონია და გვანცა არჩვაძე. მოპასუხე მხარე სხდომას არ დასწრებია.

განმცხადებელი თავდაპირველად დავობდა ქარტიის პირველი; მე-3; მე-5 და მე-11 პრინციპების დარღვევაზე, თუმცა სხდომაზე მიღებული განმარტებების შემდეგ მე-3 პრინციპი დღის წესრიგიდან მოიხსნა.

სამოტივაციო ნაწილი

სადავო მასალა:

სადავო გადაცემა “სოციალური თემატიკა” ტელეკომპანია “ობიექტივის” ეთერში 2025 წლის 13 მარტს გავიდა. გადაცემაში წამყვანი სს “სადაზღვევო კომპანია ალდაგის” შესახებ საუბრობს.

ნათია მაზანაშვილის სადავო ფრაზები:

“მე მინდა ასევე ვისაუბრო დღეს “სადაზღვევო კომპანია ალდაგზე”, აი ასე, პირდაპირ მინდა დავადანაშაულო იმაში, რასაც კონკრეტული ადამიანების მიმართ აკეთებს და პირდაპირ დანაშაულს ჩადის, რომ ხალხს არ უნაზღაურებს იმ ზარალს და იმ თანხებს, რომელიც ეკუთვნით.”

“აი, კონკრეტული ქეისი მიჭირავს ხელში, რომელსაც კიდევ უფრო მეტად გავასაჯაროებ, რომ ჯამში ყოველთვიურად  “ალდაგი” კონკრეტული ადამიანისგან იღებდა 1000 ლარამდე და შემდეგ, როდესაც დაზიანდა ავტომობილი, არაფერი არ აუნაზღაურა არცერთ ავტომობილზე “ალდაგმა” და აი, პირდაპირ ვიძახი, რომ “სადაზღვევო კომპანია ალდაგი” არის დამნაშავე, ადამიანებს როგორც ექცევა.”

“აი, მე არ ვიცი, ეს არის ყველაზე ცუდი რამ, რაც შეიძლება გაუკეთო ადამიანს. როგორ შეიძლება, რომ ამის შემდეგ რომელიმე, აი, ვინმე, ნებისმიერი ადამიანი მივიდეს “ალდაგში” და დააზღვიოს რამ, როდესაც, აი, გარკვეული დროის განმავლობაში, კონკრეტული ქეისი მაქვს და მე ფეისბუქზეც გავასაჯაროებ ამ ყველაფერს, რომ ყოველთვიურად ძალიან დიდ თანხას იღებდა ადამიანისგან, რომელსაც ორი ავტომობილი ყავდა დაზღვეული და შემდეგ, როდესაც გაფუჭდა ეს ავტომობილი, ფაქტიურად არაფერი არ აანაზღაურა და აქეთ დებს ადამიანს მიზეზებს და შარს. ეს არის დანაშაული პირდაპირ, აი პირდაპირ ეთერში ვიძახი ამას და აუცილებლად მოკლე ხანში სახელით და გვარებით ფეისბუქზე და სხვადასხვა გვერდებზე გავასაჯაროებ იმ ყველაფერს, რომელსაც “სადაზღვევო კომპანია ალდაგი” კადრულობს.”

პირველი პრინციპი.

„ჟურნალისტმა პატივი უნდა სცეს სიმართლეს და საზოგადოების უფლებას – მიიღოს ზუსტი ინფორმაცია.“

ქარტიის საბჭოს გადაწყვეტილებით, სადავო მასალაში დარღვეულია ქარტიის პირველი პრინციპი.

ჟურნალისტმა კონკრეტული კომპანიის მიმართ ბრალდება გააჟღერა აუდიტორიისთვის ნებისმიერი სახის დამატებითი მტკიცებულებების და კონკრეტული ფაქტების დასახელების გარეშე.

ნათია მაზანაშვილი სატელევიზიო გადაცემაში ადანაშაულებს განმცხადებელს დანაშაულის ჩადენაში ისე, რომ გადაცემაში ამ ინფორმაციის გადამოწმების მცდელობაც კი არ ჩანს.

ქარტიის საბჭო ასევე ყურადღებას ამახვილებს ამ მასალის გამოქვეყნებისას ბალანსის დარღვევაზე, რაც გამოიხატა იმაში, რომ სადაზღვევო კომპანიას არ მიეცა შესაძლებლობა, აღნიშნულ საკითხზე საკუთარი პოზიცია დაეფიქსირებინა. გადაცემის წამყვანმა არ მიაწოდა ინფორმაცია მაყურებელს აღნიშნულ საკითხზე - იმაზე, სცადა თუ არა მან “ალდაგთან” კომუნიკაცია და კომპანიის პოზიცია რატომ არ იყო ასახული გადაცემაში.

მხარეთა შორის ბალანსის დაუცველობით ზიანი ადგება არა მხოლოდ “ალდაგს”, არამედ აუდიტორიასაც, რომლის უფლებაა ჟურნალისტისგან მიიღოს მაქსიმალურად გადამოწმებული და მრავალ წყაროზე დაფუძნებული ინფორმაცია.

საბჭომ საქმის შესწავლისას გამოარკვია, რომ ჟურნალისტმა ნათია მაზანაშვილმა საკუთარ გადაცემაში “ალდაგის” წინააღმდეგ აღნიშნული ინფორმაცია გაავრცელა პირადი ინტერესით, ვინაიდან სადაზღვევო შემთხვევა, რომლის არანაზღაურებისთვის ჟურნალისტი “ალდაგს” აკრიტიკებდა, მისი ოჯახის წევრის კუთვნილ ავტომანქანებს უკავშირდებოდა.
ეს არის მნიშვნელოვანი ინფორმაციის მიჩქმალვა, დამალვა, რაც ასევე პირველი პრინციპის დარღვევაა.

დაუბალანსებელი და გადაუმოწმებელი ინფორმაციის გავრცელებით ნათია მაზანაშვილმა ქარტიის პირველი პრინციპი დაარღვია.

მეხუთე პრინციპი.

“მედია ვალდებულია, შეასწოროს გამოქვეყნებული არსებითად არაზუსტი ინფორმაცია, რომელსაც შეცდომაში შეჰყავს საზოგადოება.”

ქარტიის პრაქტიკის თანახმად, იმისათვის, რომ ჟურნალისტს დაუდგინდეს მე-5 პრინციპის დარღვევა, აუცილებელია:

1. დადგინდეს, რომ პირველი პრინციპი დარღვეულია (არაზუსტი, დაუბალანსებელი ან გადაუმოწმებელი ინფორმაციის გავრცელება);

2. საბჭო დარწმუნდეს, რომ ჟურნალისტმა ან მედიასაშუალებამ (რომლის სახელითაც გამოქვეყნდა ჟურნალისტური პროდუქტი) გაიგო არაზუსტი, დაუბალანსებელი ან გადაუმოწმებელი ინფორმაციის გავრცელების გამო განმცხადებლის პრეტენზიის შესახებ.

3. ინფორმაცია არ შესწორდა სათანადოდ.

ქარტიის საბჭოს სამდივნომ სს “სადაზღვევო კომპანია ალდაგის” განცხადება სათანადო წესით გადაუგზავნა ტელეკომპანია “ობიექტივს”. აღნიშნული ქმნის პრეზუმფციას, რომ მოპასუხისათვის ცნობილი გახდა არსებული პრეტენზიის შესახებ, რაც წარმოშობდა მის ვალდებულებას, შეესწორებინა არსებითად არაზუსტი ინფორმაცია. მათ სატელეფონო საუბარშიც განაცხადეს, რომ არ სურთ ამ საკითხზე ქარტიასთან თანამშრომლობა და არ არიან დაინტერესებულნი.

“ალდაგმა” განხილვის ფარგლებში საბჭოს წარმოუდგინა ჟურნალისტ ნათია მაზანაშვილსა და კომპანიის წარმომადგენელს შორის “ალდაგის” ცხელ ხაზზე განხორციელებული ზარის აუდიო ჩანაწერი, საიდანაც ირკვევა, რომ ჟურნალისტი ინფორმირებული იყო “ალდაგის” მიერ ქარტიაში შემოტანილი განცხადების შესახებ.

გამომდინარე აქედან, საბჭო განმარტავს, რომ ჟურნალისტს ჰქონდა შესაძლებლობა და საფუძველი, მასალაში არსებული უზუსტობები შეესწორებინა, რაც არ მომხდარა.

სადავო მასალა დღემდე პირვანდელი სახით არის ხელმისაწვდომი და მას არ აქვს არანაირი მინიშნება, რომ გადაცემაში გავრცელებული ინფორმაცია არაზუსტია.

ზემოაღნიშნულზე დაყრდნობით, ქარტიის საბჭომ მიიჩნია, რომ სადავო მასალაში ქარტიის მე-5 პრინციპი დარღვეულია.

მეთერთმეტე პრინციპი

“ჟურნალისტმა უმძიმეს პროფესიულ დანაშაულად უნდა მიიჩნიოს შემდეგი ქმედებები:

ფაქტის განზრახ დამახინჯება.”

ქარტიის საბჭოს გადაწყვეტილებით, სადავო გადაცემაში დაირღვა ქარტიის მე-11 პრინციპი.

ქარტიის საბჭოს პრაქტიკით, ფაქტები განზრახ დამახინჯებულად მიიჩნევა,

როცა დგინდება, რომ:

1. ჟურნალისტმა ზუსტად იცოდა, რა იყო სწორი ინფორმაცია და, მიუხედავად ამისა, მაინც არაზუსტი ინფორმაცია გაავრცელა;

2. ობიექტური გარემოებები იძლეოდნენ დასაბუთებულ ვარაუდს, რომ ჟურნალისტმა იცოდა ნამდვილი ფაქტი და მაინც არაზუსტად გაავრცელა;

3. მედიასაშუალებების მიერ ამ თემაზე არასწორი ინფორმაციების გავრცელება ატარებს კამპანიურ და განგრძობად ხასიათს.

ქარტიის პრაქტიკის შესაბამისად, მე-11 პრინციპის დარღვევის დადგენისას მისი წინაპირობა პირველი პრინციპის დარღვევის დადგენაა. სადავო სიუჟეტში საბჭომ პირველი პრინციპი დარღვეულად მიიჩნია.

საბჭო მე-11 პრინციპზე მსჯელობისას, ყოველთვის იკვლევს მოტივს და ჟურნალისტის განზრახვას.

სხდომაზე სს “სადაზღვევო კომპანია ალდაგის” წარმომადგენლებმა საბჭოს განუმარტეს, რომ გადაცემის მომზადებისას ნათია მაზანაშვილს პირადი ინტერესი ამოძრავებდა, ვინაიდან წამყვანის ოჯახის წევრი სადაზღვევო კომპანიასთან სახელშეკრულებო ურთიერთობაში იმყოფება.

საბჭოსთვის წარმოდგენილი აუდიო ჩანაწერით ცალსახად დასტურდება, რომ ჟურნალისტი “ალდაგის” წინააღმდეგ ინფორმაციის გავრცელებისას მოქმედებდა პირადი სარგებლის მიღების მოტივით და გადაცემაში გავრცელებული ინფორმაცია აუნაზღაურებელი სადაზღვეო შემთხვევის შესახებ მისი ოჯახის წევრის ავტომანქანებს უკავშირდებოდა.

აუდიო ჩანაწერიდან ჩანს, რომ ნათია მაზანაშვილი მის ჟურნალისტურ საქმიანობას იყენებდა მისი ოჯახის წევრის სადაზღვევო შემთხვევის მოგვარებისთვის და ამისთვის  “ალდაგის" მიმართ იყენებდა ერთგვარ შანტაჟის ენას. ჩანაწერში ისმის, რომ ის კომპანიას მათ წინააღმდეგ ფართო მედია კამპანიის წამოწყებით და “გაშავებით” ემუქრება.

ჟურნალისტ ნათია მაზანაშვილსა და კომპანიის წარმომადგენელს შორის “ალდაგის” ცხელ ხაზზე განხორციელებული ზარის აუდიო ჩანაწერით ასევე ირკვევა, რომ ჟურნალისტის მხრიდან შოვში 2023 წელს სტიქიით გამოწვეული ტრაგედია გამოყენებულია კომპანია “ალდაგის” მიმართ შანტაჟისთვის:  „ან გამოიტანთ ამ საჩივარს ქარტიიდან, ან იმ კვირაში ვმართავ შოვის ტრაგედიის სასტუმროების მფლობელებთან ერთად პრესკონფერენციას...“ რაც ეთიკური სტანდარტებით მიუღებელია.

წარმოდგენილი მტკიცებულებების საფუძველზე, საბჭო მივიდა დასკვნამდე, რომ ნათია მაზანაშვილმა პირადი დაინტერესებისა და მოტივების საფუძველზე გადაცემაში არაზუსტი და გადაუმოწმებელი ინფორმაცია გაავრცელა, რითაც მან პატივი არ სცა აუდიტორიას.

საბჭოს დამკვიდრებული პრაქტიკით, პირადი დაინტერესების დროს, ჟურნალისტმა ან არ უნდა მოამზადოს მასალა ან მაყურებელს წინასწარ და ნათლად უნდა აცნობოს გავრცელებულ ინფორმაციასთან დაკავშირებით მისი პირადი დამოკიდებულების შესახებ.
ჟურნალისტმა არასოდეს უნდა გაავრცელოს ინფორმაცია პირადი დაინტერესების გამო, მან უნდა იზრუნოს აუდიტორიაზე და ყველა ღონე უნდა იხმაროს მაყურებლისთვის სათანადო წესით მომზადებული მასალის მისაწოდებლად.

მოპასუხე ჟურნალისტმა გაავრცელა ფაქტები, რომლებიც ქარტიის დადგენილ გადამოწმების ელემენტარულ, ორი წყაროს პრინციპს, არ დაუქვემდებარა და ინფორმაციის დაზუსტება მეორე მხარესთანაც კი არ სცადა. მას არც ერთხელ არ უხსენებია, რომ სადაზღვევო კომპანიის მიმართ პირადი ინტერესები ჰქონდა და მიჩქმალა ეს ფაქტი, რითაც ქარტიის მე-11 პრინციპი დაარღვია.

სარეზოლუციო ნაწილი

ნათია მაზანაშვილმა დაარღვია ქარტიის პირველი, მე-5 და მე-11 პრინციპები.

სადავო მასალა (29-ე წუთიდან)

განცხადება